Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 111

मत्स्यपुराणम्

MatsP_111.1

कथं सर्वमिदं प्रोक्तं प्रयागस्य महामुने एतन्नः सर्वमाख्याहि यथा हि मम तारयेत्

kathaṃ sarvamidaṃ proktaṃ prayāgasya mahāmune etannaḥ sarvamākhyāhi yathā hi mama tārayet

MatsP_111.2

शृणु राजन्प्रयागे तु प्रोक्तं सर्वमिदं जगत् ब्रह्मा विष्णुस्तथेशानो देवताः प्रभुरव्ययः

śṛṇu rājanprayāge tu proktaṃ sarvamidaṃ jagat brahmā viṣṇustatheśāno devatāḥ prabhuravyayaḥ

MatsP_111.3

ब्रह्मा सृजति भूतानि स्थावरं जङ्गमं च यत् तान्येतानि परं लोके विष्णुः संवर्धते प्रजाः

brahmā sṛjati bhūtāni sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat tānyetāni paraṃ loke viṣṇuḥ saṃvardhate prajāḥ

MatsP_111.4

कल्पान्ते तत्समग्रं हि रुद्रः संहरते जगत् तदा प्रयागतीर्थं च न कदाचिद्विनश्यति

kalpānte tatsamagraṃ hi rudraḥ saṃharate jagat tadā prayāgatīrthaṃ ca na kadācidvinaśyati

MatsP_111.5

ईश्वरः सर्वभूतानां यः पश्यति स पश्यति यत्नेनानेन तिष्ठन्ति ते यान्ति परमां गतिम्

īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ yaḥ paśyati sa paśyati yatnenānena tiṣṭhanti te yānti paramāṃ gatim

MatsP_111.6

आख्याहि मे यथातथ्यं यथैषा तिष्ठति श्रुतिः केन वा कारणेनैव तिष्ठन्ते लोकसत्तमाः

ākhyāhi me yathātathyaṃ yathaiṣā tiṣṭhati śrutiḥ kena vā kāraṇenaiva tiṣṭhante lokasattamāḥ

MatsP_111.7

प्रयागे निवसन्त्येते ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः कारणं तत्प्रवक्ष्यामि शृणु तत्त्वं युधिष्ठिर

prayāge nivasantyete brahmaviṣṇumaheśvarāḥ kāraṇaṃ tatpravakṣyāmi śṛṇu tattvaṃ yudhiṣṭhira

MatsP_111.8

पञ्चयोजनविस्तीर्णं प्रयागस्य तु मण्डलम् तिष्ठन्ति रक्षणायात्र पापकर्मनिवारणात्

pañcayojanavistīrṇaṃ prayāgasya tu maṇḍalam tiṣṭhanti rakṣaṇāyātra pāpakarmanivāraṇāt

MatsP_111.9

उत्तरेण प्रतिष्ठानाच् छद्मना ब्रह्म तिष्ठति वेणीमाधवरूपी तु भगवांस्तत्र तिष्ठति

uttareṇa pratiṣṭhānāc chadmanā brahma tiṣṭhati veṇīmādhavarūpī tu bhagavāṃstatra tiṣṭhati

MatsP_111.10

माहेश्वरो वटो भूत्वा तिष्ठते परमेश्वरः ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः रक्षन्ति मण्डलं नित्यं पापकर्मनिवारणात्

māheśvaro vaṭo bhūtvā tiṣṭhate parameśvaraḥ tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ rakṣanti maṇḍalaṃ nityaṃ pāpakarmanivāraṇāt

MatsP_111.11

यस्मिञ्जुह्वन्स्वकं पापं नरकं च न पश्यति एवं ब्रह्मा च विष्णुश्च प्रयागे स महेश्वरः

yasmiñjuhvansvakaṃ pāpaṃ narakaṃ ca na paśyati evaṃ brahmā ca viṣṇuśca prayāge sa maheśvaraḥ

MatsP_111.12

सप्तद्वीपाः समुद्राश्च पर्वताश्च महीतले रक्षमाणाश्च तिष्ठन्ति यावदाभूतसंप्लवम्

saptadvīpāḥ samudrāśca parvatāśca mahītale rakṣamāṇāśca tiṣṭhanti yāvadābhūtasaṃplavam

MatsP_111.13

ये चान्ये बहवः सर्वे तिष्ठन्ति च युधिष्ठिर यत् पृथिवी तत्समाश्रित्य निर्मिता दैवतैस् त्रिभिः

ye cānye bahavaḥ sarve tiṣṭhanti ca yudhiṣṭhira yat pṛthivī tatsamāśritya nirmitā daivatais tribhiḥ

MatsP_111.14

प्रजापतेरिदं क्षेत्रं प्रयागमिति विश्रुतम् एतत्पुण्यं पवित्रं वै प्रयागं च युधिष्ठिर स्वराज्यं कुरु राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितो ऽनघ

prajāpateridaṃ kṣetraṃ prayāgamiti viśrutam etatpuṇyaṃ pavitraṃ vai prayāgaṃ ca yudhiṣṭhira svarājyaṃ kuru rājendra bhrātṛbhiḥ sahito 'nagha

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः