10 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे श्राद्धानुष्ठानं नामविंशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 221 ब्रहामोवाच । धर्मसारमहं वक्ष्ये संक्षेपाच्छुणु शङ्कर । भुक्तिमुक्तिप्रदं सूक्ष्मं सर्वपापविनाशनम्
10 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śrāddhānuṣṭhānaṃ nāmaviṃśādhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 221 brahāmovāca / dharmasāramahaṃ vakṣye saṃkṣepācchuṇu śaṅkara / bhuktimuktipradaṃ sūkṣmaṃ sarvapāpavināśanam
1 ॥ श्रुतं धर्मं बलं धैर्यं सुखमुत्साहमेव च । शोको हरति वै नॄणां तस्माच्छोकं परित्यजेत्
1 // śrutaṃ dharmaṃ balaṃ dhairyaṃ sukhamutsāhameva ca / śoko harati vai nṝṇāṃ tasmācchokaṃ parityajet
2 ॥ कर्मदाराः कर्मलोकाः कर्मसम्बन्धिबान्धवाः । कर्माणि प्रेरयन्तीह पुरुषं सुखदुः खयोः
2 // karmadārāḥ karmalokāḥ karmasambandhibāndhavāḥ / karmāṇi prerayantīha puruṣaṃ sukhaduḥ khayoḥ
3 ॥ दानमे परो धर्मो दानात्सर्वमवाप्यते । दानाःत्स्वर्गश्च राज्यञ्च दद्याद्दनं ततो नरः
3 // dāname paro dharmo dānātsarvamavāpyate / dānāḥtsvargaśca rājyañca dadyāddanaṃ tato naraḥ
4 ॥ एकतो दानमेवाहुः समग्रवरदक्षिणम् । एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम्
4 // ekato dānamevāhuḥ samagravaradakṣiṇam / ekato bhayabhītasya prāṇinaḥ prāṇarakṣaṇam
5 ॥ तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैः स्नानेन वा पुनः । धर्मस्य नाशका ये च ते वै निरयगामिनः
5 // tapasā brahmacaryeṇa yajñaiḥ snānena vā punaḥ / dharmasya nāśakā ye ca te vai nirayagāminaḥ
6 ॥ ये च होमजपस्नानदेवतार्चनतत्पराः । सत्यक्षमादयायुक्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः
6 // ye ca homajapasnānadevatārcanatatparāḥ / satyakṣamādayāyuktāste narāḥ svargagāminaḥ
7 ॥ न दाता सुखदुः खानां न च हर्तास्ति कश्चन । भुञ्जते स्वकृतान्येव दुः खानि च सुखानि च
7 // na dātā sukhaduḥ khānāṃ na ca hartāsti kaścana / bhuñjate svakṛtānyeva duḥ khāni ca sukhāni ca
8 ॥ धर्मार्थं जीवितं येषां दुर्गाण्यतितरन्ति ते । सन्तुष्टः को न शक्नोति फलमूलैश्च वर्तितुम्
8 // dharmārthaṃ jīvitaṃ yeṣāṃ durgāṇyatitaranti te / santuṣṭaḥ ko na śaknoti phalamūlaiśca vartitum
9 ॥ सर्व एव हि सौख्येन सङ्कटान्यवगाहते । इदमेव हि लोभस्य कार्यं स्या दतिदुष्करम्
9 // sarva eva hi saukhyena saṅkaṭānyavagāhate / idameva hi lobhasya kāryaṃ syā datiduṣkaram
10 ॥ लोभात्क्रोधः प्रभवति लोभाद्द्रोहः प्रवर्तते । लोभान्मोहश्च माया च मानो मत्सर एव च
10 // lobhātkrodhaḥ prabhavati lobhāddrohaḥ pravartate / lobhānmohaśca māyā ca māno matsara eva ca
11 ॥ रागद्वेषानृतक्रोधलोममोहमदोज्झितः । यः स शान्तः परं लोकं याति पापविवर्जितः
