Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahmāṇḍa Purāṇa

Parva 3 · Chapter 33

ब्रह्माण्डपुराणम्

BndP_3,33.

67 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसम्वादे ललितोपाख्याने श्रीनगरत्रिपुरासप्तकक्षापालकदेवताप्रकाशन कथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच कथितं सप्तशालानां लक्षणं शिल्पिभिः कृतम् । अथ रत्नमयाः शालाः प्रकीर्त्यन्ते ऽवधारय

67 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasamvāde lalitopākhyāne śrīnagaratripurāsaptakakṣāpālakadevatāprakāśana kathanaṃ nāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca kathitaṃ saptaśālānāṃ lakṣaṇaṃ śilpibhiḥ kṛtam / atha ratnamayāḥ śālāḥ prakīrtyante 'vadhāraya

BndP_3,33.

1 ॥ सुवर्णमयशालस्य पुष्परागमयस्य च । सप्तयोजनमात्रं स्यान्मध्येन्तरमुदात्दृतम्

1 // suvarṇamayaśālasya puṣparāgamayasya ca / saptayojanamātraṃ syānmadhyentaramudātdṛtam

BndP_3,33.

2 ॥ तत्र सिद्धाःसिद्धनार्यः खेलन्ति मदविह्वलाः । रसै रसायनैश्चापि खड्गैः पादाञ्जनैरपि

2 // tatra siddhāḥsiddhanāryaḥ khelanti madavihvalāḥ / rasai rasāyanaiścāpi khaḍgaiḥ pādāñjanairapi

BndP_3,33.

3 ॥ ललितायां भक्तियुक्तास्तर्पयन्तो महाजनान् । वसंति विविधास्तत्र पिबन्ति मदिरारसान्

3 // lalitāyāṃ bhaktiyuktāstarpayanto mahājanān / vasaṃti vividhāstatra pibanti madirārasān

BndP_3,33.

4 ॥ पुष्परागादिशालानां पूर्ववद्द्वारकॢप्तयः । पुष्परागादिशालेषु कवाटार्गलगोपुरम् । पुष्परागादिजं ज्ञेयमुच्चेन्द्वादित्यभास्वरम्

4 // puṣparāgādiśālānāṃ pūrvavaddvārakḷptayaḥ / puṣparāgādiśāleṣu kavāṭārgalagopuram / puṣparāgādijaṃ jñeyamuccendvādityabhāsvaram

BndP_3,33.

5 ॥ हेमप्राकारचक्रस्य पुष्परागमयस्य च । अन्तरे या स्वली सापि पुष्परागमयी स्मृता

5 // hemaprākāracakrasya puṣparāgamayasya ca / antare yā svalī sāpi puṣparāgamayī smṛtā

BndP_3,33.

6 ॥ वक्ष्यमाणमहाशालाकक्षासु निखिलास्वपि । तद्वर्णाः पक्षिणस्तत्र तद्वर्णानि सरांसि च

6 // vakṣyamāṇamahāśālākakṣāsu nikhilāsvapi / tadvarṇāḥ pakṣiṇastatra tadvarṇāni sarāṃsi ca

BndP_3,33.

7 ॥ तद्वर्मसलिला नद्यस्तद्वर्णाश्च मणिद्रुमाः । सिद्धजातिषु ये देवीमुपास्य विविधैः क्रमै । त्यक्तवन्तो वपुः पूर्वं ते सिद्धास्तत्र सांगनाः

7 // tadvarmasalilā nadyastadvarṇāśca maṇidrumāḥ / siddhajātiṣu ye devīmupāsya vividhaiḥ kramai / tyaktavanto vapuḥ pūrvaṃ te siddhāstatra sāṃganāḥ

BndP_3,33.

8 ॥ ललितामन्त्रजप्तारो ललिताक्रमतत्पराः । ते सर्वे ललितादेव्या नामकीर्तनकारिणः

8 // lalitāmantrajaptāro lalitākramatatparāḥ / te sarve lalitādevyā nāmakīrtanakāriṇaḥ

BndP_3,33.

9 ॥ पुष्परागमहाशालान्तरे मारुतयोजने । पद्मरागमयः शालश्चतुरस्रः समन्ततः

9 // puṣparāgamahāśālāntare mārutayojane / padmarāgamayaḥ śālaścaturasraḥ samantataḥ

BndP_3,33.

10 ॥ स्थली च पद्मरागढ्या गोपुराद्यं च तन्मयम् । तत्र चारणदेशस्थाः पूर्वदेहविनाशतः । सिद्धिं प्राप्ता महाराज्ञीचरमाम्भोजसेवकाः

10 // sthalī ca padmarāgaḍhyā gopurādyaṃ ca tanmayam / tatra cāraṇadeśasthāḥ pūrvadehavināśataḥ / siddhiṃ prāptā mahārājñīcaramāmbhojasevakāḥ

BndP_3,33.

