33 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकादृप्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे मृतस्य धर्ममात्रानुयायित्वनिरूपणं नाम द्वादशो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 13 गरुड उवाच । कर्मणा केन देवेश प्रेतत्वं नैव जायते । पृथिव्यां सर्वजन्तूनां तद् ब्रूहि परमेश्वर
33 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakādṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde mṛtasya dharmamātrānuyāyitvanirūpaṇaṃ nāma dvādaśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 13 garuḍa uvāca / karmaṇā kena deveśa pretatvaṃ naiva jāyate / pṛthivyāṃ sarvajantūnāṃ tad brūhi parameśvara
1 ॥ श्रीकृष्ण उवाच । अथ वक्ष्यामि संक्षेपात्क्षयाहादौर्ध्वदैहिकम् । क्वहस्तेनैव कर्तव्यं मोक्षकामैस्तु मानवैः
1 // śrīkṛṣṇa uvāca / atha vakṣyāmi saṃkṣepātkṣayāhādaurdhvadaihikam / kvahastenaiva kartavyaṃ mokṣakāmaistu mānavaiḥ
2 ॥ स्त्रीणामपि विशेषेण पञ्चवर्षाधिके शिशौ । वृषोत्सर्गादिकं कर्म प्रेतत्वविनिवृत्तये । वृषोत्सर्गादृते नान्यत्किञ्चिदस्ति महीतले
2 // strīṇāmapi viśeṣeṇa pañcavarṣādhike śiśau / vṛṣotsargādikaṃ karma pretatvavinivṛttaye / vṛṣotsargādṛte nānyatkiñcidasti mahītale
3 ॥ जीवन्वापि मृतो वापि वृषोत्सर्गं करोति यः । प्रेतत्वं न भवेत्तस्य विना दानमखव्रतैः
3 // jīvanvāpi mṛto vāpi vṛṣotsargaṃ karoti yaḥ / pretatvaṃ na bhavettasya vinā dānamakhavrataiḥ
4 ॥ गरुड उवाच । कस्मिन्काले वृषोत्सर्गं जीवन्वापि मृतो ऽपि वा । कुर्यात्सुरवरश्रेष्ठ ब्रूहि मे मधुसूदन
4 // garuḍa uvāca / kasminkāle vṛṣotsargaṃ jīvanvāpi mṛto 'pi vā / kuryātsuravaraśreṣṭha brūhi me madhusūdana
5 ॥ किं फलं तु भवेदन्ते कृतैः श्राद्धैस्तु षोडशैः
5 // kiṃ phalaṃ tu bhavedante kṛtaiḥ śrāddhaistu ṣoḍaśaiḥ
6 ॥ श्रीकृष्ण उवाच । अकृत्वा तु वृषोत्सर्गं कुरुते पिण्डपातनम् । नोपतिष्ठति तच्छ्रेयो दातुः प्रेतस्य निष्फलम्
6 // śrīkṛṣṇa uvāca / akṛtvā tu vṛṣotsargaṃ kurute piṇḍapātanam / nopatiṣṭhati tacchreyo dātuḥ pretasya niṣphalam
7 ॥ एकादशाहे प्रेतस्य यस्य नोत्सृज्यते वृषः । प्रेतत्वं सुस्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि
7 // ekādaśāhe pretasya yasya notsṛjyate vṛṣaḥ / pretatvaṃ susthiraṃ tasya dattaiḥ śrāddhaśatairapi
8 ॥ गरुड उवाच । सर्पाद्धि प्राप्तमृत्यूनामग्निदाहादि न क्रिया । जलेन शृङ्गिणा वापि शस्त्राद्यैर्म्रियते यदि
8 // garuḍa uvāca / sarpāddhi prāptamṛtyūnāmagnidāhādi na kriyā / jalena śṛṅgiṇā vāpi śastrādyairmriyate yadi
9 ॥ असन्मृत्युमृतानां च कथं शुद्धिर्भवत्प्रभो । एतन्मे संशयं देव च्छेत्तुमर्हस्यशेषतः
9 // asanmṛtyumṛtānāṃ ca kathaṃ śuddhirbhavatprabho / etanme saṃśayaṃ deva cchettumarhasyaśeṣataḥ
10 ॥ श्रीकृष्ण उवाच । षण्मासैर्ब्राह्मणः शुध्येद्युग्मे सार्धे तु बाहुजः । सार्धमासेन वैश्यस्तु शूद्रो मासेन शुध्यति
10 // śrīkṛṣṇa uvāca / ṣaṇmāsairbrāhmaṇaḥ śudhyedyugme sārdhe tu bāhujaḥ / sārdhamāsena vaiśyastu śūdro māsena śudhyati
11 ॥ दत्त्वा दानान्यशेषाणि सुतीर्थे म्रियते यदि । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा न स यातीह दुर्गतिम्