11 // rāgadveṣānṛtakrodhalomamohamadojjhitaḥ / yaḥ sa śāntaḥ paraṃ lokaṃ yāti pāpavivarjitaḥ
12 ॥ देवता मुनयो नागा गन्धर्वा गुह्यका हर । धार्मिकं पूजयन्तीह न धनाढ्यं न कामिनम्
12 // devatā munayo nāgā gandharvā guhyakā hara / dhārmikaṃ pūjayantīha na dhanāḍhyaṃ na kāminam
13 ॥ अनन्तबलवीर्येण प्रज्ञया पौरुषेण वा । अलभ्यं लभते मर्त्यस्तत्र का परिवेदना
13 // anantabalavīryeṇa prajñayā pauruṣeṇa vā / alabhyaṃ labhate martyastatra kā parivedanā
14 ॥ सर्वसत्त्वदयालुत्वं सर्वेन्द्रियविनिग्रहः । सर्वत्रानित्यबुद्धित्वं श्रेयः परमिदं स्मृतम्
14 // sarvasattvadayālutvaṃ sarvendriyavinigrahaḥ / sarvatrānityabuddhitvaṃ śreyaḥ paramidaṃ smṛtam
15 ॥ पश्यन्निवाग्रतो मृत्युं यो धर्मं नाचरेन्नरः । अजागलस्तनस्येव तस्य जन्म निरर्थकम्
15 // paśyannivāgrato mṛtyuṃ yo dharmaṃ nācarennaraḥ / ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam
16 ॥ भ्रूणहा ब्रह्महा गोघ्नः पितृहा गुरुतल्पगः । भूमिं सर्वगुणोपेतां दत्त्वा पापैः प्रमुच्यते
16 // bhrūṇahā brahmahā goghnaḥ pitṛhā gurutalpagaḥ / bhūmiṃ sarvaguṇopetāṃ dattvā pāpaiḥ pramucyate
17 ॥ न गोदानात्परं दानं किञ्चिदस्तीति मे मतिः । या गौर्न्यायार्जिता दत्ता कृत्स्नं तारयते कुलम्
17 // na godānātparaṃ dānaṃ kiñcidastīti me matiḥ / yā gaurnyāyārjitā dattā kṛtsnaṃ tārayate kulam
18 ॥ नान्नदानात्परं दानं किञ्चिदस्ति वृषध्वज ! । अन्नेन धार्यते सर्वं चराचरमिदं जगत्
18 // nānnadānātparaṃ dānaṃ kiñcidasti vṛṣadhvaja ! / annena dhāryate sarvaṃ carācaramidaṃ jagat
19 ॥ कन्यादानं वृषोत्सर्गस्तीर्थसेवा श्रुतं तथा । हस्त्यश्वरथदानानि मणिरत्नवसुन्धराः
19 // kanyādānaṃ vṛṣotsargastīrthasevā śrutaṃ tathā / hastyaśvarathadānāni maṇiratnavasundharāḥ
20 ॥ अन्नदानस्य सर्वाणि कलां नार्हन्ति षोडशीम् । अन्नात्प्राणा बलं तेजश्चान्नाद्वीर्यं धृतिः स्मृतिः
20 // annadānasya sarvāṇi kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm / annātprāṇā balaṃ tejaścānnādvīryaṃ dhṛtiḥ smṛtiḥ
21 ॥ कूपवापीतडागादीनारामांश्चैव कारयेत् । त्रिसप्तकुलमुद्धृत्य विष्णुलोके महीयते
21 // kūpavāpītaḍāgādīnārāmāṃścaiva kārayet / trisaptakulamuddhṛtya viṣṇuloke mahīyate
22 ॥ साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थादपि विशिष्यते । कालेन तीर्थं फलति सद्यः साधुसमागमः
22 // sādhūnāṃ darśanaṃ puṇyaṃ tīrthādapi viśiṣyate / kālena tīrthaṃ phalati sadyaḥ sādhusamāgamaḥ
23 ॥ सत्यं दमस्तपः शौचं सन्तोषश्च क्षमार्जवम् । ज्ञानं शमो दया दानमेष धर्मः सनातनः
23 // satyaṃ damastapaḥ śaucaṃ santoṣaśca kṣamārjavam / jñānaṃ śamo dayā dānameṣa dharmaḥ sanātanaḥ