11 ॥ चारणीनां स्त्रियश्चापि चार्वङ्ग्यो मदलालसाः । गायन्ति ललितादेव्या गीतिबन्धान्मुहुर्मुहुः

11 // cāraṇīnāṃ striyaścāpi cārvaṅgyo madalālasāḥ / gāyanti lalitādevyā gītibandhānmuhurmuhuḥ

BndP_3,33.

12 ॥ तत्रैव कल्पवृक्षाणां मध्यस्थवेदिकास्थिताः । भर्तृभिः सहचारिण्यः पिबन्ति मधुरं मधु

12 // tatraiva kalpavṛkṣāṇāṃ madhyasthavedikāsthitāḥ / bhartṛbhiḥ sahacāriṇyaḥ pibanti madhuraṃ madhu

BndP_3,33.

13 ॥ पद्मरागमहाशालान्तरे मरुतयोजने । गोमेदकमहाशालः पूर्वशालासमाकृतिः । अतितुङ्गो हीरशालस्तयोर्मध्ये च हीरभूः

13 // padmarāgamahāśālāntare marutayojane / gomedakamahāśālaḥ pūrvaśālāsamākṛtiḥ / atituṅgo hīraśālastayormadhye ca hīrabhūḥ

BndP_3,33.

14 ॥ तत्र देवीं समभ्यर्च्य पूर्वजन्मनि कुम्भज । वसन्त्यप्सरसां वृन्दैः साकं गन्धर्वपुङ्गवाः

14 // tatra devīṃ samabhyarcya pūrvajanmani kumbhaja / vasantyapsarasāṃ vṛndaiḥ sākaṃ gandharvapuṅgavāḥ

BndP_3,33.

15 ॥ महाराज्ञीगुणगणान्गायन्तो वल्लकीस्वनैः । कामभोजैकरसिकाः कामसन्निभविग्रहाः । सुकुमारप्रकृतयः श्रीदेवीभक्तिशालिनः

15 // mahārājñīguṇagaṇāngāyanto vallakīsvanaiḥ / kāmabhojaikarasikāḥ kāmasannibhavigrahāḥ / sukumāraprakṛtayaḥ śrīdevībhaktiśālinaḥ

BndP_3,33.

16 ॥ गोमेदकस्य शालस्तुपूर्वशालसमाकृतिः । तदन्तरे योगिनीनां भैरवाणां च कोटयः । कालसङ्कर्षणीमंबां सेवन्ते तत्र भक्तितः

16 // gomedakasya śālastupūrvaśālasamākṛtiḥ / tadantare yoginīnāṃ bhairavāṇāṃ ca koṭayaḥ / kālasaṅkarṣaṇīmaṃbāṃ sevante tatra bhaktitaḥ

BndP_3,33.

17 ॥ गोमेदकमहाशालान्तरे मारुतयोजने । उर्वशी मेनका चैव रम्भा चालंबुषा तथा

17 // gomedakamahāśālāntare mārutayojane / urvaśī menakā caiva rambhā cālaṃbuṣā tathā

BndP_3,33.

18 ॥ मञ्जुघोषा सुकेशी च पूर्वचित्तिर्घृताचिका । कृतस्थला च विश्वाची पुञ्जिकस्थलया सह

18 // mañjughoṣā sukeśī ca pūrvacittirghṛtācikā / kṛtasthalā ca viśvācī puñjikasthalayā saha

BndP_3,33.

19 ॥ तिलोत्तमेति देवानां वेश्या एतादृशो ऽपराः । गन्धर्वैः सह नव्यानि कल्पवृक्षम धूनि च

19 // tilottameti devānāṃ veśyā etādṛśo 'parāḥ / gandharvaiḥ saha navyāni kalpavṛkṣama dhūni ca

BndP_3,33.

20 ॥ पिबन्त्यो ललितादेवीं ध्यायन्त्यश्च मुहुर्मुहुः । स्वसौभाग्यविवृद्ध्यर्थं गुणयन्त्यश्च तन्मनुम्

20 // pibantyo lalitādevīṃ dhyāyantyaśca muhurmuhuḥ / svasaubhāgyavivṛddhyarthaṃ guṇayantyaśca tanmanum

BndP_3,33.

21 ॥ चतुर्दशसुचोत्पन्ना स्थानेष्वप्सरसो ऽखिलाः । तत्रैव देवीमर्चन्त्यो वसंति मुदिताशयाः

21 // caturdaśasucotpannā sthāneṣvapsaraso 'khilāḥ / tatraiva devīmarcantyo vasaṃti muditāśayāḥ

BndP_3,33.

