60 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे तृतीयांशे ब्रह्मकाण्डे देवी कृतवेङ्कटेशदर्शनतत्स्तुत्यादिवर्णनं नाम पञ्चविंशोध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 26 कन्योवाच । श्रीनिवासः किमर्थं वै आगतोत्र वदस्व मे । शेषाचलोपि कुत्रा भूत्कदायातश्च पापहा । स्वामिपुष्करिणी चात्र किमर्थं ह्यगता वद
60 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe tṛtīyāṃśe brahmakāṇḍe devī kṛtaveṅkaṭeśadarśanatatstutyādivarṇanaṃ nāma pañcaviṃśodhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 26 kanyovāca / śrīnivāsaḥ kimarthaṃ vai āgatotra vadasva me / śeṣācalopi kutrā bhūtkadāyātaśca pāpahā / svāmipuṣkariṇī cātra kimarthaṃ hyagatā vada
1 ॥ जैगीषव्य उवाच शृणु भद्रे महाभागे व्यङ्कटेशस्य चागमम् । आवयोर्देवि पापानि विषमं यान्ति भामिनि
1 // jaigīṣavya uvāca śṛṇu bhadre mahābhāge vyaṅkaṭeśasya cāgamam / āvayordevi pāpāni viṣamaṃ yānti bhāmini
2 ॥ आसीत्पुरा हिरण्याक्षः काश्यपो दितिनन्दनः । सनकादेश्च वाग्दण्डाद्द्वितीयद्वारपालकः
2 // āsītpurā hiraṇyākṣaḥ kāśyapo ditinandanaḥ / sanakādeśca vāgdaṇḍāddvitīyadvārapālakaḥ
3 ॥ बभूव दैत्ययोनौ च देवानां कण्टको बली । संजीवो विजयः प्रोक्तो हरिभक्तो महाप्रभुः
3 // babhūva daityayonau ca devānāṃ kaṇṭako balī / saṃjīvo vijayaḥ prokto haribhakto mahāprabhuḥ
4 ॥ हरिण्याक्षः स्वयं दैत्यो हरिभक्तविदूषकः । एतादृशो हिरण्याक्षस्तपस्तप्तुं समुद्यतः
4 // hariṇyākṣaḥ svayaṃ daityo haribhaktavidūṣakaḥ / etādṛśo hiraṇyākṣastapastaptuṃ samudyataḥ
5 ॥ तदा माता दितिर्देवी हिरण्याक्षमुवाच सा । दितिरुवाच । वत्सलस्त्वं महाभागमा तपस्वाष्टहायनः
5 // tadā mātā ditirdevī hiraṇyākṣamuvāca sā / ditiruvāca / vatsalastvaṃ mahābhāgamā tapasvāṣṭahāyanaḥ
6 ॥ त्वं मा ददस्व दुः खं मे पालयिष्यति कोविदः । क्षणमात्रं न जीवामि त्वां विना जीवनं न हि
6 // tvaṃ mā dadasva duḥ khaṃ me pālayiṣyati kovidaḥ / kṣaṇamātraṃ na jīvāmi tvāṃ vinā jīvanaṃ na hi
7 ॥ मा तप त्वं महाभाग मम जीवनहेतवे । एवमुक्तस्तु मात्रा स विजयोवशतोब्रवीत्
7 // mā tapa tvaṃ mahābhāga mama jīvanahetave / evamuktastu mātrā sa vijayovaśatobravīt
8 ॥ हिरण्याक्षो मातरं प्राह जालं हित्वा विष्णोर्भजने ऽलं कुरुष्व । मयिस्नेहं पुत्रहेतोर्विरूढं सुखदुः खे चेह लोके परत्र
8 // hiraṇyākṣo mātaraṃ prāha jālaṃ hitvā viṣṇorbhajane 'laṃ kuruṣva / mayisnehaṃ putrahetorvirūḍhaṃ sukhaduḥ khe ceha loke paratra
9 ॥ यावत्स्नेहं मयि मातः करोषि तावत्क्लेशं शाश्वतं यास्यसि त्वम् । मातश्च ते मयि पुत्रत्वबुद्धिस्त्वय्यप्येषा मातृबुद्धिर्ममापि
9 // yāvatsnehaṃ mayi mātaḥ karoṣi tāvatkleśaṃ śāśvataṃ yāsyasi tvam / mātaśca te mayi putratvabuddhistvayyapyeṣā mātṛbuddhirmamāpi
10 ॥ ताते पूज्ये पितृबुद्धिर्ममास्ति तस्मिंस्तुते भर्तृबुद्धिर्हि मिथ्या । निर्माति यस्माद्धरिरेव सर्वं सम्यक् पाता नियतो ऽसौ मुरारिः
10 // tāte pūjye pitṛbuddhirmamāsti tasmiṃstute bhartṛbuddhirhi mithyā / nirmāti yasmāddharireva sarvaṃ samyak pātā niyato 'sau murāriḥ
11 ॥ अतो हि माता हरिरेव सर्वदा त्वन्यासां वै मातृता चोपचारात् । निर्मातृत्वं यदि मुख्यं त्वयि स्याद्द्रोणादीनां जननी का वदस्व
11 // ato hi mātā harireva sarvadā tvanyāsāṃ vai mātṛtā copacārāt / nirmātṛtvaṃ yadi mukhyaṃ tvayi syāddroṇādīnāṃ jananī kā vadasva
12 ॥ मातृत्वं वै यदि मुख्यं त्वयि स्याद्धात्रादीनां जननी का वदस्व । यतः सदा याति जगत्तत्तो हरिः सदा पिता विष्णुरजः पुराणः
12 // mātṛtvaṃ vai yadi mukhyaṃ tvayi syāddhātrādīnāṃ jananī kā vadasva / yataḥ sadā yāti jagattatto hariḥ sadā pitā viṣṇurajaḥ purāṇaḥ
13 ॥ सदा पिता मुख्यपिता यदि स्याद्गर्भस्थबाले पालकः को वदस्व । मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कूर्मादीनां पालकौ कौ वदस्व
13 // sadā pitā mukhyapitā yadi syādgarbhasthabāle pālakaḥ ko vadasva / mātāpitroḥ pālakatvaṃ yadi syātkūrmādīnāṃ pālakau kau vadasva
14 ॥ मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कृपादीनां रक्षकौ कौ वदस्व । पुन्नामकान्नारकाद्देह भजान्तस्मात्त्रातापुत्रविष्णुः पुराणः
14 // mātāpitroḥ pālakatvaṃ yadi syātkṛpādīnāṃ rakṣakau kau vadasva / punnāmakānnārakāddeha bhajāntasmāttrātāputraviṣṇuḥ purāṇaḥ
