34 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे प्रत्याब्दिकादिश्राद्धनिरूपणं नाम पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 46 तार्क्ष्य उवाच । सुकृतस्य प्रभावेण स्वर्गो नानाविधो नणाम् । भोगाः सौख्याति रूपञ्च बलं बुद्धैः पराक्रमः
34 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde pratyābdikādiśrāddhanirūpaṇaṃ nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 46 tārkṣya uvāca / sukṛtasya prabhāveṇa svargo nānāvidho naṇām / bhogāḥ saukhyāti rūpañca balaṃ buddhaiḥ parākramaḥ
1 ॥ सत्यं पुण्यवतां देव जायते ऽत्र परत्र च । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं वेदवाक्यं न चान्यथा
1 // satyaṃ puṇyavatāṃ deva jāyate 'tra paratra ca / satyaṃsatyaṃ punaḥ satyaṃ vedavākyaṃ na cānyathā
2 ॥ धर्मो जयति नाधर्मः सत्यं जयाते नानृतम् । क्षमा जयति न क्रोधो विष्णुर्जयति नासुरः
2 // dharmo jayati nādharmaḥ satyaṃ jayāte nānṛtam / kṣamā jayati na krodho viṣṇurjayati nāsuraḥ
3 ॥ तद्वत्सत्यं मया ज्ञातं सुकृताच्छोभनं भवेत् । यतोत्कृष्टतमं पुण्यं तथोत्कृष्टतरोनरः
3 // tadvatsatyaṃ mayā jñātaṃ sukṛtācchobhanaṃ bhavet / yatotkṛṣṭatamaṃ puṇyaṃ tathotkṛṣṭataronaraḥ
4 ॥ एवन्तु श्रोतुमिच्छामि जायन्ते पापिनो यथा । येन कर्मविपाकेन यथा नियमभाग्भवेत्
4 // evantu śrotumicchāmi jāyante pāpino yathā / yena karmavipākena yathā niyamabhāgbhavet
5 ॥ यांयां योनिमवाप्नोति यथारूपश्च जायते । तन्मे वद सुरश्रेष्ठ समासेनापि काङ्क्षितम्
5 // yāṃyāṃ yonimavāpnoti yathārūpaśca jāyate / tanme vada suraśreṣṭha samāsenāpi kāṅkṣitam
6 ॥ श्रीकृष्ण उवाच । शुभाशुभफलैस्तार्क्ष्य भुक्तभोगा नरास्त्विह । जायन्ते लक्षणैर्यैस्तुतानि मे शृणु काश्यप
6 // śrīkṛṣṇa uvāca / śubhāśubhaphalaistārkṣya bhuktabhogā narāstviha / jāyante lakṣaṇairyaistutāni me śṛṇu kāśyapa
7 ॥ गुरुरात्मवतां शास्ता राजा शास्ता दुरात्मनाम् । इह प्रच्छन्नपापानां शास्ता वैवस्वतो यमः
7 // gururātmavatāṃ śāstā rājā śāstā durātmanām / iha pracchannapāpānāṃ śāstā vaivasvato yamaḥ
8 ॥ प्रायश्चित्तेष्वचीर्णेषु यमलोका ह्यनेकधा । यातनाभिर्विमुक्ता ये यान्ति ते जीवसन्ततीम्
8 // prāyaścitteṣvacīrṇeṣu yamalokā hyanekadhā / yātanābhirvimuktā ye yānti te jīvasantatīm
9 ॥ गत्वा मानुषभावे तु पापचिह्ना भवन्ति ते । तान्यहं तव चिह्नानि कथयिष्ये खगोत्तम
9 // gatvā mānuṣabhāve tu pāpacihnā bhavanti te / tānyahaṃ tava cihnāni kathayiṣye khagottama
10 ॥ सोढ्वा वै यातनाः सर्वा गत्वा वैवस्वतक्षयम् । निस्तीर्णयातनास्ते तु लोकमायान्ति चिह्निताः
10 // soḍhvā vai yātanāḥ sarvā gatvā vaivasvatakṣayam / nistīrṇayātanāste tu lokamāyānti cihnitāḥ