22 ॥ अगस्त्य उवाच चतुर्दशापि जन्मानि तासामप्सरसां विभो । कीर्तय त्वं महाप्राज्ञ सर्वविद्यामहानिधे

22 // agastya uvāca caturdaśāpi janmāni tāsāmapsarasāṃ vibho / kīrtaya tvaṃ mahāprājña sarvavidyāmahānidhe

BndP_3,33.

23 ॥ हयग्रीव उवाच ब्राह्मणो हृदयं कामो मृत्युरुर्वी च मारुतः । तपनस्य कराश्चन्द्रकरो वेदाश्च पावकः

23 // hayagrīva uvāca brāhmaṇo hṛdayaṃ kāmo mṛtyururvī ca mārutaḥ / tapanasya karāścandrakaro vedāśca pāvakaḥ

BndP_3,33.

24 ॥ सौदामिनी च पीयूषं दक्षकन्या जलं तथा । जन्मनः कारणान्येतान्या मनन्ति मनीषिणः

24 // saudāminī ca pīyūṣaṃ dakṣakanyā jalaṃ tathā / janmanaḥ kāraṇānyetānyā mananti manīṣiṇaḥ

BndP_3,33.

25 ॥ गीर्वाणगण्यनारीणां स्फुरत्सौभाग्यसंपदाम् । एताः समस्ता गन्धर्वैः सार्धमर्चन्ति चक्रिणीम्

25 // gīrvāṇagaṇyanārīṇāṃ sphuratsaubhāgyasaṃpadām / etāḥ samastā gandharvaiḥ sārdhamarcanti cakriṇīm

BndP_3,33.

26 ॥ किन्नराः सह नारीभिस्तथा किंपुरुषा मुने । स्त्रीभिः सह मदोन्मत्ता हीरकस्थलमाश्रिताः

26 // kinnarāḥ saha nārībhistathā kiṃpuruṣā mune / strībhiḥ saha madonmattā hīrakasthalamāśritāḥ

BndP_3,33.

27 ॥ महाराज्ञीमन्त्रजापैर्विधूताशेष कल्मषाः । नृत्यन्तश्चैव गायन्तो वर्तन्ते कुंभसंभव

27 // mahārājñīmantrajāpairvidhūtāśeṣa kalmaṣāḥ / nṛtyantaścaiva gāyanto vartante kuṃbhasaṃbhava

BndP_3,33.

28 ॥ तत्रैव हीरकक्षोण्यां वज्रा नाम नदी मुने । वज्रकारैर्निबिडिता भासमाना तटद्रुमैः

28 // tatraiva hīrakakṣoṇyāṃ vajrā nāma nadī mune / vajrakārairnibiḍitā bhāsamānā taṭadrumaiḥ

BndP_3,33.

29 ॥ वज्ररत्नैकसिकता वज्रद्रवमयोदका । सदा वहति सा सिंधुः परितस्तत्र पावनी

29 // vajraratnaikasikatā vajradravamayodakā / sadā vahati sā siṃdhuḥ paritastatra pāvanī

BndP_3,33.

30 ॥ ललितापरमेशान्यां भक्त ये मानवोत्तमाः । ते तस्या उदकं पीत्वा वज्ररूपकलेवराः । दीर्घायुषश्च नीरोगा भवन्ति कलशोद्भव

30 // lalitāparameśānyāṃ bhakta ye mānavottamāḥ / te tasyā udakaṃ pītvā vajrarūpakalevarāḥ / dīrghāyuṣaśca nīrogā bhavanti kalaśodbhava

BndP_3,33.

31 ॥ भण्डासुरेण गलिते मुक्ते वज्रे शतक्रतुः । तरयास्तीरे तपस्तेपे वज्रेशीं प्रति भक्तिमान्

31 // bhaṇḍāsureṇa galite mukte vajre śatakratuḥ / tarayāstīre tapastepe vajreśīṃ prati bhaktimān

BndP_3,33.

32 ॥ तज्जलादुदिता देवी वज्रं दत्त्वा बलद्विषे । पुनरन्तर्दधेसो ऽपि कृतार्थःस्वर्गमेयिवान्

32 // tajjalāduditā devī vajraṃ dattvā baladviṣe / punarantardadheso 'pi kṛtārthaḥsvargameyivān

BndP_3,33.

33 ॥ अथ वज्राख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने । वैदूर्यशाल उत्तुङ्गः पूर्ववद्गोपुरान्वितः । स्थाली च तत्र वैदृर्यनिर्मिता भास्वराकृतिः

33 // atha vajrākhyaśālasyāntare mārutayojane / vaidūryaśāla uttuṅgaḥ pūrvavadgopurānvitaḥ / sthālī ca tatra vaidṛryanirmitā bhāsvarākṛtiḥ

BndP_3,33.