15 ॥ न तारकोहं नरकाच्च सुभ्रूर्न वै भर्ता नापि पित्रादयश्च । न वै माता नानुजादिश्च सर्वः सर्वत्राता विष्णुरतो न चान्यः
15 // na tārakohaṃ narakācca subhrūrna vai bhartā nāpi pitrādayaśca / na vai mātā nānujādiśca sarvaḥ sarvatrātā viṣṇurato na cānyaḥ
16 ॥ मायां मदीयां ज्ञानशस्त्रेण च्छित्वा भक्त्या हरेः स्मरणं त्वं कुरुष्व । यद्भक्तिरूपूर्वं स्मरणं नाम विष्णोस्तत्सर्वथा पापहरं च मातः
16 // māyāṃ madīyāṃ jñānaśastreṇa cchitvā bhaktyā hareḥ smaraṇaṃ tvaṃ kuruṣva / yadbhaktirūpūrvaṃ smaraṇaṃ nāma viṣṇostatsarvathā pāpaharaṃ ca mātaḥ
17 ॥ यो वा भक्त्या स्मरणं नाम विष्णोः करोत्यसौ पापहरो भविष्यति । अयं देहो दुर्ल्लभः कर्मभूमौ तत्रापि मध्ये भजनं विष्णुमूर्तेः
17 // yo vā bhaktyā smaraṇaṃ nāma viṣṇoḥ karotyasau pāpaharo bhaviṣyati / ayaṃ deho durllabhaḥ karmabhūmau tatrāpi madhye bhajanaṃ viṣṇumūrteḥ
18 ॥ आयुर्गतं व्यर्थमेव त्वदीयं शीघ्रं भजेः श्रीनिवासस्य पादम् । उपदिश्यैवं मातरं पुत्रवर्यो दैत्यावेशात्सोभवद्वै तपस्वी
18 // āyurgataṃ vyarthameva tvadīyaṃ śīghraṃ bhajeḥ śrīnivāsasya pādam / upadiśyaivaṃ mātaraṃ putravaryo daityāveśātsobhavadvai tapasvī
19 ॥ चतुर्मुखं प्रीणयित्वैव भक्त्या ह्यवध्यत्वं प्राप तस्मान्महात्मा । ततो भूमिं करवद्वेष्टयित्वा निन्ये तदा दैत्यवर्यो महात्मा
19 // caturmukhaṃ prīṇayitvaiva bhaktyā hyavadhyatvaṃ prāpa tasmānmahātmā / tato bhūmiṃ karavadveṣṭayitvā ninye tadā daityavaryo mahātmā
20 ॥ श्रीमुष्टदेशे प्रादुरासीद्धरिस्तु वाराहविष्णुस्त्वजनः पुराणः । भित्त्वाचाब्धिं विविशे तं महात्मा रसातले संस्थितं भूतलं च
20 // śrīmuṣṭadeśe prādurāsīddharistu vārāhaviṣṇustvajanaḥ purāṇaḥ / bhittvācābdhiṃ viviśe taṃ mahātmā rasātale saṃsthitaṃ bhūtalaṃ ca
21 ॥ स्वदंष्ट्राग्रे स्थापयित्वाऽजगाम तदागमादागतो दैत्यवर्यः । तं कर्णमूले ताडयित्वा जघान प्रसादयामास च पूर्ववद्भुवम्
21 // svadaṃṣṭrāgre sthāpayitvā'jagāma tadāgamādāgato daityavaryaḥ / taṃ karṇamūle tāḍayitvā jaghāna prasādayāmāsa ca pūrvavadbhuvam
22 ॥ सुदिग्गजान्स्थापयित्वा च विष्णुः श्रीमुष्टे वै संस्थितः श्रीवराहः । तदा हरिश्चिन्तयामास विष्णुर्भक्त्या मदीयं मानुषं देहमद्य
22 // sudiggajānsthāpayitvā ca viṣṇuḥ śrīmuṣṭe vai saṃsthitaḥ śrīvarāhaḥ / tadā hariścintayāmāsa viṣṇurbhaktyā madīyaṃ mānuṣaṃ dehamadya
23 ॥ आराधयिष्यन्ति च मां क्व एते तेषां दयां कुत्र वाहं करिष्ये । एवं हरिश्चिन्तयित्वा सुकन्ये वैकुण्ठलोकादचलं शेष संज्ञम् । वीन्द्रस्कन्धे स्थापयित्वा स्वयं च समागतोभूद्भूतलं भूतलेशः
23 // ārādhayiṣyanti ca māṃ kva ete teṣāṃ dayāṃ kutra vāhaṃ kariṣye / evaṃ hariścintayitvā sukanye vaikuṇṭhalokādacalaṃ śeṣa saṃjñam / vīndraskandhe sthāpayitvā svayaṃ ca samāgatobhūdbhūtalaṃ bhūtaleśaḥ
24 ॥ सुवर्णमुखरीतीरमारभ्य गरुडध्वजः । श्रीकृष्णवेणीपर्यन्तं स्थापया मास तं गिरिम्
24 // suvarṇamukharītīramārabhya garuḍadhvajaḥ / śrīkṛṣṇaveṇīparyantaṃ sthāpayā māsa taṃ girim
25 ॥ गिरेः पुच्छे तु श्रीशैलं मध्यमे ऽहोबलं स्मृतम् । मुखं च श्रीनिवासस्य क्षेत्रं च समुदाहृतम्
25 // gireḥ pucche tu śrīśailaṃ madhyame 'hobalaṃ smṛtam / mukhaṃ ca śrīnivāsasya kṣetraṃ ca samudāhṛtam
26 ॥ अल्पेन तपसाभीष्टं सिध्यत्यस्मिन्नहोबले । गङ्गादिसर्वतीर्थानि पुण्यानि ह्यत्र संति वै
26 // alpena tapasābhīṣṭaṃ sidhyatyasminnahobale / gaṅgādisarvatīrthāni puṇyāni hyatra saṃti vai
27 ॥ य एनं सेवते नित्यं श्रद्धाभक्तिसमन्वितः । ज्ञानार्थी ज्ञानमाप्नोति द्रव्यार्थी द्रव्यमाप्रुयात्
27 // ya enaṃ sevate nityaṃ śraddhābhaktisamanvitaḥ / jñānārthī jñānamāpnoti dravyārthī dravyamāpruyāt
28 ॥ पुत्रार्थी पुत्रमाप्नोति नृपो राज्यं च विन्दति । यंयं कामयते मर्त्यस्तन्तमाप्नोति सर्वथा
28 // putrārthī putramāpnoti nṛpo rājyaṃ ca vindati / yaṃyaṃ kāmayate martyastantamāpnoti sarvathā
29 ॥ चिन्तितं साध्यते यस्मात्तस्माच्चिन्तामणिं विदुः । पुष्करिण्याश्च बाहुल्याद्गिरावस्मिन्सरः सु च । पुष्कराद्रिरिति प्राहुरेवं तत्त्वार्थवेदिनः
29 // cintitaṃ sādhyate yasmāttasmāccintāmaṇiṃ viduḥ / puṣkariṇyāśca bāhulyādgirāvasminsaraḥ su ca / puṣkarādririti prāhurevaṃ tattvārthavedinaḥ
30 ॥ शातकुंभस्वरूपत्वात्कनकाद्रिं च तं विदुः । वैकुण्ठादागतेनैव वैकुण्ठाद्रिरिति स्मृतः