11 ॥ गद्गदो ऽनतवादी स्यान्मूकश्चैव गवानृते । ब्रह्महा जायते कुष्ठी श्यावदन्तश्च मद्यपः
11 // gadgado 'natavādī syānmūkaścaiva gavānṛte / brahmahā jāyate kuṣṭhī śyāvadantaśca madyapaḥ
12 ॥ कुनखी स्वर्णहरणाद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः । संयोगी हीनयोनिः स्याद्दरिद्रो ऽदत्तदानतः
12 // kunakhī svarṇaharaṇādduścarmā gurutalpagaḥ / saṃyogī hīnayoniḥ syāddaridro 'dattadānataḥ
13 ॥ अयाज्ययाजको याति ग्राहमसूकरतां द्विजः । खरो वै बहुयाजी स्यात्काको निर्मन्त्रभोजनात्
13 // ayājyayājako yāti grāhamasūkaratāṃ dvijaḥ / kharo vai bahuyājī syātkāko nirmantrabhojanāt
14 ॥ अपरीक्षितभोक्तारो व्याघ्राः स्युर्निर्जने वने । बहुतर्जको मार्जरः खद्योतः कक्षदाहकः
14 // aparīkṣitabhoktāro vyāghrāḥ syurnirjane vane / bahutarjako mārjaraḥ khadyotaḥ kakṣadāhakaḥ
15 ॥ पात्रे विद्याप्रदाता यो बलीवर्दो भवेत्तसः । अन्नं पर्युषितं विप्रे प्रददत्कुक्करो भवेत्
15 // pātre vidyāpradātā yo balīvardo bhavettasaḥ / annaṃ paryuṣitaṃ vipre pradadatkukkaro bhavet
16 ॥ मात्सर्यादपि जात्यन्धो जन्मान्धः पुस्तकं हरन् । फलान्याहरतो ऽपत्यं म्रियते नात्र संशयः
16 // mātsaryādapi jātyandho janmāndhaḥ pustakaṃ haran / phalānyāharato 'patyaṃ mriyate nātra saṃśayaḥ
17 ॥ मृतो वानरतां याति तन्मुखो गण्डवान् भवेत् । अदत्त्वा भक्ष्यमश्राति अनपत्यो भवेत्तु सः
17 // mṛto vānaratāṃ yāti tanmukho gaṇḍavān bhavet / adattvā bhakṣyamaśrāti anapatyo bhavettu saḥ
18 ॥ हरन्वस्त्रं भवेद्गोधा गरदः पवनाशनः । प्रवज्यागमनाद्राजन् भवेन्मरुपिशाचकः
18 // haranvastraṃ bhavedgodhā garadaḥ pavanāśanaḥ / pravajyāgamanādrājan bhavenmarupiśācakaḥ
19 ॥ चातको जलहर्ता स्याद्धान्यहर्ता च मूषिकः । अप्राप्तयौवनां सेवन् भवेत्सर्प इति श्रुतिः
19 // cātako jalahartā syāddhānyahartā ca mūṣikaḥ / aprāptayauvanāṃ sevan bhavetsarpa iti śrutiḥ
20 ॥ गुरुदाराभिलाषी च कृकलासो भवेद्ध्रुवम् । जलप्रस्त्रवणं यस्तु भिन्द्यान्मत्स्यो भवेन्नरः
20 // gurudārābhilāṣī ca kṛkalāso bhaveddhruvam / jalaprastravaṇaṃ yastu bhindyānmatsyo bhavennaraḥ
21 ॥ अविक्रेयक्रयाच्चैव बको गृध्रो भवेन्नरः । अयोनिगो वृको हि स्यादुलूकः क्रयवञ्चनात्
21 // avikreyakrayāccaiva bako gṛdhro bhavennaraḥ / ayonigo vṛko hi syādulūkaḥ krayavañcanāt
22 ॥ मृतस्यैकादशाहे तु भुञ्जानश्चाभिजायते । प्रतिश्रुत्य द्विजेभ्योर्ऽथमददज्जम्बुको भवेत्
22 // mṛtasyaikādaśāhe tu bhuñjānaścābhijāyate / pratiśrutya dvijebhyor'thamadadajjambuko bhavet
23 ॥ राज्ञरिं गत्वा भवेद्दंष्ट्री तस्करो विङ्वराहकः । शारिवा फलविक्रेता वृषश्च वृषलीपतिः
23 // rājñariṃ gatvā bhaveddaṃṣṭrī taskaro viṅvarāhakaḥ / śārivā phalavikretā vṛṣaśca vṛṣalīpatiḥ