34 ॥ पातालवासिनो येये श्रीदेव्यर्चनसाधकाः । ते सिद्धमूर्तयस्तत्र वसन्ति सुखमेदुराः

34 // pātālavāsino yeye śrīdevyarcanasādhakāḥ / te siddhamūrtayastatra vasanti sukhamedurāḥ

BndP_3,33.

35 ॥ शेषकर्केटकमहापद्मवासुकिशङ्खकाः । तक्षकः शङ्खचूडश्च महादन्तो महाफणः

35 // śeṣakarkeṭakamahāpadmavāsukiśaṅkhakāḥ / takṣakaḥ śaṅkhacūḍaśca mahādanto mahāphaṇaḥ

BndP_3,33.

36 ॥ इत्येवमादयस्तत्र नागा नागास्त्रयो ऽपि च । बलीन्द्रप्रमुखानां च दैत्यानां धर्मवर्तिनाम् । गणस्तत्र तथा नागैः सार्धं वसति सांगनाः

36 // ityevamādayastatra nāgā nāgāstrayo 'pi ca / balīndrapramukhānāṃ ca daityānāṃ dharmavartinām / gaṇastatra tathā nāgaiḥ sārdhaṃ vasati sāṃganāḥ

BndP_3,33.

37 ॥ ललितामन्त्र जप्तारो ललिताशास्त्रदीक्षिताः । ललितापूजका नित्यं वसन्त्यसुरभोगिनः

37 // lalitāmantra japtāro lalitāśāstradīkṣitāḥ / lalitāpūjakā nityaṃ vasantyasurabhoginaḥ

BndP_3,33.

38 ॥ तत्र वैदूर्यकक्षायां नद्यः शिशिरपाथसः । सरांसिविमलांभांसि सारसालङ्कृतानि च

38 // tatra vaidūryakakṣāyāṃ nadyaḥ śiśirapāthasaḥ / sarāṃsivimalāṃbhāṃsi sārasālaṅkṛtāni ca

BndP_3,33.

39 ॥ भवनानि तु दिव्यानि वैदूर्यमणिमन्ति च । तेषु क्रीडन्ति ते नागा असुराश्च सहाङ्गनाः

39 // bhavanāni tu divyāni vaidūryamaṇimanti ca / teṣu krīḍanti te nāgā asurāśca sahāṅganāḥ

BndP_3,33.

40 ॥ वैदूर्याख्यमहाशालान्तरे मारुतयोजने । इन्द्रनीलमयः शालश्चक्रवाल इवापरः

40 // vaidūryākhyamahāśālāntare mārutayojane / indranīlamayaḥ śālaścakravāla ivāparaḥ

BndP_3,33.

41 ॥ तन्मध्यकक्षाभूमिश्च नीलरत्नमयी मुने । तत्र नद्यश्च मधुराः सरांसि शिशिराणि च । नानाविधानि भोग्यानि वस्तूनि सरसान्यपि

41 // tanmadhyakakṣābhūmiśca nīlaratnamayī mune / tatra nadyaśca madhurāḥ sarāṃsi śiśirāṇi ca / nānāvidhāni bhogyāni vastūni sarasānyapi

BndP_3,33.

42 ॥ ये भूलोकगता मर्त्या ललितामन्त्रसाधकाः । ते देहान्ते शक्रनीलकक्ष्यां प्राप्य वसंति वै

42 // ye bhūlokagatā martyā lalitāmantrasādhakāḥ / te dehānte śakranīlakakṣyāṃ prāpya vasaṃti vai

BndP_3,33.

43 ॥ तत्र दिव्यानि वस्तूनि भुञ्जाना वनितासखाः । पिबन्तो मधुरं मद्यं नृत्यन्तो भक्तिनिर्भराः

43 // tatra divyāni vastūni bhuñjānā vanitāsakhāḥ / pibanto madhuraṃ madyaṃ nṛtyanto bhaktinirbharāḥ

BndP_3,33.

44 ॥ सरस्सु तेषु सिंधूनां कुलेषु कलशोद्भव । लतागृहेषु रम्येषु मन्दिरेषु महर्द्धिषु

44 // sarassu teṣu siṃdhūnāṃ kuleṣu kalaśodbhava / latāgṛheṣu ramyeṣu mandireṣu maharddhiṣu

BndP_3,33.

45 ॥ सदा जपन्तः श्रीदेवी पठन्तश्चापि तद्गुणान् । निवसंति महाभागा नारीभिः परिवेष्टिताः

45 // sadā japantaḥ śrīdevī paṭhantaścāpi tadguṇān / nivasaṃti mahābhāgā nārībhiḥ pariveṣṭitāḥ

BndP_3,33.