30 // śātakuṃbhasvarūpatvātkanakādriṃ ca taṃ viduḥ / vaikuṇṭhādāgatenaiva vaikuṇṭhādririti smṛtaḥ
31 ॥ अमृतैश्वर्यसंयुक्तो व्यङ्कटाद्रिरिति स्मृतः । व्यङ्कटेशस्य शैलस्य माहात्म्यं यावदस्ति हि
31 // amṛtaiśvaryasaṃyukto vyaṅkaṭādririti smṛtaḥ / vyaṅkaṭeśasya śailasya māhātmyaṃ yāvadasti hi
32 ॥ तावद्वक्तुं समग्रेण न समर्थश्चतुर्मुखः । व्यङ्कटाद्रौ परां भक्तिं ये कुर्वन्ति दिनेदिने । पङ्गर्जङ्घाल एव स्यादचक्षुः पद्मलोचनः
32 // tāvadvaktuṃ samagreṇa na samarthaścaturmukhaḥ / vyaṅkaṭādrau parāṃ bhaktiṃ ye kurvanti dinedine / paṅgarjaṅghāla eva syādacakṣuḥ padmalocanaḥ
33 ॥ मूको वाग्मी भवेदेव बधिरः श्रावको भवेत् । वन्ध्या स्याद्बहुपुत्रा च निर्धनः सधनो भवेत्
33 // mūko vāgmī bhavedeva badhiraḥ śrāvako bhavet / vandhyā syādbahuputrā ca nirdhanaḥ sadhano bhavet
34 ॥ एतत्सर्वं गिरौ भक्तिमात्रेणैव भवेद्ध्रुवम् । तत्त्वतो व्यङ्कटाद्रेस्तु स्वरूपं वेत्ति को भुवि
34 // etatsarvaṃ girau bhaktimātreṇaiva bhaveddhruvam / tattvato vyaṅkaṭādrestu svarūpaṃ vetti ko bhuvi
35 ॥ यस्मादस्य गिरेः पुण्यं माहात्म्यं वेत्ति यः पुमान् । मायावी परमानन्दं त्यक्त्वा वैकुण्ठमुत्तमम् । स्वामिपुष्करिणीतीरे रमया सहमोदते
35 // yasmādasya gireḥ puṇyaṃ māhātmyaṃ vetti yaḥ pumān / māyāvī paramānandaṃ tyaktvā vaikuṇṭhamuttamam / svāmipuṣkariṇītīre ramayā sahamodate
36 ॥ कल्याणाद्भुतगात्राय कामितार्थप्दायिने । श्रीमद्व्यङ्कटनाथाय श्रीनिवासाय ते नमः
36 // kalyāṇādbhutagātrāya kāmitārthapdāyine / śrīmadvyaṅkaṭanāthāya śrīnivāsāya te namaḥ
37 ॥ श्रीस्वामिपुष्करिण्याश्च माहात्म्यं शृणु कन्यके । स्वामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोस्ति सर्वदा
37 // śrīsvāmipuṣkariṇyāśca māhātmyaṃ śṛṇu kanyake / svāmipuṣkariṇīmadhye śrīnivāsosti sarvadā
38 ॥ स्नानं कुर्वन्ति ये तत्र तेषां मुक्तिः करे स्थिता । तिस्रः कोट्योर्धकोटिश्च तीर्थानि भुवनत्रये । तानि सर्वाणि तत्रैव संति तीर्थे हरेः सदा
38 // snānaṃ kurvanti ye tatra teṣāṃ muktiḥ kare sthitā / tisraḥ koṭyordhakoṭiśca tīrthāni bhuvanatraye / tāni sarvāṇi tatraiva saṃti tīrthe hareḥ sadā
39 ॥ तत्तीर्थं श्रीनिवासाख्यं सर्वदेवनमस्कृतम् । तदेव श्रीनिवासस्य मन्दिरं परिकीर्तितम्
39 // tattīrthaṃ śrīnivāsākhyaṃ sarvadevanamaskṛtam / tadeva śrīnivāsasya mandiraṃ parikīrtitam
40 ॥ तद्दर्शनादेव कन्ये यान्ति पापानि भस्मसात् । एकैकस्नानमात्रेण सत्संगो भवति ध्रुवम्
40 // taddarśanādeva kanye yānti pāpāni bhasmasāt / ekaikasnānamātreṇa satsaṃgo bhavati dhruvam
41 ॥ सत्संगाज्ज्ञानमासाद्य ज्ञानान्मोक्षं च विन्दति । अधिकारिणां भवेदेवं विपरीतमयोगिनाम्
41 // satsaṃgājjñānamāsādya jñānānmokṣaṃ ca vindati / adhikāriṇāṃ bhavedevaṃ viparītamayoginām
42 ॥ तीर्थानां स्नानमात्रेण मोक्षं यान्तीति ये विदुः । ते सर्वे असुरा ज्ञेयास्ते यान्ति ह्यधमां गतिम्
42 // tīrthānāṃ snānamātreṇa mokṣaṃ yāntīti ye viduḥ / te sarve asurā jñeyāste yānti hyadhamāṃ gatim
43 ॥ श्रीनिवासस्य तीर्थेस्मिन्वायुकोणे च कन्यके । आस्ते वायुः सदा विष्णोः पूजां कर्तुमनुत्तमाम्
43 // śrīnivāsasya tīrthesminvāyukoṇe ca kanyake / āste vāyuḥ sadā viṣṇoḥ pūjāṃ kartumanuttamām
44 ॥ वायुतीर्थं च तत्प्रोक्तं हस्तद्वादशकान्तरम् । हस्तषट्कप्रमाणं च पश्चिमे समुदाहृतम् । उत्तरे हस्तषट्कं तु वायुतीर्थमुदाहृतम्
44 // vāyutīrthaṃ ca tatproktaṃ hastadvādaśakāntaram / hastaṣaṭkapramāṇaṃ ca paścime samudāhṛtam / uttare hastaṣaṭkaṃ tu vāyutīrthamudāhṛtam
45 ॥ ये वेष्णवा वैष्णवदासवर्याः स्नानं सुर्युस्तत्र पूर्वं सुकन्ये । मध्वान्तस्थाः श्रीनिवासस्तु नित्यमत्र स्नानात्प्रीयतां मे दयालुः
45 // ye veṣṇavā vaiṣṇavadāsavaryāḥ snānaṃ suryustatra pūrvaṃ sukanye / madhvāntasthāḥ śrīnivāsastu nityamatra snānātprīyatāṃ me dayāluḥ
46 ॥ ये मध्वतीर्थे स्नातुमिच्छन्ति देवि रुद्रादयो वायुभक्ता महान्तः । सदा स्नानं तत्र कुर्वन्ति देवि प्रातः काले चोदयात्पूर्वमेव
46 // ye madhvatīrthe snātumicchanti devi rudrādayo vāyubhaktā mahāntaḥ / sadā snānaṃ tatra kurvanti devi prātaḥ kāle codayātpūrvameva
47 ॥ ये वायुतीर्थे विसृजन्ति देहजं मलं मूत्रं वमनं श्लेष्मकं च । ये ऽपानशुद्धिं लिङ्गशुद्धिं च कन्ये कुर्वन्ति ते ह्यसुरा राक्षसाश्च