24 ॥ मार्जरो ऽग्निं पदा स्पृष्ट्वा रोगवान्परमांसभुक् । उदक्यागमनात्षण्डो दुर्गन्धश्च सुगन्धहृत्
24 // mārjaro 'gniṃ padā spṛṣṭvā rogavānparamāṃsabhuk / udakyāgamanātṣaṇḍo durgandhaśca sugandhahṛt
25 ॥ यद्वा तद्वापि पारक्यं स्वल्पं वा हरते बहु । हृत्वा वै योनिमाप्नोति तिरश्चां नात्र संशयः
25 // yadvā tadvāpi pārakyaṃ svalpaṃ vā harate bahu / hṛtvā vai yonimāpnoti tiraścāṃ nātra saṃśayaḥ
26 ॥ एवमादीनि चिह्नानि अन्यान्यपि खगेश्वर । स्वकर्मविततान्येव? दृश्यन्ते यैस्तु मानवैः
26 // evamādīni cihnāni anyānyapi khageśvara / svakarmavitatānyeva? dṛśyante yaistu mānavaiḥ
27 ॥ एवं दुष्कृतकर्मा हि भुक्त्वा च नरकान्क्रमात् । जायते कर्मशेषेण उक्तास्वेतासु योनिषु
27 // evaṃ duṣkṛtakarmā hi bhuktvā ca narakānkramāt / jāyate karmaśeṣeṇa uktāsvetāsu yoniṣu
28 ॥ ततो जन्मशतं मर्त्ये सर्वजन्तुषु काश्यप । जायते नात्र सन्देहः समीभूते शुभाशुभे
28 // tato janmaśataṃ martye sarvajantuṣu kāśyapa / jāyate nātra sandehaḥ samībhūte śubhāśubhe
29 ॥ स्त्रीपुंसयो प्रसङ्गेन निरुद्धे शुक्रसोणिते । समुपेतः पञ्चभूतैर्जायते पाञ्चभौतिकः
29 // strīpuṃsayo prasaṅgena niruddhe śukrasoṇite / samupetaḥ pañcabhūtairjāyate pāñcabhautikaḥ
30 ॥ इन्द्रियाणि मनः प्राणा ज्ञानमायुः सुखं धृतिः । धारणा प्रेरणं दुः खं मिथ्याहङ्कार एव च
30 // indriyāṇi manaḥ prāṇā jñānamāyuḥ sukhaṃ dhṛtiḥ / dhāraṇā preraṇaṃ duḥ khaṃ mithyāhaṅkāra eva ca
31 ॥ प्रयताकृतिवर्णस्तु रागद्वेषौ भवाभवौ । तस्येदमात्मनः सर्वमनादेरादिमिच्छतः
31 // prayatākṛtivarṇastu rāgadveṣau bhavābhavau / tasyedamātmanaḥ sarvamanāderādimicchataḥ
32 ॥ स्वकर्म बद्धस्य तदा गर्भवृद्धिर्भवेदिति । पुरा यथा मया प्रोक्तं तव जन्तोर्हि लक्षणम्
32 // svakarma baddhasya tadā garbhavṛddhirbhavediti / purā yathā mayā proktaṃ tava jantorhi lakṣaṇam
33 ॥ एवं प्रवर्तितं चक्रं भूतग्रामे चतुर्विधे । समुत्पत्तिर्विनाशश्च जायते तार्क्ष्य देहिनाम्
33 // evaṃ pravartitaṃ cakraṃ bhūtagrāme caturvidhe / samutpattirvināśaśca jāyate tārkṣya dehinām
34 ॥ स्वधर्मेणैवोर्ध्वगतिरधर्मेणाप्यधोगतिः । जायते सर्ववर्णानां स्वधर्मचलनात् खग
34 // svadharmeṇaivordhvagatiradharmeṇāpyadhogatiḥ / jāyate sarvavarṇānāṃ svadharmacalanāt khaga
35 ॥ देवत्वे मानुषत्वे च दानभोगादिकाः क्रियाः । या दृश्यन्ते वैनतेय तत्सर्वं कर्मजं फलम्
35 // devatve mānuṣatve ca dānabhogādikāḥ kriyāḥ / yā dṛśyante vainateya tatsarvaṃ karmajaṃ phalam
36 ॥ अकर्मविहिते घोरे कामक्रोधार्जिते ऽशुभे । पतेद्वै नरके भूयो तस्योत्तारो न विद्यते
36 // akarmavihite ghore kāmakrodhārjite 'śubhe / patedvai narake bhūyo tasyottāro na vidyate