46 ॥ कर्मक्षये पुनर्यान्ति भूलोके मानुषीं तनुम् । पूर्ववासनया युक्ताः पुनरर्चन्ति चक्रिणीम् । पुनर्यान्ति श्रीनगरे शक्रनीलमहास्थलीम्

46 // karmakṣaye punaryānti bhūloke mānuṣīṃ tanum / pūrvavāsanayā yuktāḥ punararcanti cakriṇīm / punaryānti śrīnagare śakranīlamahāsthalīm

BndP_3,33.

47 ॥ तत्स्थलस्यैव संपर्काद्रागद्वेषसमुद्भवैः । नीलैर्भावैः सदा युक्ता वर्तन्ते मनुजा मुने

47 // tatsthalasyaiva saṃparkādrāgadveṣasamudbhavaiḥ / nīlairbhāvaiḥ sadā yuktā vartante manujā mune

BndP_3,33.

48 ॥ ये पुनर्ज्ञानिनो मर्त्या निर्द्वन्द्वा नियतेन्द्रियाः । ते मुने विस्मयाविष्टाः संविशन्ति महेश्वरीम्

48 // ye punarjñānino martyā nirdvandvā niyatendriyāḥ / te mune vismayāviṣṭāḥ saṃviśanti maheśvarīm

BndP_3,33.

49 ॥ इन्द्रनीलाख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने । मुक्ताफलमयःशालः पूर्ववद्गोपुरान्वितः

49 // indranīlākhyaśālasyāntare mārutayojane / muktāphalamayaḥśālaḥ pūrvavadgopurānvitaḥ

BndP_3,33.

50 ॥ अत्यन्तभास्वरा स्वच्छा तयोर्मध्ये स्थली मुने । सर्वापि मुक्ताखचिताः शिशिरातिमनोहराः

50 // atyantabhāsvarā svacchā tayormadhye sthalī mune / sarvāpi muktākhacitāḥ śiśirātimanoharāḥ

BndP_3,33.

51 ॥ ताम्रपर्णी महापर्णी सदा मुक्ताफलोदका । एवमाद्या महानद्यः प्रवरन्ति महास्थले

51 // tāmraparṇī mahāparṇī sadā muktāphalodakā / evamādyā mahānadyaḥ pravaranti mahāsthale

BndP_3,33.

52 ॥ तासां तीरेषु सर्वे ऽपि देवलोकनिवासिनः । वसंति पूर्वजनुषि श्रीदेवीमन्त्रसाधकाः

52 // tāsāṃ tīreṣu sarve 'pi devalokanivāsinaḥ / vasaṃti pūrvajanuṣi śrīdevīmantrasādhakāḥ

BndP_3,33.

53 ॥ पूर्वाद्यष्टसु भागेषु लोकाः शक्रादिगोचराः । मुक्ताशालस्य परितः संयुज्य द्वारदेशकान्

53 // pūrvādyaṣṭasu bhāgeṣu lokāḥ śakrādigocarāḥ / muktāśālasya paritaḥ saṃyujya dvāradeśakān

BndP_3,33.

54 ॥ मुक्ताशालस्य नीलस्य द्वारयोर्मध्यदेशतः । पूर्वभागे शक्रलोकस्तत्कोणे वह्निलोकभूः

54 // muktāśālasya nīlasya dvārayormadhyadeśataḥ / pūrvabhāge śakralokastatkoṇe vahnilokabhūḥ

BndP_3,33.

55 ॥ याम्यभागे यमपुरं तत्र दण्डधरः प्रभुः । सर्वत्र ललितामन्त्रजापी तीव्रस्वभाववान्

55 // yāmyabhāge yamapuraṃ tatra daṇḍadharaḥ prabhuḥ / sarvatra lalitāmantrajāpī tīvrasvabhāvavān

BndP_3,33.

56 ॥ आज्ञाधरो यमभटैश्चित्रगुप्तपुरोगमैः । सार्धं नियमयत्येव श्रीदेवीसमयं गुहः

56 // ājñādharo yamabhaṭaiścitraguptapurogamaiḥ / sārdhaṃ niyamayatyeva śrīdevīsamayaṃ guhaḥ

BndP_3,33.

57 ॥ गुहशप्तान्दुराचाराल्लंलिताद्वेषकारिणः । कूडभक्तिपरान्मूर्खांस्तब्धानत्यन्तदर्पितान्

57 // guhaśaptāndurācārāllaṃlitādveṣakāriṇaḥ / kūḍabhaktiparānmūrkhāṃstabdhānatyantadarpitān

BndP_3,33.