47 // ye vāyutīrthe visṛjanti dehajaṃ malaṃ mūtraṃ vamanaṃ śleṣmakaṃ ca / ye 'pānaśuddhiṃ liṅgaśuddhiṃ ca kanye kurvanti te hyasurā rākṣasāśca
48 ॥ शृण्वन्ति ये भागवतं पुराणं किं वर्णये तस्य पुण्यं तु देवि । ये कृष्णमन्त्रं तु जपन्ति देवि ह्यष्टा क्षरं मन्त्रवरं सुगोप्यम्
48 // śṛṇvanti ye bhāgavataṃ purāṇaṃ kiṃ varṇaye tasya puṇyaṃ tu devi / ye kṛṣṇamantraṃ tu japanti devi hyaṣṭā kṣaraṃ mantravaraṃ sugopyam
49 ॥ तेषां हरिः प्रीयते केशवोलं मध्वान्तस्थो नात्र विचार्यमस्ति । एवं दानं तत्र कुर्वन्ति ये वै द्विजाग्र्याणां वैष्णवानां विदां च
49 // teṣāṃ hariḥ prīyate keśavolaṃ madhvāntastho nātra vicāryamasti / evaṃ dānaṃ tatra kurvanti ye vai dvijāgryāṇāṃ vaiṣṇavānāṃ vidāṃ ca
50 ॥ तेषां पुण्यं नैव जानन्ति देवा जानात्येवं श्रीनिवासो हरिस्तु । शालग्रामं वायुतीर्थे ददन्ते तेषां पुण्यं वेत्ति स व्यङ्कटेशः
50 // teṣāṃ puṇyaṃ naiva jānanti devā jānātyevaṃ śrīnivāso haristu / śālagrāmaṃ vāyutīrthe dadante teṣāṃ puṇyaṃ vetti sa vyaṅkaṭeśaḥ
51 ॥ सुदुर्लभो वायुतीर्थे ऽभिषेको निष्कामबुद्ध्या वैष्णवानां च देवि । तत्रापि तीर्थे लभ्यते भाग्ययोगाद्भागवतस्य श्रवणं विष्णुदासैः
51 // sudurlabho vāyutīrthe 'bhiṣeko niṣkāmabuddhyā vaiṣṇavānāṃ ca devi / tatrāpi tīrthe labhyate bhāgyayogādbhāgavatasya śravaṇaṃ viṣṇudāsaiḥ
52 ॥ तथैव तीर्थे दुर्लभं तत्र देवि शालग्रामस्य द्विजवर्ये च दानम् । जंबूफलाकारसुनीलवर्णं मुखद्वयं चक्रचतुष्टयान्वितम्
52 // tathaiva tīrthe durlabhaṃ tatra devi śālagrāmasya dvijavarye ca dānam / jaṃbūphalākārasunīlavarṇaṃ mukhadvayaṃ cakracatuṣṭayānvitam
53 ॥ सुकेसरैः संयुतं स्वर्णचिह्नध्वजां कुशैर्वज्रचिह्नैर्यवैश्च । जानार्दनीं मूर्तिमाहुर्महान्तो दानं तस्या दुर्लभं तत्र तीर्थे
53 // sukesaraiḥ saṃyutaṃ svarṇacihnadhvajāṃ kuśairvajracihnairyavaiśca / jānārdanīṃ mūrtimāhurmahānto dānaṃ tasyā durlabhaṃ tatra tīrthe
54 ॥ अत्युत्तमं मूर्तिदानं तु भद्रे सुदुर्ल्लभं परमं नात्र लोभः । सुदुर्लभं बहुदोग्ध्याश्च गृष्टेर्दानं तथा वस्त्ररत्नादिकानाम्
54 // atyuttamaṃ mūrtidānaṃ tu bhadre sudurllabhaṃ paramaṃ nātra lobhaḥ / sudurlabhaṃ bahudogdhyāśca gṛṣṭerdānaṃ tathā vastraratnādikānām
55 ॥ अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि स्वापेक्षितं दानमाहुर्महान्तः । स्वस्यानपेक्षं फलदानं च वस्त्रादानं तस्य व्यर्थमाहुर्महान्तः
55 // atyuttamaṃ dravyadānaṃ ca devi svāpekṣitaṃ dānamāhurmahāntaḥ / svasyānapekṣaṃ phaladānaṃ ca vastrādānaṃ tasya vyarthamāhurmahāntaḥ
56 ॥ अत्युत्तमं गृष्टिदानं च पुण्यं नैवाप्यते दुग्धदोहाश्च गावः । अत्युत्तमे वस्त्रदाने सुबुद्धिः सुदुर्घटा परमा वै जनानाम्
56 // atyuttamaṃ gṛṣṭidānaṃ ca puṇyaṃ naivāpyate dugdhadohāśca gāvaḥ / atyuttame vastradāne subuddhiḥ sudurghaṭā paramā vai janānām
57 ॥ अत्युत्तमं भागवतस्य पुस्तकं सुदुर्घटं वायुतीर्थं च कन्ये । अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि सुदुर्घटं वायुतीर्थं नृणां हि । सुदुर्लभो वैष्णवैस्तत्त्वविद्भिर्हरेर्विचारो वायुतीर्थे च कन्ये
57 // atyuttamaṃ bhāgavatasya pustakaṃ sudurghaṭaṃ vāyutīrthaṃ ca kanye / atyuttamaṃ dravyadānaṃ ca devi sudurghaṭaṃ vāyutīrthaṃ nṛṇāṃ hi / sudurlabho vaiṣṇavaistattvavidbhirharervicāro vāyutīrthe ca kanye
58 ॥ श्रीनिवासस्य तीर्थस्य उत्तरस्यां दिशि स्थितम् । चन्द्रतीर्थ मिति प्रोक्तं तत्रास्ते चन्द्रमाः सदा
58 // śrīnivāsasya tīrthasya uttarasyāṃ diśi sthitam / candratīrtha miti proktaṃ tatrāste candramāḥ sadā
59 ॥ श्रीनिवासस्य पूजां च तत्र स्थित्वा करोत्ययम् । तत्र स्नानं प्रकुर्वन्ति पुण्यदेशे च कन्यके
59 // śrīnivāsasya pūjāṃ ca tatra sthitvā karotyayam / tatra snānaṃ prakurvanti puṇyadeśe ca kanyake
60 ॥ गुरुतल्पादिपापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः । तत्र स्नात्वा पूर्वभागे शालग्रामं ददाति यः
60 // gurutalpādipāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ / tatra snātvā pūrvabhāge śālagrāmaṃ dadāti yaḥ
61 ॥ ज्ञानद्वारा मोक्षमेति नात्र कार्या विचारणा । दधिवामनमूर्तेश्च दानं तत्र सुदुर्लभम्
61 // jñānadvārā mokṣameti nātra kāryā vicāraṇā / dadhivāmanamūrteśca dānaṃ tatra sudurlabham