11 // dattvā dānānyaśeṣāṇi sutīrthe mriyate yadi / brahmacārī śucirbhūtvā na sa yātīha durgatim
12 ॥ वृषोत्सर्गादिकं कृत्वा यतिधर्मं समाचरेत् । यतित्वे मृत्युमाप्नोति स गच्छेद्ब्रह्मशाख्वतम्
12 // vṛṣotsargādikaṃ kṛtvā yatidharmaṃ samācaret / yatitve mṛtyumāpnoti sa gacchedbrahmaśākhvatam
13 ॥ विकर्म कुरुते यस्तु शिष्टाचारविवर्जितः । वृषोत्सर्गादिकं कृत्वा न गच्छेद्यमशासनम्
13 // vikarma kurute yastu śiṣṭācāravivarjitaḥ / vṛṣotsargādikaṃ kṛtvā na gacchedyamaśāsanam
14 ॥ पुत्त्रो वा सोदरो वापि पौत्रो बन्धुजनस्तथा । गोत्रिणश्चार्थभागी च मृते कुर्याद् वृषोत्सवम्
14 // puttro vā sodaro vāpi pautro bandhujanastathā / gotriṇaścārthabhāgī ca mṛte kuryād vṛṣotsavam
15 ॥ पुत्राभावे तु पत्नी स्याद्दौहित्त्रो दुहीतापि वा । पुत्त्रेषु विद्यमानेषु वृषं नान्येन कारयेत्
15 // putrābhāve tu patnī syāddauhittro duhītāpi vā / puttreṣu vidyamāneṣu vṛṣaṃ nānyena kārayet
16 ॥ गरुड उवाच । पुत्त्रा यस्य न विद्यन्ते नरा नार्यः सुरेश्वर । एतन्मे संशयं देव च्छेतुमर्हस्यशेषतः
16 // garuḍa uvāca / puttrā yasya na vidyante narā nāryaḥ sureśvara / etanme saṃśayaṃ deva cchetumarhasyaśeṣataḥ
17 ॥ श्रीकृष्ण उवाच । अपुत्त्रस्य गतिर्नास्ति स्वर्गो नैव च नैव च । तस्मात्केनाप्युपायेन पुत्त्रस्य जननं चरेत्
17 // śrīkṛṣṇa uvāca / aputtrasya gatirnāsti svargo naiva ca naiva ca / tasmātkenāpyupāyena puttrasya jananaṃ caret
18 ॥ यानि कानि च दानानि स्वयं दत्तानि मानवैः । तानितानि च सर्वाणि तूपतिष्ठन्ति चाग्रतः
18 // yāni kāni ca dānāni svayaṃ dattāni mānavaiḥ / tānitāni ca sarvāṇi tūpatiṣṭhanti cāgrataḥ
19 ॥ व्यञ्जनानि विचित्राणि भक्ष्यभोज्यानि यानि च । स्वहस्तेन प्रदत्तानि देहान्ते चाक्षयं फलम्
19 // vyañjanāni vicitrāṇi bhakṣyabhojyāni yāni ca / svahastena pradattāni dehānte cākṣayaṃ phalam
20 ॥ गोभूहिरण्यवासांसि भोजनानि पादनि च । यत्रयत्र वसेज्जन्तुस्तत्रतत्रोपतिष्ठति
20 // gobhūhiraṇyavāsāṃsi bhojanāni pādani ca / yatrayatra vasejjantustatratatropatiṣṭhati
21 ॥ यावत्स्वस्थं शरीरं हि तावद्धर्मं समाचरेत् । अस्वस्थः प्रेरितश्चान्यैर्नाकिञ्चित्कर्तुमर्हति
21 // yāvatsvasthaṃ śarīraṃ hi tāvaddharmaṃ samācaret / asvasthaḥ preritaścānyairnākiñcitkartumarhati
22 ॥ जीवतो ऽपि मृतस्येह न भूतं चौर्ध्वदैहिकम् । वायुभूतः क्षुधाविष्टो भ्रमते च दिवानिशम्
22 // jīvato 'pi mṛtasyeha na bhūtaṃ caurdhvadaihikam / vāyubhūtaḥ kṣudhāviṣṭo bhramate ca divāniśam
23 ॥ कृमिः कीटः पतङ्गो वा जायते म्रियते पुनः । असद्गर्भे भवेत्सो ऽपि जातः सद्यो विनश्यति
23 // kṛmiḥ kīṭaḥ pataṅgo vā jāyate mriyate punaḥ / asadgarbhe bhavetso 'pi jātaḥ sadyo vinaśyati
24 ॥ यावत्स्वस्थमिदं शरीरमरुजं यावज्जरा दूरतो यावच्चेन्द्रियशक्तिरप्रतिहता यावत्क्षयो नायुषः । आत्मश्रेयसि तावदेव विदुषा कार्यः प्रयत्नो महान्सन्दीप्ते भवने तु कूपखननं प्रत्युद्यमः कीदृशः
24 // yāvatsvasthamidaṃ śarīramarujaṃ yāvajjarā dūrato yāvaccendriyaśaktirapratihatā yāvatkṣayo nāyuṣaḥ / ātmaśreyasi tāvadeva viduṣā kāryaḥ prayatno mahānsandīpte bhavane tu kūpakhananaṃ pratyudyamaḥ kīdṛśaḥ