34 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे पद्मरागपरीक्षणं नाम सप्ततितमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 71 सूत उवाच । दानवाधिपतेः पित्तमादाय भुजगाधिपः । द्विधा कुर्वन्निव व्योम सत्वरं वासुकिर्ययौ
34 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe padmarāgaparīkṣaṇaṃ nāma saptatitamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 71 sūta uvāca / dānavādhipateḥ pittamādāya bhujagādhipaḥ / dvidhā kurvanniva vyoma satvaraṃ vāsukiryayau
1 ॥ स तदा स्वशिरोरत्नप्रभादीप्ते नभो ऽम्बुधौ । राजतः समहानेकः खण्डसेतुरिवाबभौ
1 // sa tadā svaśiroratnaprabhādīpte nabho 'mbudhau / rājataḥ samahānekaḥ khaṇḍaseturivābabhau
2 ॥ ततः पक्षनिपातेन संहरन्निव रोदसी । गरुत्मान्पन्नगेन्द्रस्य प्रहर्तुमुपचक्रमे
2 // tataḥ pakṣanipātena saṃharanniva rodasī / garutmānpannagendrasya prahartumupacakrame
3 ॥ सहसैव मुमोच तत्फणीन्द्रः सुरसाभ्यक्ततुरुष्क (रष्क) पादपायाम् । कलिकाघनगन्धवासिता यां वरमाणिक्यगिरेरुपत्यकायाम्
3 // sahasaiva mumoca tatphaṇīndraḥ surasābhyaktaturuṣka (raṣka) pādapāyām / kalikāghanagandhavāsitā yāṃ varamāṇikyagirerupatyakāyām
4 ॥ तस्य प्रपातसमनन्तरकालमेव तद्वद्वरालयमतीत्य रमासमीपे । स्थानं क्षितेरुपपयोनिधितीरलेखंयां वरमाणिक्यगिरेरुपत्यकायाम्
4 // tasya prapātasamanantarakālameva tadvadvarālayamatītya ramāsamīpe / sthānaṃ kṣiterupapayonidhitīralekhaṃyāṃ varamāṇikyagirerupatyakāyām
5 ॥ तत्रैव किञ्चित्पततस्तु पित्तादुपेत्य जग्राह ततो गरुत्मान् । मूर्छापरीतः सहसैव घोणारन्ध्रद्वयेन प्रमुमोच सर्वम्
5 // tatraiva kiñcitpatatastu pittādupetya jagrāha tato garutmān / mūrchāparītaḥ sahasaiva ghoṇārandhradvayena pramumoca sarvam
6 ॥ तत्राकठोरशुककण्ठशिरीषपुष्पखद्योतपृष्ठचरशाद्वलशैवलानाम् । कल्हारशष्पकभुजङ्गभुजाञ्च पत्रप्राप्तत्विषो मरकताः शुभदा भवन्ति
6 // tatrākaṭhoraśukakaṇṭhaśirīṣapuṣpakhadyotapṛṣṭhacaraśādvalaśaivalānām / kalhāraśaṣpakabhujaṅgabhujāñca patraprāptatviṣo marakatāḥ śubhadā bhavanti
7 ॥ तद्यत्र भोगीन्द्रभुजाभियुक्तं पपात पित्तं दितिजाधिपस्य । तस्याकरस्यातितरां स देशो दुः खोपलभ्यश्च गुणैश्च युक्तः
7 // tadyatra bhogīndrabhujābhiyuktaṃ papāta pittaṃ ditijādhipasya / tasyākarasyātitarāṃ sa deśo duḥ khopalabhyaśca guṇaiśca yuktaḥ
8 ॥ तस्मिन्मरकतस्थाने यत्किञ्चिदुपजायते । तत्सर्वं विषरोगाणां प्रशमाय प्रकीर्त्यते
8 // tasminmarakatasthāne yatkiñcidupajāyate / tatsarvaṃ viṣarogāṇāṃ praśamāya prakīrtyate
9 ॥ सर्वमन्त्रौ षधिगणैर्यन्न शक्यं चिकित्सितुम् । महाहिदंष्ट्राप्रभवं विषं तत्तेन शाम्यति
9 // sarvamantrau ṣadhigaṇairyanna śakyaṃ cikitsitum / mahāhidaṃṣṭrāprabhavaṃ viṣaṃ tattena śāmyati
10 ॥ अन्यदप्याकरे तत्र यद्दोषैरुपवर्जितम् । जायते तत्पवित्राणामुत्तमं परिकीर्तितम्
10 // anyadapyākare tatra yaddoṣairupavarjitam / jāyate tatpavitrāṇāmuttamaṃ parikīrtitam
11 ॥ अत्यन्तहरितवर्णं कोमलमर्चिर्विभेदजटिलं च । काञ्चनचूर्णस्यान्तः पूर्णमिव लक्ष्यते यच्च
11 // atyantaharitavarṇaṃ komalamarcirvibhedajaṭilaṃ ca / kāñcanacūrṇasyāntaḥ pūrṇamiva lakṣyate yacca
12 ॥ युक्तं संस्थानगुणैः समरागं गौरवेण न विहीनम् । सवितुः करसंस्पर्शाच्छुरयति सर्वाश्रमं दीप्त्या
12 // yuktaṃ saṃsthānaguṇaiḥ samarāgaṃ gauraveṇa na vihīnam / savituḥ karasaṃsparśācchurayati sarvāśramaṃ dīptyā