62 ॥ बदरीफलमात्रं तु वतुलं नीलवर्णकम् । प्रसन्नवदनं सूक्ष्मं सुस्निग्धं कन्यके शुभे
62 // badarīphalamātraṃ tu vatulaṃ nīlavarṇakam / prasannavadanaṃ sūkṣmaṃ susnigdhaṃ kanyake śubhe
63 ॥ चक्रद्वयसमायुक्तं गौपूरैः पञ्चभिर्युतम् । चापबाणसमायुक्तमनतं कुण्डलाकृतिम्
63 // cakradvayasamāyuktaṃ gaupūraiḥ pañcabhiryutam / cāpabāṇasamāyuktamanataṃ kuṇḍalākṛtim
64 ॥ वनमाल सुखयुतं मूर्ध्नसाहस्रसंयुतम् । रौप्यबिन्दुसमायुक्तं सव्ये भद्रार्धमात्रकम्
64 // vanamāla sukhayutaṃ mūrdhnasāhasrasaṃyutam / raupyabindusamāyuktaṃ savye bhadrārdhamātrakam
65 ॥ चन्द्रेण सहितं देवि दधिवामनमुच्यते । एतादृशं कलौ नॄणां दुर्लभं बहुभाग्यदम् । लक्ष्मीनारायणसमां तां मूर्तिं विद्धि भामिनि
65 // candreṇa sahitaṃ devi dadhivāmanamucyate / etādṛśaṃ kalau nṝṇāṃ durlabhaṃ bahubhāgyadam / lakṣmīnārāyaṇasamāṃ tāṃ mūrtiṃ viddhi bhāmini
66 ॥ सुदुर्लभं तस्य मूर्तेश्च दानं तच्चन्द्रतीर्थे श्रवणं दुर्घटं च । सम्यक् स्वरूपं दधिवामनस्य सुदुर्घटं श्रवणं वैष्णवाच्च
66 // sudurlabhaṃ tasya mūrteśca dānaṃ taccandratīrthe śravaṇaṃ durghaṭaṃ ca / samyak svarūpaṃ dadhivāmanasya sudurghaṭaṃ śravaṇaṃ vaiṣṇavācca
67 ॥ तत्र स्नात्वा वामनस्य स्वरूपश्रवणाद्विदुर्दानफलं समं च । दशहस्तप्रमाणं तु चन्द्रतीर्थमुदाहृतम्
67 // tatra snātvā vāmanasya svarūpaśravaṇādvidurdānaphalaṃ samaṃ ca / daśahastapramāṇaṃ tu candratīrthamudāhṛtam
68 ॥ मध्याह्ने दुर्लभं स्नानं नृणां तत्र सुमङ्गले । तत्र स्थित्वा धन्यनरः सदा भजति वै हरिम्
68 // madhyāhne durlabhaṃ snānaṃ nṛṇāṃ tatra sumaṅgale / tatra sthitvā dhanyanaraḥ sadā bhajati vai harim
69 ॥ वराहमूर्तिदानं तु शालग्रामस्य दुर्लभम् । जंबूफलप्रमाणं तु एतद्वै कुक्कुटाण्डवत्
69 // varāhamūrtidānaṃ tu śālagrāmasya durlabham / jaṃbūphalapramāṇaṃ tu etadvai kukkuṭāṇḍavat
70 ॥ वदनं वलयाकारं प्रमाणं चणकादिवत् । देवस्य वामभागे च मध्यदेशं विहाय च
70 // vadanaṃ valayākāraṃ pramāṇaṃ caṇakādivat / devasya vāmabhāge ca madhyadeśaṃ vihāya ca
71 ॥ चक्रद्वयसमायुक्तंमूर्धदेशे च भामिनि । सुवर्णबिन्दुना युक्तं भूवराहाख्यमुच्यते
71 // cakradvayasamāyuktaṃmūrdhadeśe ca bhāmini / suvarṇabindunā yuktaṃ bhūvarāhākhyamucyate
72 ॥ पूजां कृत्वा भूवराहस्य मर्तेर्दानं दत्त्वा श्रवणं चापि कृत्वा । तत्र स्थितं भूवराहं च दृष्ट्वा स वै नरः कृतकृत्यो हि लोके
72 // pūjāṃ kṛtvā bhūvarāhasya marterdānaṃ dattvā śravaṇaṃ cāpi kṛtvā / tatra sthitaṃ bhūvarāhaṃ ca dṛṣṭvā sa vai naraḥ kṛtakṛtyo hi loke
73 ॥ तत्र स्नात्वा भूवराहस्य मर्तेः शृणोति यो लक्षणं सम्यगेव । स तेन पुण्यं समुपैति देवि स मुक्तिभाङ् नात्र विचार्यमस्ति
73 // tatra snātvā bhūvarāhasya marteḥ śṛṇoti yo lakṣaṇaṃ samyageva / sa tena puṇyaṃ samupaiti devi sa muktibhāṅ nātra vicāryamasti
74 ॥ ईशानकोणे श्रीनिवासस्य देवि रौद्रं तीर्थं परमं पावनं च । तत्र स्थित्वा रुद्रदेवो महात्मा पूजां करोति श्रीनिवासस्य नित्यम्
74 // īśānakoṇe śrīnivāsasya devi raudraṃ tīrthaṃ paramaṃ pāvanaṃ ca / tatra sthitvā rudradevo mahātmā pūjāṃ karoti śrīnivāsasya nityam
75 ॥ हस्ताष्टकं तत्प्रमाणं वदन्ति तत्र स्नानं वैष्णवैः कार्यमेव । तत्र स्नात्वा प्रयतो वै मुरारेः कथां दिव्यां शृणुयादादरेण । स्नानं पानं तत्र दानं च कुर्याल्लक्ष्मीनृसिंहप्रीयते देवि नित्यम्3,26.76 ॥ बदरीफलमात्रं च वर्तुलं बिन्दुसंयुतम्
75 // hastāṣṭakaṃ tatpramāṇaṃ vadanti tatra snānaṃ vaiṣṇavaiḥ kāryameva / tatra snātvā prayato vai murāreḥ kathāṃ divyāṃ śṛṇuyādādareṇa / snānaṃ pānaṃ tatra dānaṃ ca kuryāllakṣmīnṛsiṃhaprīyate devi nityam3,26.76 // badarīphalamātraṃ ca vartulaṃ bindusaṃyutam
77 ॥ देवस्य वामभागे तु चक्रद्वयसमन्वितम् । सुवर्णरेखासंयुक्तं किञ्चिद्रक्तसमन्वितम्
77 // devasya vāmabhāge tu cakradvayasamanvitam / suvarṇarekhāsaṃyuktaṃ kiñcidraktasamanvitam
78 ॥ वैश्यवर्णं सवदनं पद्मरेखादिचिह्नितम् । लक्ष्मीनृसिंहं तं विद्धि भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
78 // vaiśyavarṇaṃ savadanaṃ padmarekhādicihnitam / lakṣmīnṛsiṃhaṃ taṃ viddhi bhuktimuktipradāyakam
79 ॥ एता दृशं गण्डिकायाः शिलाया मूर्तेर्दानं दुर्घटं विद्धि वीन्द्र । तत्र स्नात्वा श्रीनृसिंहस्वरूपं लक्ष्मीपतेः शृणुयाद्भक्तियुक्तः
