83 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने एकचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच मुद्राविरचनारीतिमश्वानन निवेदय । याभिर्विरचिताभिस्तु श्रीदेवी संप्रसीदति
83 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne ekacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ agastya uvāca mudrāviracanārītimaśvānana nivedaya / yābhirviracitābhistu śrīdevī saṃprasīdati
1 ॥ हयग्रीव उवाच आवाहनी महामुद्रा त्रिखण्डेति प्रकीर्तिता । परिवृत्य करौ स्पष्टमङ्गुष्ठौ कारयेत्समौ
1 // hayagrīva uvāca āvāhanī mahāmudrā trikhaṇḍeti prakīrtitā / parivṛtya karau spaṣṭamaṅguṣṭhau kārayetsamau
2 ॥ अनामान्तर्गते कृत्वा तर्जन्यौ कुटिलाकृती । कनिष्ठिके नियुञ्जीत निजस्थाने तपोधन । संक्षोभिण्याख्यामुद्रां तु कथयाम्यधुना श्रुणु
2 // anāmāntargate kṛtvā tarjanyau kuṭilākṛtī / kaniṣṭhike niyuñjīta nijasthāne tapodhana / saṃkṣobhiṇyākhyāmudrāṃ tu kathayāmyadhunā śruṇu
3 ॥ मध्यमे मध्यगे कृत्वा कनिष्ठाङ्गुष्टरोधिते । तर्जन्यो दण्डवत्कृत्वा मध्यमोपर्यनामिके
3 // madhyame madhyage kṛtvā kaniṣṭhāṅguṣṭarodhite / tarjanyo daṇḍavatkṛtvā madhyamoparyanāmike
4 ॥ एतस्या एव मुद्राया मध्यमे सरले यदि । क्रियते विन्ध्यदर्पारे मुद्रा विद्राविणी तथा
4 // etasyā eva mudrāyā madhyame sarale yadi / kriyate vindhyadarpāre mudrā vidrāviṇī tathā
5 ॥ मध्यमातर्जनीभ्यां तु कनिष्ठानामिके समे । अङ्कुशाकाररूपाभ्यां मध्यगे कलशोद्भव । इयमाकर्षिणी मुद्रा त्रैलोक्याकर्षणे क्षमा
5 // madhyamātarjanībhyāṃ tu kaniṣṭhānāmike same / aṅkuśākārarūpābhyāṃ madhyage kalaśodbhava / iyamākarṣiṇī mudrā trailokyākarṣaṇe kṣamā
6 ॥ पुटाकारौ करौ कृत्वा तर्जन्यावङ्कुशाकृती । परिवर्तक्रमेणैव मध्यमे तदधोगते
6 // puṭākārau karau kṛtvā tarjanyāvaṅkuśākṛtī / parivartakrameṇaiva madhyame tadadhogate
7 ॥ क्रमेणानेन देवर्षे मध्यमामध्यगे ऽनुजे । अनामिके तु सरले तद्बहिस्तर्जनीद्वयम्
7 // krameṇānena devarṣe madhyamāmadhyage 'nuje / anāmike tu sarale tadbahistarjanīdvayam
8 ॥ दण्डाकारौ ततोंऽगुष्ठौ मध्यमावर्तदेशगौ । मुद्रैषोन्मादिनी नाम्ना ख्याता वातापितापन
8 // daṇḍākārau tatoṃ'guṣṭhau madhyamāvartadeśagau / mudraiṣonmādinī nāmnā khyātā vātāpitāpana
9 ॥ अस्यास्त्वनामिकायुग्ममधः कृत्वाङ्कुशाकृति । तर्जन्यावपि तेनैव क्रमेण विनियोजयेत्
9 // asyāstvanāmikāyugmamadhaḥ kṛtvāṅkuśākṛti / tarjanyāvapi tenaiva krameṇa viniyojayet
10 ॥ इयं महाङ्कुशा मुद्रा सर्वकार्यार्थसाधिका
10 // iyaṃ mahāṅkuśā mudrā sarvakāryārthasādhikā
11 ॥ सव्यं दक्षिणादेशे तु दक्षिणं सव्यदेशतः । बाहू कृत्वा तु देवर्षे हस्तौ सम्परिवर्त्य च 42.12 । कनिष्ठानामिके युक्ते क्रमेणानेन तापस । तर्जनीभ्यां समाक्रान्ते सर्वोर्ध्वमपि मध्यमे
11 // savyaṃ dakṣiṇādeśe tu dakṣiṇaṃ savyadeśataḥ / bāhū kṛtvā tu devarṣe hastau samparivartya ca 42.12 / kaniṣṭhānāmike yukte krameṇānena tāpasa / tarjanībhyāṃ samākrānte sarvordhvamapi madhyame
13 ॥ लोपामुद्रापतेङ्गुष्ठौ कारयेत्सकलावपि । इयं तु खेचरी नाम मुद्रा सर्वोत्तमोत्तमा । एतद्विज्ञानमात्रेण योगिनीनां प्रियो भवेत्
13 // lopāmudrāpateṅguṣṭhau kārayetsakalāvapi / iyaṃ tu khecarī nāma mudrā sarvottamottamā / etadvijñānamātreṇa yoginīnāṃ priyo bhavet
14 ॥ परिवर्त्य करौ स्पृष्टावर्धचन्द्रसमाकृती । तर्जन्यङ्गुष्ठयुगलं युगपद्योजयेत्ततः
14 // parivartya karau spṛṣṭāvardhacandrasamākṛtī / tarjanyaṅguṣṭhayugalaṃ yugapadyojayettataḥ
15 ॥ अधः कनिष्ठावष्टब्धमध्यमे विनियोजयेत् । अथैते कुटिले युक्त्वा सर्वाधस्तादनामिके । बीजमुद्रेयमाचिरात्सर्वसिद्धप्रवर्तिनी
15 // adhaḥ kaniṣṭhāvaṣṭabdhamadhyame viniyojayet / athaite kuṭile yuktvā sarvādhastādanāmike / bījamudreyamācirātsarvasiddhapravartinī
16 ॥ मध्याग्रे कुटिलाकारे तर्जन्युपरि संस्थिते । अनामिकामध्यगते तथैव हि कनिष्टिके
16 // madhyāgre kuṭilākāre tarjanyupari saṃsthite / anāmikāmadhyagate tathaiva hi kaniṣṭike
17 ॥ सर्वा एकत्र संयोज्य चाङ्गुष्ठपरिपीडिताः । एषा तु प्रथमा मुद्रा योनिमुद्रेति संज्ञिता
17 // sarvā ekatra saṃyojya cāṅguṣṭhaparipīḍitāḥ / eṣā tu prathamā mudrā yonimudreti saṃjñitā
18 ॥ एता मुद्रास्तु देवर्षे श्रीदेव्याः प्रीतिहेतवः । पूजाकाले प्रयोक्तव्या यथानुक्रमयोगतः
18 // etā mudrāstu devarṣe śrīdevyāḥ prītihetavaḥ / pūjākāle prayoktavyā yathānukramayogataḥ