13 ॥ हित्वा च हरितभावं यस्यान्तर्विनिहिता भवेद्दीप्तिः । अचिरप्रभाप्रभाहतनवशाद्वलसन्निभा भाति
13 // hitvā ca haritabhāvaṃ yasyāntarvinihitā bhaveddīptiḥ / aciraprabhāprabhāhatanavaśādvalasannibhā bhāti
14 ॥ यच्च मनसः प्रसादं विदधाति निरीक्ष्यमतिमात्रम् । नन्मरकतं महागणमिति रत्नविदां मनोवृत्तिः
14 // yacca manasaḥ prasādaṃ vidadhāti nirīkṣyamatimātram / nanmarakataṃ mahāgaṇamiti ratnavidāṃ manovṛttiḥ
15 ॥ वर्णस्याति विभुत्वाद्यस्यान्तः स्वच्छकिरणपरिधानम् । सान्द्रस्निग्धविशुद्धं कोमलबर्हिप्रभादिसमकान्ति
15 // varṇasyāti vibhutvādyasyāntaḥ svacchakiraṇaparidhānam / sāndrasnigdhaviśuddhaṃ komalabarhiprabhādisamakānti
16 ॥ वर्णोज्ज्वलया कान्त्या सान्द्राकारो विभासया भाति । तदपि गुणवत्संज्ञामाप्नोति हि यादृशी पूर्वम्
16 // varṇojjvalayā kāntyā sāndrākāro vibhāsayā bhāti / tadapi guṇavatsaṃjñāmāpnoti hi yādṛśī pūrvam
17 ॥ शबलकठोरमलिनं रूक्षं पाषाणकर्करोपेतम् । दिग्धं शिलाजतुना मरकतमेवंविधं विगुणम्
17 // śabalakaṭhoramalinaṃ rūkṣaṃ pāṣāṇakarkaropetam / digdhaṃ śilājatunā marakatamevaṃvidhaṃ viguṇam
18 ॥ यत्सन्धिशोषितं रत्नमन्यन्मरकताद्भवेत् । श्रेयस्कामैर्न तद्धार्यं क्रेतव्यं वा कतञ्चन
18 // yatsandhiśoṣitaṃ ratnamanyanmarakatādbhavet / śreyaskāmairna taddhāryaṃ kretavyaṃ vā katañcana
19 ॥ भल्लातकी पुत्रिका च तद्वर्णसमयोगतः । मणेर्मरकतस्यैते लक्षणीया विजातयः
19 // bhallātakī putrikā ca tadvarṇasamayogataḥ / maṇermarakatasyaite lakṣaṇīyā vijātayaḥ
20 ॥ क्षौमेण वाससा मृष्टा दीप्तिं त्यजति पुत्रिका । लाघवेनैव काचस्य शक्या कर्तुं विभावना
20 // kṣaumeṇa vāsasā mṛṣṭā dīptiṃ tyajati putrikā / lāghavenaiva kācasya śakyā kartuṃ vibhāvanā
21 ॥ कस्यचिदनेकरूपैर्मरकतमनुगच्छतो ऽपि गुणवर्णैः । भल्लातकस्यस्वनात्तु वैषम्यमुपैति वर्णस्य
21 // kasyacidanekarūpairmarakatamanugacchato 'pi guṇavarṇaiḥ / bhallātakasyasvanāttu vaiṣamyamupaiti varṇasya
22 ॥ वज्राणि मुक्ताः सन्त्यन्ये ये च केचिद्द्विजातयः । तेषां नाप्रतिबद्धानां भा भवत्यूर्ध्वगामिनी
22 // vajrāṇi muktāḥ santyanye ye ca keciddvijātayaḥ / teṣāṃ nāpratibaddhānāṃ bhā bhavatyūrdhvagāminī
23 ॥ ऋजुत्वाच्चैव केषाञ्चित्कथञ्चिदुपजायते । तिर्यगालोच्यमानानां सद्यश्चैव प्रणश्यति
23 // ṛjutvāccaiva keṣāñcitkathañcidupajāyate / tiryagālocyamānānāṃ sadyaścaiva praṇaśyati
24 ॥ स्नानाचमनजप्येषु रक्षामन्त्रक्रियाविधौ । ददद्भिर्गोहिरण्यानि कुर्वद्भिः साधनानि च
24 // snānācamanajapyeṣu rakṣāmantrakriyāvidhau / dadadbhirgohiraṇyāni kurvadbhiḥ sādhanāni ca
25 ॥ दैवपित्र्यातिथेयेषु गुरुसंपूजनेषु च । बाध्यमानेषु विविधैर्देषजातैर्विषोद्भवैः
25 // daivapitryātitheyeṣu gurusaṃpūjaneṣu ca / bādhyamāneṣu vividhairdeṣajātairviṣodbhavaiḥ
26 ॥ दौषैर्हेनं गुणैर्युक्तं काञ्चनप्रतियोजितम् । संग्रामे विचरद्भिश्च धार्यं मरकतं बुधैः
26 // dauṣairhenaṃ guṇairyuktaṃ kāñcanapratiyojitam / saṃgrāme vicaradbhiśca dhāryaṃ marakataṃ budhaiḥ
27 ॥ तुलया पद्मरागस्य यन्मूल्यमुपजायते । लभते ऽभ्यधिकं तस्माद्गुणैर्मरकतं युतम्
27 // tulayā padmarāgasya yanmūlyamupajāyate / labhate 'bhyadhikaṃ tasmādguṇairmarakataṃ yutam
28 ॥ तथा च पद्मरागाणां दोषैर्मूल्यं प्रहीयते । ततो ऽस्याप्यधिका हानिर्देषैर्मरकते भवेत्
28 // tathā ca padmarāgāṇāṃ doṣairmūlyaṃ prahīyate / tato 'syāpyadhikā hānirdeṣairmarakate bhavet