58 ॥ मन्त्रचोरान्कुमन्त्रांश्च कुविद्यानघसंश्रयान् । नास्तिकान्पापशीलांश्च वृथैव प्राणिहिंसकान्

58 // mantracorānkumantrāṃśca kuvidyānaghasaṃśrayān / nāstikānpāpaśīlāṃśca vṛthaiva prāṇihiṃsakān

BndP_3,33.

59 ॥ स्त्रीद्विष्टांल्लोकविद्विष्टान्पाषण्डानां हि पालिनः । कालसूत्रे रौरवे च कुम्भीपाके च कुम्भज

59 // strīdviṣṭāṃllokavidviṣṭānpāṣaṇḍānāṃ hi pālinaḥ / kālasūtre raurave ca kumbhīpāke ca kumbhaja

BndP_3,33.

60 ॥ असिपत्रवने घोरे कृमिभक्षे प्रतापने । लालाक्षेपे सूचिवेधे तथैवाङ्गारपातने

60 // asipatravane ghore kṛmibhakṣe pratāpane / lālākṣepe sūcivedhe tathaivāṅgārapātane

BndP_3,33.

61 ॥ एवमादिषु कष्टेषु नरकेषु घटोद्भव । पातयत्याज्ञया तस्याः श्रीदेव्याः स महौजसः

61 // evamādiṣu kaṣṭeṣu narakeṣu ghaṭodbhava / pātayatyājñayā tasyāḥ śrīdevyāḥ sa mahaujasaḥ

BndP_3,33.

62 ॥ तस्यैव पश्चिमे भागे निरृतिः खड्गधारकः । राक्षसं लोकमाश्रित्य वर्तते ललितार्चकः

62 // tasyaiva paścime bhāge nirṛtiḥ khaḍgadhārakaḥ / rākṣasaṃ lokamāśritya vartate lalitārcakaḥ

BndP_3,33.

63 ॥ तस्य चोत्तरभागे तु द्वारयोरन्तस्यले । वारुणं लोकमाश्रित्य वरुणे वर्तते सदा

63 // tasya cottarabhāge tu dvārayorantasyale / vāruṇaṃ lokamāśritya varuṇe vartate sadā

BndP_3,33.

64 ॥ वारुण्यास्वादनोन्मत्तः शुभ्राङ्गो झषवाहनः । सदा श्रीदेवतामं त्रजापी श्रीक्रमसाधकः

64 // vāruṇyāsvādanonmattaḥ śubhrāṅgo jhaṣavāhanaḥ / sadā śrīdevatāmaṃ trajāpī śrīkramasādhakaḥ

BndP_3,33.

65 ॥ श्रीदेवतादर्शनस्य द्वेषिणः पाशबन्धनैः । बद्ध्वा नयत्यधोमार्गं भक्तानां बन्धमोचकः

65 // śrīdevatādarśanasya dveṣiṇaḥ pāśabandhanaiḥ / baddhvā nayatyadhomārgaṃ bhaktānāṃ bandhamocakaḥ

BndP_3,33.

66 ॥ तस्य चोत्तरकोणेषु वायुलोको महाद्युतिः । तत्र वायुशरीराश्च सदानन्दमहोदयाः

66 // tasya cottarakoṇeṣu vāyuloko mahādyutiḥ / tatra vāyuśarīrāśca sadānandamahodayāḥ

BndP_3,33.

67 ॥ सिद्धा दिव्यर्षयश्चैव पवनाभ्यासिनो ऽपरे । गोरक्षप्रमुखाश्चान्ये योगिनो योगतत्पराः

67 // siddhā divyarṣayaścaiva pavanābhyāsino 'pare / gorakṣapramukhāścānye yogino yogatatparāḥ

BndP_3,33.

68 ॥ एतैः सह महासत्त्वक्तत्र श्रीमारुतेश्वरः । सर्वथा भिन्नमूर्तिश्च वर्तते कुम्भसम्भव

68 // etaiḥ saha mahāsattvaktatra śrīmāruteśvaraḥ / sarvathā bhinnamūrtiśca vartate kumbhasambhava

BndP_3,33.

69 ॥ इडा च पिङ्गला चैव सुषुम्णा तस्य शक्तयः । तिस्रो मारुतनाथस्य सदा मधुमदालसाः

69 // iḍā ca piṅgalā caiva suṣumṇā tasya śaktayaḥ / tisro mārutanāthasya sadā madhumadālasāḥ

BndP_3,33.

70 ॥ ध्वजहस्तो मृगवरे वाहने महति स्थितः । ललितायजनध्यानक्रमपूजनतत्परः

70 // dhvajahasto mṛgavare vāhane mahati sthitaḥ / lalitāyajanadhyānakramapūjanatatparaḥ

BndP_3,33.