79 // etā dṛśaṃ gaṇḍikāyāḥ śilāyā mūrterdānaṃ durghaṭaṃ viddhi vīndra / tatra snātvā śrīnṛsiṃhasvarūpaṃ lakṣmīpateḥ śṛṇuyādbhaktiyuktaḥ
80 ॥ मूर्तेर्दानात्फलमाप्नोति देवि सत्यंसत्यं नात्र विचार्यमस्ति
80 // mūrterdānātphalamāpnoti devi satyaṃsatyaṃ nātra vicāryamasti
81 ॥ ईशानशक्रयोर्मध्ये ब्रह्मतीर्थमुदाहृतम् । दुर्लभं मानुषाणां तु स्नानं सर्वार्थसाधकम्
81 // īśānaśakrayormadhye brahmatīrthamudāhṛtam / durlabhaṃ mānuṣāṇāṃ tu snānaṃ sarvārthasādhakam
82 ॥ शालग्रामस्य दानं तु दुर्लभं तत्र वै नृणाम् । लक्ष्मीनारायणस्यैव मूर्तेर्दानं सुदुर्लभम्
82 // śālagrāmasya dānaṃ tu durlabhaṃ tatra vai nṛṇām / lakṣmīnārāyaṇasyaiva mūrterdānaṃ sudurlabham
83 ॥ स्थलमौदुंबरसमं तत्प्रमाणमुदाहृतम् । छत्त्राकारं वर्तुलं च प्रसन्नवदनं शुभम्
83 // sthalamauduṃbarasamaṃ tatpramāṇamudāhṛtam / chattrākāraṃ vartulaṃ ca prasannavadanaṃ śubham
84 ॥ चणकप्रदेशमात्रं च वदनं समुदाहृतम् । सव्ये दक्षिणपार्श्वे च समयोः पुष्कलान्वितम्
84 // caṇakapradeśamātraṃ ca vadanaṃ samudāhṛtam / savye dakṣiṇapārśve ca samayoḥ puṣkalānvitam
85 ॥ गोयूथवत्सवर्णं च चतुश्चक्रसमन्वितम् । गोखुरैश्च समायुक्तं सुवर्णकिणसंयुतम्
85 // goyūthavatsavarṇaṃ ca catuścakrasamanvitam / gokhuraiśca samāyuktaṃ suvarṇakiṇasaṃyutam
86 ॥ वनमालाभिसंयुक्तं वज्रपुङ्खैश्च संयुतम् । एतादृशीं दरेर्मूर्ति लक्ष्मीनारायणं विदुः
86 // vanamālābhisaṃyuktaṃ vajrapuṅkhaiśca saṃyutam / etādṛśīṃ darermūrti lakṣmīnārāyaṇaṃ viduḥ
87 ॥ कलौ नृणां तस्य लाभो दुर्लभः संस्मृतो भुवि । दानं च सुतरां देवि दर्लभं किं वदामि ते
87 // kalau nṛṇāṃ tasya lābho durlabhaḥ saṃsmṛto bhuvi / dānaṃ ca sutarāṃ devi darlabhaṃ kiṃ vadāmi te
88 ॥ ब्रह्मतीर्थे च संस्नाय श्रोतव्या वै हरेः कथा । गण्डिकायाः शिलायाश्च लक्ष्मीनारायणस्य तु
88 // brahmatīrthe ca saṃsnāya śrotavyā vai hareḥ kathā / gaṇḍikāyāḥ śilāyāśca lakṣmīnārāyaṇasya tu
89 ॥ लक्षणं यो विजानाति तदा तत्सदृशं फलम् । प्राप्नोत्येव न संदेहो नात्र कार्या विचारणा
89 // lakṣaṇaṃ yo vijānāti tadā tatsadṛśaṃ phalam / prāpnotyeva na saṃdeho nātra kāryā vicāraṇā
90 ॥ श्रीनिवासस्य तीर्थस्य पूर्वे स्यादिन्द्रतीर्थकम् । श्रीनिवासस्य पूजां तु कर्तुमास्ते शचीपतिः
90 // śrīnivāsasya tīrthasya pūrve syādindratīrthakam / śrīnivāsasya pūjāṃ tu kartumāste śacīpatiḥ
91 ॥ शालग्रामशिलादानं कर्तव्यं श्रोत्रियायवै । शालग्रामशिलादानं हत्याकोटिविनाशनम्
91 // śālagrāmaśilādānaṃ kartavyaṃ śrotriyāyavai / śālagrāmaśilādānaṃ hatyākoṭivināśanam
92 ॥ तस्मिंस्तीर्थे तु यो देवि सीतारामशिलाभिधाम् । ददाति भूतले भद्रे भूपतेः सदृशो भवेत्
92 // tasmiṃstīrthe tu yo devi sītārāmaśilābhidhām / dadāti bhūtale bhadre bhūpateḥ sadṛśo bhavet
93 ॥ सीतारामशिला देवि द्विविधा संप्रकीर्तिता । पञ्चचक्रयुता काचित्षट्रचक्रेण च संयुता
93 // sītārāmaśilā devi dvividhā saṃprakīrtitā / pañcacakrayutā kācitṣaṭracakreṇa ca saṃyutā
94 ॥ तत्रापि षट्रचक्रयुता ह्युत्तमा संप्रकीर्तिता । पञ्चचक्रयुतायाश्च फलं द्विगुणमीरितम्
94 // tatrāpi ṣaṭracakrayutā hyuttamā saṃprakīrtitā / pañcacakrayutāyāśca phalaṃ dviguṇamīritam
95 ॥ कुक्कुटाण्डप्रमाणं च सुसिग्धं नीलवर्णकम् । वदनत्रयसंयुक्तं सट्चक्रैः केसरैर्युतम्
95 // kukkuṭāṇḍapramāṇaṃ ca susigdhaṃ nīlavarṇakam / vadanatrayasaṃyuktaṃ saṭcakraiḥ kesarairyutam
96 ॥ स्वर्णरेखासमायुक्तं ध्वजवज्राङ्कुशैर्युतम् । एतादृशं तु वै भद्रे सीतारामाभिधं स्मृतम्
96 // svarṇarekhāsamāyuktaṃ dhvajavajrāṅkuśairyutam / etādṛśaṃ tu vai bhadre sītārāmābhidhaṃ smṛtam
97 ॥ वदनेवन्दने देवि सीतारामस्य कोशकम् । दुर्लभं तु कलौ नॄणां स्वसाम्राज्यप्रदं शुभम्
97 // vadanevandane devi sītārāmasya kośakam / durlabhaṃ tu kalau nṝṇāṃ svasāmrājyapradaṃ śubham
98 ॥ इन्द्रतीर्थे महादेवि सीताराम भिधाशिला । या तद्दानं दुर्लभं तन्नाल्पस्य तपसः फलम्
98 // indratīrthe mahādevi sītārāma bhidhāśilā / yā taddānaṃ durlabhaṃ tannālpasya tapasaḥ phalam
99 ॥ दानस्य शक्त्यभावे तु श्रोतव्यं लक्षणं हरेः । शालग्राम शिलादानाद्यत्फलं तत्फलं लभेत्
99 // dānasya śaktyabhāve tu śrotavyaṃ lakṣaṇaṃ hareḥ / śālagrāma śilādānādyatphalaṃ tatphalaṃ labhet
100 ॥ आग्नेयकोणे श्रीनिवासस्य देवि तीर्थं त्वास्ते वह्निसंज्ञं सुशस्तम् । स वह्निदेवः श्रीनिवासस्य पूजां कर्तुं ह्यास्ते सर्वदा तीर्थमध्ये
100 // āgneyakoṇe śrīnivāsasya devi tīrthaṃ tvāste vahnisaṃjñaṃ suśastam / sa vahnidevaḥ śrīnivāsasya pūjāṃ kartuṃ hyāste sarvadā tīrthamadhye
101 ॥ यो वा तीर्थे वह्निसंज्ञे च देवि भक्त्या स्नानं कुरुते ऽजं स्मरन्हि । ज्ञानद्वारा मोक्षमाप्नोति देवि तत्र स्नानं दुर्ल्लभं वै नृणां च
101 // yo vā tīrthe vahnisaṃjñe ca devi bhaktyā snānaṃ kurute 'jaṃ smaranhi / jñānadvārā mokṣamāpnoti devi tatra snānaṃ durllabhaṃ vai nṛṇāṃ ca
102 ॥ ज्ञात्वा स्नानं दुष्करं तीर्थराजे भक्तिस्तस्मिन्दुर्ल्लभा चैव देवि । शालग्रामे तच्छिलायाश्च दानं सुदुर्लभं वासुदेवाभिधायाः
102 // jñātvā snānaṃ duṣkaraṃ tīrtharāje bhaktistasmindurllabhā caiva devi / śālagrāme tacchilāyāśca dānaṃ sudurlabhaṃ vāsudevābhidhāyāḥ
103 ॥ ह्रस्वं तथा वर्तुलं नीलवर्णं सूक्ष्मं मुखं मुखचक्रं सुशुद्धम् । सुवेणुयुक्तं वासुदेवाभिधेयं दानं कलौ दुर्लभं तस्य भद्रे
103 // hrasvaṃ tathā vartulaṃ nīlavarṇaṃ sūkṣmaṃ mukhaṃ mukhacakraṃ suśuddham / suveṇuyuktaṃ vāsudevābhidheyaṃ dānaṃ kalau durlabhaṃ tasya bhadre
104 ॥ दाने तस्याः शक्त्य भावे च देवि स्नात्वा तीर्थे वासुदेवाभिधस्य । सम्यक् श्राव्यं लक्षणं वै शिलायास्तयोस्तुल्यं फलमाहुर्महान्तः
104 // dāne tasyāḥ śaktya bhāve ca devi snātvā tīrthe vāsudevābhidhasya / samyak śrāvyaṃ lakṣaṇaṃ vai śilāyāstayostulyaṃ phalamāhurmahāntaḥ
105 ॥ दक्षिणे श्रीनिवासस्य यमतीर्थं च संस्मृतम् । तत्रास्ते यमराजस्तु पूजां कर्तुं हरेः सदा
105 // dakṣiṇe śrīnivāsasya yamatīrthaṃ ca saṃsmṛtam / tatrāste yamarājastu pūjāṃ kartuṃ hareḥ sadā
106 ॥ तत्र स्नानं च दानं चाप्यक्षयं परमं स्मृतम् । शालग्रामशिलादानं कार्यं तत्र महामुने
106 // tatra snānaṃ ca dānaṃ cāpyakṣayaṃ paramaṃ smṛtam / śālagrāmaśilādānaṃ kāryaṃ tatra mahāmune
107 ॥ पट्टाभिरामसंज्ञायाः शिलाया दानमिष्यते । तच्चूतफलवत्स्थूलं वदनत्रयसंयुतम्
107 // paṭṭābhirāmasaṃjñāyāḥ śilāyā dānamiṣyate / taccūtaphalavatsthūlaṃ vadanatrayasaṃyutam
108 ॥ शिरश्चक्रेण रहितं सप्तचक्रैः समन्वितम् । नीलवर्णं स्वर्णरेखं गोशुराद्यैः समन्वितम्
108 // śiraścakreṇa rahitaṃ saptacakraiḥ samanvitam / nīlavarṇaṃ svarṇarekhaṃ gośurādyaiḥ samanvitam
109 ॥ पट्टवर्धनरामं तु दुर्लभं बहुभाग्यदम् । पट्टवर्धनरामं तु यो ददाति च तत्र वै । पट्टाभिषिक्तो भवति नात्र कार्या विचारणा
109 // paṭṭavardhanarāmaṃ tu durlabhaṃ bahubhāgyadam / paṭṭavardhanarāmaṃ tu yo dadāti ca tatra vai / paṭṭābhiṣikto bhavati nātra kāryā vicāraṇā
110 ॥ श्रीनिवासस्य नैरृत्ये नैरृतं तीर्थमुत्तमम् । आस्ते हि निरृतिस्तत्र पूजां कुर्तुं च सर्वदा
110 // śrīnivāsasya nairṛtye nairṛtaṃ tīrthamuttamam / āste hi nirṛtistatra pūjāṃ kurtuṃ ca sarvadā
111 ॥ तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं पुनर्जन्म न विद्यते । शालग्रामशिलायाश्चः पुरुषोत्तमसंज्ञिकाम्
111 // tatra snānaṃ prakartavyaṃ punarjanma na vidyate / śālagrāmaśilāyāścaḥ puruṣottamasaṃjñikām
112 ॥ मूर्तिं ददाति यो मर्त्यः स याति परमां गतिम् । औदुंबरफलाकारं प्रसन्नवदनं शुभम्
112 // mūrtiṃ dadāti yo martyaḥ sa yāti paramāṃ gatim / auduṃbaraphalākāraṃ prasannavadanaṃ śubham
113 ॥ चक्रद्व्यसमायुक्तं शिरश्चक्रसमन्वितम् । सुवर्णबिन्दुसंयुक्तं वज्राङ्कुशसमान्वतम्
113 // cakradvyasamāyuktaṃ śiraścakrasamanvitam / suvarṇabindusaṃyuktaṃ vajrāṅkuśasamānvatam
114 ॥ तन्मूर्तिदानं दुर्लभं तत्र देवः प्रीणाति यस्माच्छ्रीनिवासो महात्मा । यदा दानं दुर्घटं स्याच्च देवि तदा श्रोतव्यं लक्षणं तस्य मूर्तेः
114 // tanmūrtidānaṃ durlabhaṃ tatra devaḥ prīṇāti yasmācchrīnivāso mahātmā / yadā dānaṃ durghaṭaṃ syācca devi tadā śrotavyaṃ lakṣaṇaṃ tasya mūrteḥ
115 ॥ पाशिनैरृतयोर्मध्ये शेषतीर्थं परं स्मृतम् । तत्र स्नात्वा शेषमूर्तिं प्रददाति द्विजातये
115 // pāśinairṛtayormadhye śeṣatīrthaṃ paraṃ smṛtam / tatra snātvā śeṣamūrtiṃ pradadāti dvijātaye
116 ॥ स याति परमं लोकं पुनरावृत्तिवर्जितम् । औदुंबरफलाकारं कुण्डलाकृतिमेव च
116 // sa yāti paramaṃ lokaṃ punarāvṛttivarjitam / auduṃbaraphalākāraṃ kuṇḍalākṛtimeva ca