71 ॥ आनन्दपूरिताङ्गीभिरन्याभिः शक्तिभिर्वृतः । स मारुतेश्वरः श्रीमान्सदा जपति चक्रिणीम्

71 // ānandapūritāṅgībhiranyābhiḥ śaktibhirvṛtaḥ / sa māruteśvaraḥ śrīmānsadā japati cakriṇīm

BndP_3,33.

72 ॥ तेन सत्त्वेन कल्पान्ते त्रैलोक्यं सचराचरम् । परागमयतां नीत्वा विनोदयति तत्क्षणात्

72 // tena sattvena kalpānte trailokyaṃ sacarācaram / parāgamayatāṃ nītvā vinodayati tatkṣaṇāt

BndP_3,33.

73 ॥ तस्य सत्त्वस्य सिद्ध्यर्थं तामेव ललितेश्वरीम् । पूजयन्भावयन्नास्ते सर्वाभरणभूषितः

73 // tasya sattvasya siddhyarthaṃ tāmeva laliteśvarīm / pūjayanbhāvayannāste sarvābharaṇabhūṣitaḥ

BndP_3,33.

74 ॥ तल्लोकपूर्वभागस्थे यक्षलोके महाद्युतिः । यक्षेन्द्रो वसति श्रीमांस्तद्द्वारद्वन्द्वमध्यगः

74 // tallokapūrvabhāgasthe yakṣaloke mahādyutiḥ / yakṣendro vasati śrīmāṃstaddvāradvandvamadhyagaḥ

BndP_3,33.

75 ॥ निधिभिश्च नवाकारैरृद्धिवृद्ध्यादिशक्तिभिः । सहितो ललिताभक्तान्पूरयन्धनसम्पदा

75 // nidhibhiśca navākārairṛddhivṛddhyādiśaktibhiḥ / sahito lalitābhaktānpūrayandhanasampadā

BndP_3,33.

76 ॥ यक्षीभिश्च मनोज्ञाभिरनुकूलप्रवृत्तिभिः । विविधैर्मधुभेदैश्च सम्पूजयति चक्रिणीम्

76 // yakṣībhiśca manojñābhiranukūlapravṛttibhiḥ / vividhairmadhubhedaiśca sampūjayati cakriṇīm

BndP_3,33.

77 ॥ मणिभद्रः पूर्णभद्रो मणिमान्माणिकन्धरः । इत्येवमादयो यक्षसेनान्यस्तत्र संति वै

77 // maṇibhadraḥ pūrṇabhadro maṇimānmāṇikandharaḥ / ityevamādayo yakṣasenānyastatra saṃti vai

BndP_3,33.

78 ॥ तल्लोकपूर्वभागे तु रुद्रलोको महोदयः । अनर्ध्यरत्नखचितस्तत्र रुद्रो ऽधिदेवता

78 // tallokapūrvabhāge tu rudraloko mahodayaḥ / anardhyaratnakhacitastatra rudro 'dhidevatā

BndP_3,33.

79 ॥ सदैव मन्युना दीप्तः सदा बद्धमहेषुधिः । स्वसमानैर्महासत्त्वैलोङ्कनिर्वाहदक्षिणैः

79 // sadaiva manyunā dīptaḥ sadā baddhamaheṣudhiḥ / svasamānairmahāsattvailoṅkanirvāhadakṣiṇaiḥ

BndP_3,33.

80 ॥ अधिज्यकार्मुकैर्दक्षैः षोडशावरणस्थितैः । आवृतः सततं वक्त्रैर्जपञ्छीदेवतामनुम्

80 // adhijyakārmukairdakṣaiḥ ṣoḍaśāvaraṇasthitaiḥ / āvṛtaḥ satataṃ vaktrairjapañchīdevatāmanum

BndP_3,33.

81 ॥ श्रीदेवीध्यानसम्पन्नः श्रीदेवीपूजनोत्सुकः । अनेककोटिरुद्राणीगणमण्डितपार्श्वभूः

81 // śrīdevīdhyānasampannaḥ śrīdevīpūjanotsukaḥ / anekakoṭirudrāṇīgaṇamaṇḍitapārśvabhūḥ

BndP_3,33.

82 ॥ ताश्च सर्वाः प्रदीप्ताङ्ग्यो नवयौवनगर्विताः । ललिताध्याननिरनाः सदासवमदालसाः

82 // tāśca sarvāḥ pradīptāṅgyo navayauvanagarvitāḥ / lalitādhyānaniranāḥ sadāsavamadālasāḥ

BndP_3,33.

83 ॥ ताभिश्च साकं स श्रीमान्महारुद्रस्त्रिशूलभृत् । हिरण्यबाहुप्रमुशै रुद्रैरन्यैर्निषेवितः

83 // tābhiśca sākaṃ sa śrīmānmahārudrastriśūlabhṛt / hiraṇyabāhupramuśai rudrairanyairniṣevitaḥ

BndP_3,33.