117 ॥ शेषवद्वदनं तस्य तस्मिंश्चक्रद्वयं स्मृतम् । फलं तमेकचक्रेण संयुतं वल्मिकान्वितम्
117 // śeṣavadvadanaṃ tasya tasmiṃścakradvayaṃ smṛtam / phalaṃ tamekacakreṇa saṃyutaṃ valmikānvitam
118 ॥ किञ्चिद्वर्णसमायुक्तं शेषमूर्ति मतिस्फुटम् । सुप्ता प्रबुद्धा द्विविधा शेषमूर्तिरुदाहृता
118 // kiñcidvarṇasamāyuktaṃ śeṣamūrti matisphuṭam / suptā prabuddhā dvividhā śeṣamūrtirudāhṛtā
119 ॥ फणोन्नता प्रबुद्धा स्यात्सप्तलक्षफणान्विता । तत्रापि दुर्लभा सुप्ता महाभाग्यकरीस्मृता
119 // phaṇonnatā prabuddhā syātsaptalakṣaphaṇānvitā / tatrāpi durlabhā suptā mahābhāgyakarīsmṛtā
120 ॥ इह लोके परत्रापि मोक्षदा नात्र संशयः । नवचक्रादुपक्रम्य विंशत्यन्तं च यत्र सः
120 // iha loke paratrāpi mokṣadā nātra saṃśayaḥ / navacakrādupakramya viṃśatyantaṃ ca yatra saḥ
121 ॥ अनन्त इति विज्ञेयो ह्यनन्तफलदायकः । विश्वंभरः स विज्ञेयो विंशत्यूर्ध्वं वरानने
121 // ananta iti vijñeyo hyanantaphaladāyakaḥ / viśvaṃbharaḥ sa vijñeyo viṃśatyūrdhvaṃ varānane
122 ॥ तत्रापि केसरैश्चैक्रर्लक्षणैश्च समन्वितम् । कलौ तु दुर्लभं नणां तद्दानं चातिदुर्लभम्
122 // tatrāpi kesaraiścaikrarlakṣaṇaiśca samanvitam / kalau tu durlabhaṃ naṇāṃ taddānaṃ cātidurlabham
123 ॥ स्नानं कृत्वा शेषतीर्थे विशुद्धेनैव चेतसा । एतेषां लक्षणं श्रुत्वा प्रयाति परमां गतिम्
123 // snānaṃ kṛtvā śeṣatīrthe viśuddhenaiva cetasā / eteṣāṃ lakṣaṇaṃ śrutvā prayāti paramāṃ gatim
124 ॥ ततः परं महाभागे वारुणं तीर्थमुत्तमम् । तत्रास्ते वरुणो देवः पूजां कर्तुं हरेः सदा
124 // tataḥ paraṃ mahābhāge vāruṇaṃ tīrthamuttamam / tatrāste varuṇo devaḥ pūjāṃ kartuṃ hareḥ sadā
125 ॥ तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं दातव्यं दानमुत्तमम् । शिशुमारं च मत्स्यं च त्रिविक्रममथापि वा । दातव्यं भूतिकामेन तीर्थेस्मिन्विरवर्णिनि
125 // tatra snānaṃ prakartavyaṃ dātavyaṃ dānamuttamam / śiśumāraṃ ca matsyaṃ ca trivikramamathāpi vā / dātavyaṃ bhūtikāmena tīrthesminviravarṇini
126 ॥ जंबूफलसमाकारा पुच्छे सूक्ष्मा सबिन्दुका । चक्रत्रया च वदने पुच्छोपरि सचक्रका
126 // jaṃbūphalasamākārā pucche sūkṣmā sabindukā / cakratrayā ca vadane pucchopari sacakrakā
127 ॥ श्रीवत्सबिन्दुमालाढ्या मत्स्यमूर्तिरुदाहृता । पुच्छादधश्चक्रयुतं शिशुमारमुदाहृतम्
127 // śrīvatsabindumālāḍhyā matsyamūrtirudāhṛtā / pucchādadhaścakrayutaṃ śiśumāramudāhṛtam
128 ॥ वक्रचक्रयुतश्चेत्स्यात्त्रिविक्रम उदाहृतः । एतेषां लक्षणं श्रुत्वा वारुणे तीर्थ उत्तमे
128 // vakracakrayutaścetsyāttrivikrama udāhṛtaḥ / eteṣāṃ lakṣaṇaṃ śrutvā vāruṇe tīrtha uttame
129 ॥ एतद्दानफलं प्राप्य मोदते विष्णुमन्दिरे । पूर्वौक्ता मूर्तयो यस्मिन् गृहे तिष्ठन्ति भामिनि । भागीरथी तीर्थवरा संनिधत्ते न संशयः
129 // etaddānaphalaṃ prāpya modate viṣṇumandire / pūrvauktā mūrtayo yasmin gṛhe tiṣṭhanti bhāmini / bhāgīrathī tīrthavarā saṃnidhatte na saṃśayaḥ
130 ॥ स्वामि पुष्करिणीस्नानं दुर्घटं तु कलौ नृणाम् । तत्र स्थितानां तीर्थानां स्नानं चाप्यतिदुर्घटम्
130 // svāmi puṣkariṇīsnānaṃ durghaṭaṃ tu kalau nṛṇām / tatra sthitānāṃ tīrthānāṃ snānaṃ cāpyatidurghaṭam
131 ॥ शालग्रामशिलादानं दुर्घटं च तथा स्मृताम् । स्वामिपुष्करिणीतीरे कन्यादानं सुदुर्घटम्
131 // śālagrāmaśilādānaṃ durghaṭaṃ ca tathā smṛtām / svāmipuṣkariṇītīre kanyādānaṃ sudurghaṭam
132 ॥ दुर्घटं कपिलादानं भक्ष्यदानं सुदुर्घटम् । स्वामिपुष्करिणीतीर्थे तीर्थेष्वन्येषु भामिनि
132 // durghaṭaṃ kapilādānaṃ bhakṣyadānaṃ sudurghaṭam / svāmipuṣkariṇītīrthe tīrtheṣvanyeṣu bhāmini
133 ॥ स्नानं कुरु यथान्या यं शय्यादानं तथा कुरु । जैगीषव्येन मुनिना त्वेवमुक्ता च कन्यका
133 // snānaṃ kuru yathānyā yaṃ śayyādānaṃ tathā kuru / jaigīṣavyena muninā tvevamuktā ca kanyakā
134 ॥ स्वामिपुष्करिणीस्नानं सा चकार धृतव्रता । तीर्थेष्वेतेषु सुस्नाता दानं चक्रे सुभामिनी
134 // svāmipuṣkariṇīsnānaṃ sā cakāra dhṛtavratā / tīrtheṣveteṣu susnātā dānaṃ cakre subhāminī
135 ॥ उवास तत्र सा दवी त्रिः सप्तकन्दिनानि च । स्वामिपुष्करणीतीरमहिमानं शृणोति यः । स याति परमां भक्तिं श्रीनिवासे जगन्मये
135 // uvāsa tatra sā davī triḥ saptakandināni ca / svāmipuṣkaraṇītīramahimānaṃ śṛṇoti yaḥ / sa yāti paramāṃ bhaktiṃ śrīnivāse jaganmaye