84 ॥ ललितादर्शनभ्रष्टानुद्धतान्गुरुधिक्कृतान् । शूलकोट्या विनिर्भिद्य नेत्रोत्थैः कटुपावकैः

84 // lalitādarśanabhraṣṭānuddhatāngurudhikkṛtān / śūlakoṭyā vinirbhidya netrotthaiḥ kaṭupāvakaiḥ

BndP_3,33.

85 ॥ दहंस्तेषा वधूभृत्यान्प्रजाश्चैव विनाशयन् । आज्ञाधरो महावीरो ललिताज्ञाप्रपालकः

85 // dahaṃsteṣā vadhūbhṛtyānprajāścaiva vināśayan / ājñādharo mahāvīro lalitājñāprapālakaḥ

BndP_3,33.

86 ॥ रुद्रलोके ऽतिरुचिरे वर्तते कुम्भसम्भव । महारुद्रस्य तस्यर्षे परिवाराः प्रमाथिनः

86 // rudraloke 'tirucire vartate kumbhasambhava / mahārudrasya tasyarṣe parivārāḥ pramāthinaḥ

BndP_3,33.

87 ॥ ये रुद्रास्तानसंख्यातान्को वा वक्तुं पटुर्भवेत् । ये रुद्रा अधिभूम्यां तु सहस्राणां सहस्रशः

87 // ye rudrāstānasaṃkhyātānko vā vaktuṃ paṭurbhavet / ye rudrā adhibhūmyāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasraśaḥ

BndP_3,33.

88 ॥ दिविये ऽपि च वर्तन्ते सहस्राणां सहस्रशः । येषामन्नमिषश्चव येषां वातास्तथेषवः

88 // diviye 'pi ca vartante sahasrāṇāṃ sahasraśaḥ / yeṣāmannamiṣaścava yeṣāṃ vātāstatheṣavaḥ

BndP_3,33.

89 ॥ येषां च वर्षमिषवः प्रदीप्ताः पिङ्गलेक्षणाः । अर्णवे चान्तरिक्षे च वर्तमाना महौजसः

89 // yeṣāṃ ca varṣamiṣavaḥ pradīptāḥ piṅgalekṣaṇāḥ / arṇave cāntarikṣe ca vartamānā mahaujasaḥ

BndP_3,33.

90 ॥ जटावन्तो मधुष्मन्तो नीलग्रीवा विलोहिताः । ये भूतानामधिभुवो विशिखासः कपर्दिनः

90 // jaṭāvanto madhuṣmanto nīlagrīvā vilohitāḥ / ye bhūtānāmadhibhuvo viśikhāsaḥ kapardinaḥ

BndP_3,33.

91 ॥ ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् । ये पथां रथका रुद्रा ये च तीर्थनिवासिनः

91 // ye anneṣu vividhyanti pātreṣu pibato janān / ye pathāṃ rathakā rudrā ye ca tīrthanivāsinaḥ

BndP_3,33.

92 ॥ सहस्रसंख्या ये चान्ये सृकावन्तो निषङ्गिणः । ललिताज्ञाप्रणेतारो दिशो रुद्रा वितस्थिरे

92 // sahasrasaṃkhyā ye cānye sṛkāvanto niṣaṅgiṇaḥ / lalitājñāpraṇetāro diśo rudrā vitasthire

BndP_3,33.

93 ॥ ते सर्वे सुमहात्मानः क्षणाद्विश्वत्रयीवहाः । श्रीदेव्या ध्याननिषणाताञ्छ्रीदेवीमन्त्रजापिनः

93 // te sarve sumahātmānaḥ kṣaṇādviśvatrayīvahāḥ / śrīdevyā dhyānaniṣaṇātāñchrīdevīmantrajāpinaḥ

BndP_3,33.

94 ॥ श्रीदेवतायां भक्ताश्च पालयन्ति कृपालवः । षोडशावरणं चक्रं मुक्ताप्राकारमण्डले

94 // śrīdevatāyāṃ bhaktāśca pālayanti kṛpālavaḥ / ṣoḍaśāvaraṇaṃ cakraṃ muktāprākāramaṇḍale

BndP_3,33.

95 ॥ आश्रित्य रुद्रास्ते सर्वे महारुद्रं महोदयम् । हिरण्यबाहुप्रमुखा ज्वलन्मन्युमुपासते

95 // āśritya rudrāste sarve mahārudraṃ mahodayam / hiraṇyabāhupramukhā jvalanmanyumupāsate

Edition, source and reuse
Edition
Brahmāṇḍa Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः