117 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने भण्डपुत्रवधो नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ नष्टेषु पुत्रेषु शोकानलपरिप्लुतः । विललाप स दैत्येन्द्रो मत्वा जातं कुलक्षयम्
117 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne bhaṇḍaputravadho nāma ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ atha naṣṭeṣu putreṣu śokānalapariplutaḥ / vilalāpa sa daityendro matvā jātaṃ kulakṣayam
1 ॥ हा पुत्रा हा गुणोदारा हा मदेकपरायणाः । हा मन्नेत्रसुधापूरा हा मत्कुलविवर्धनाः
1 // hā putrā hā guṇodārā hā madekaparāyaṇāḥ / hā mannetrasudhāpūrā hā matkulavivardhanāḥ
2 ॥ हा समस्तसुरश्रेष्ठमदभञ्जनतत्पराः । हा समस्तसुरस्त्रीणामन्तर्मोहनमन्मथाः
2 // hā samastasuraśreṣṭhamadabhañjanatatparāḥ / hā samastasurastrīṇāmantarmohanamanmathāḥ
3 ॥ दिशत प्रीतिवाचं मे ममाङ्के वल्गताधुना । किमिदानीमिमं तातमवमुच्य सुखं गताः
3 // diśata prītivācaṃ me mamāṅke valgatādhunā / kimidānīmimaṃ tātamavamucya sukhaṃ gatāḥ
4 ॥ युष्मान्विना न शोभन्ते मम राज्यानि पुत्रकाः । रिक्तानि मम गेहानि रिक्ता राजसभापि मे
4 // yuṣmānvinā na śobhante mama rājyāni putrakāḥ / riktāni mama gehāni riktā rājasabhāpi me
5 ॥ कथमेवं विनिःशेषं हतायूयं दुराशयाः । अप्रधृष्यभुजासत्त्वान्भवतो मत्कुलाङ्कुरान् । कथमेकपदे दुष्टा वनिता संगरे ऽवधीत्
5 // kathamevaṃ viniḥśeṣaṃ hatāyūyaṃ durāśayāḥ / apradhṛṣyabhujāsattvānbhavato matkulāṅkurān / kathamekapade duṣṭā vanitā saṃgare 'vadhīt
6 ॥ मम नष्टानि सौख्यानि मम नष्टाः कुलस्त्रियः । इतः परं कुले क्षीणे साहसानि सुखानि च
6 // mama naṣṭāni saukhyāni mama naṣṭāḥ kulastriyaḥ / itaḥ paraṃ kule kṣīṇe sāhasāni sukhāni ca
7 ॥ भवतः सुकृतैर्लब्ध्वा मम पूर्वजनुःकृतैः । नाशो ऽयं भवतामद्य जातो नष्टस्ततो ऽस्म्यहम्
7 // bhavataḥ sukṛtairlabdhvā mama pūrvajanuḥkṛtaiḥ / nāśo 'yaṃ bhavatāmadya jāto naṣṭastato 'smyaham
8 ॥ हा हतो ऽस्मि विपन्नो ऽस्मि मन्दभाग्यो ऽस्मि पुत्रकाः । इति शोकात्स पर्यस्यन्प्रलपन्मुक्तमूर्धजः । मूर्च्छया लुप्तहृदयो निष्पपात नुपासनात्
8 // hā hato 'smi vipanno 'smi mandabhāgyo 'smi putrakāḥ / iti śokātsa paryasyanpralapanmuktamūrdhajaḥ / mūrcchayā luptahṛdayo niṣpapāta nupāsanāt
9 ॥ विशुक्रश्च विषङ्गश्च कुटिलाक्षश्च संसदि । भण्डमाश्वासयामासुर्दैवस्य कुटिलक्रमैः
9 // viśukraśca viṣaṅgaśca kuṭilākṣaśca saṃsadi / bhaṇḍamāśvāsayāmāsurdaivasya kuṭilakramaiḥ
10 ॥ विशुक्र उवाच देवकि प्राकृत इव प्राप्तः शोकस्य वश्यताम् । लपसि त्वे प्रति सुतान्प्राप्तमृत्यून्महाहवे
10 // viśukra uvāca devaki prākṛta iva prāptaḥ śokasya vaśyatām / lapasi tve prati sutānprāptamṛtyūnmahāhave
11 ॥ धर्मवान्विहितः पन्था वीराणामेष शाश्वतः । अशोच्यमाहवे मृत्युं प्राप्नुवन्ति यदर्हितम्
11 // dharmavānvihitaḥ panthā vīrāṇāmeṣa śāśvataḥ / aśocyamāhave mṛtyuṃ prāpnuvanti yadarhitam
12 ॥ एतदेव विनाशाय शल्यवद्बाधते मनः । यत्स्त्री समागत्य हठान्नि हन्ति सुभटान्रणे
12 // etadeva vināśāya śalyavadbādhate manaḥ / yatstrī samāgatya haṭhānni hanti subhaṭānraṇe
13 ॥ इत्युक्ते तेन दैत्येन पुत्रशोको व्यमुच्यत । भण्डेन चण्डकालाग्निसदृशः क्रोध आदधे
13 // ityukte tena daityena putraśoko vyamucyata / bhaṇḍena caṇḍakālāgnisadṛśaḥ krodha ādadhe
14 ॥ स कोशात्क्षिप्रमुद्धृत्य खड्गमुग्रं यमोपमम् । विस्फारिताक्षियुगलो भृशं जज्वाल तेजसा
14 // sa kośātkṣipramuddhṛtya khaḍgamugraṃ yamopamam / visphāritākṣiyugalo bhṛśaṃ jajvāla tejasā
15 ॥ इदानीमेव तां दुष्टां खड्गेनानेन खण्डशः । शकलीकृत्य समरे श्रमं प्राप्स्यामि बन्धुभिः
15 // idānīmeva tāṃ duṣṭāṃ khaḍgenānena khaṇḍaśaḥ / śakalīkṛtya samare śramaṃ prāpsyāmi bandhubhiḥ
16 ॥ इति रोषस्खलद्वर्णः श्वसन्निव भुजङ्गमः । खड्गं विधुन्वन्नुत्थाय प्रचचाला तिमत्तवत्
16 // iti roṣaskhaladvarṇaḥ śvasanniva bhujaṅgamaḥ / khaḍgaṃ vidhunvannutthāya pracacālā timattavat
17 ॥ तं निरुध्य च संभ्रान्ताः सर्वे दानवपुङ्गवाः । वाचमूचुरतिक्रोधाज्ज्वलन्तो ललितां प्रति
17 // taṃ nirudhya ca saṃbhrāntāḥ sarve dānavapuṅgavāḥ / vācamūcuratikrodhājjvalanto lalitāṃ prati
18 ॥ न तदर्थे त्वया कार्यः स्वामिन्संभ्रम ईदृशः । अस्माभिः स्वबलैर्युक्तै रणोत्साहो विधीयते
18 // na tadarthe tvayā kāryaḥ svāminsaṃbhrama īdṛśaḥ / asmābhiḥ svabalairyuktai raṇotsāho vidhīyate
19 ॥ भवदाज्ञालवं प्राप्य समस्तभुवनं हठात् । विमर्द्दयितुमीशाः स्मः किमु तां मुग्धभामिनीम्
19 // bhavadājñālavaṃ prāpya samastabhuvanaṃ haṭhāt / vimarddayitumīśāḥ smaḥ kimu tāṃ mugdhabhāminīm
20 ॥ किं चूषयामः सप्ताब्धीन्क्षोदयामो ऽथ वा गिरीन् । अधरोत्तरमेवैतत्त्रैलोक्यं करवाम वा
20 // kiṃ cūṣayāmaḥ saptābdhīnkṣodayāmo 'tha vā girīn / adharottaramevaitattrailokyaṃ karavāma vā
21 ॥ छिनदाम सुरान्सर्वान्भिनदाम तदालयान् । पिन्षाम हरित्पालानाज्ञां देहि महामते
21 // chinadāma surānsarvānbhinadāma tadālayān / pinṣāma haritpālānājñāṃ dehi mahāmate
22 ॥ इत्युदीरित माकर्ण्य महाहङ्कारगर्वितम् । उवाच वचनं क्रुद्धः प्रतिघारुणलोचनः
22 // ityudīrita mākarṇya mahāhaṅkāragarvitam / uvāca vacanaṃ kruddhaḥ pratighāruṇalocanaḥ
23 ॥ विशुक्र भवता गत्वा मायान्तार्हितवर्ष्मणा । जयविघ्नं महायन्त्रं कर्त्तव्यं कटके द्विषाम्
23 // viśukra bhavatā gatvā māyāntārhitavarṣmaṇā / jayavighnaṃ mahāyantraṃ karttavyaṃ kaṭake dviṣām
24 ॥ इति तस्य वचः श्रुत्वा विशुक्रो रोषरूषितः । मायातिरोहितवपुर्जगाम ललिताबलम्
24 // iti tasya vacaḥ śrutvā viśukro roṣarūṣitaḥ / māyātirohitavapurjagāma lalitābalam
25 ॥ तस्मिन्प्रयातुमुद्युक्ते सुर्यो ऽस्तं समुपागतः । पर्यस्तकिरणस्तोमपाटलीकृतदिङ्मुखः
25 // tasminprayātumudyukte suryo 'staṃ samupāgataḥ / paryastakiraṇastomapāṭalīkṛtadiṅmukhaḥ
26 ॥ अनुरागवती संध्या प्रयान्तं भानुमालिनम् । अनुवव्राज पातालकुञ्जे रन्तुमिवोत्सुका
26 // anurāgavatī saṃdhyā prayāntaṃ bhānumālinam / anuvavrāja pātālakuñje rantumivotsukā
27 ॥ वेगात्प्रपततो भानोर्देहसंगात्समुत्थिताः । चरमाब्धेरिव पयःकणास्तारा विरेजिरे
27 // vegātprapatato bhānordehasaṃgātsamutthitāḥ / caramābdheriva payaḥkaṇāstārā virejire
28 ॥ अथाससाद बहुलं तमः कज्जलमेचकम् । सार्थं कर्त्तुमिवोद्युक्तं सवर्णस्यासिदुर्धिया
28 // athāsasāda bahulaṃ tamaḥ kajjalamecakam / sārthaṃ karttumivodyuktaṃ savarṇasyāsidurdhiyā
29 ॥ मायारथं समारूढो गूढशर्वरसंवृतः । अदृश्यवपुरापेदे ललिताकटकं खलः
29 // māyārathaṃ samārūḍho gūḍhaśarvarasaṃvṛtaḥ / adṛśyavapurāpede lalitākaṭakaṃ khalaḥ
30 ॥ तत्र गत्वा ज्वलज्ज्वालं वह्निप्राकारमण्डलम् । शतयोजनविस्तारामालोकयत् दुर्मतिः
30 // tatra gatvā jvalajjvālaṃ vahniprākāramaṇḍalam / śatayojanavistārāmālokayat durmatiḥ
31 ॥ परितो विभ्रमञ्शालमवकाशमवाप्नुवन् । दक्षिणं द्वारमासाद्य निदध्यौ क्षणमुद्धतः
31 // parito vibhramañśālamavakāśamavāpnuvan / dakṣiṇaṃ dvāramāsādya nidadhyau kṣaṇamuddhataḥ
32 ॥ तत्रापश्यन्महासत्त्वास्सावधाना धृतायुधाः । आरूढयानाः सनद्धवर्माणो द्वारदेशतः
32 // tatrāpaśyanmahāsattvāssāvadhānā dhṛtāyudhāḥ / ārūḍhayānāḥ sanaddhavarmāṇo dvāradeśataḥ
33 ॥ स्तंभिनीप्रमुखाः शक्तीर्विशत्यक्षौहिणीयुताः । सर्वदा द्वाररक्षार्थं निर्दिष्टा दण्डनाथया
33 // staṃbhinīpramukhāḥ śaktīrviśatyakṣauhiṇīyutāḥ / sarvadā dvārarakṣārthaṃ nirdiṣṭā daṇḍanāthayā
34 ॥ विलोक्य विस्मयाविष्टो विचार्य च चिरं तदा । शालस्य बहिरेवासौ स्थित्वा यन्त्रं समातनोत्
34 // vilokya vismayāviṣṭo vicārya ca ciraṃ tadā / śālasya bahirevāsau sthitvā yantraṃ samātanot
35 ॥ गव्यूतिमात्रकायामे तत्समानप्रविस्तरे । शिलापट्टे सुमहति प्रालिखद्यन्त्रमुत्तमम्
35 // gavyūtimātrakāyāme tatsamānapravistare / śilāpaṭṭe sumahati prālikhadyantramuttamam
36 ॥ अष्टदिक्ष्वष्टशूलेन संहाराक्षरमौलिना । अष्टभिर्दैवतैश्चैव युक्तं यन्त्रं समालिखत्
36 // aṣṭadikṣvaṣṭaśūlena saṃhārākṣaramaulinā / aṣṭabhirdaivataiścaiva yuktaṃ yantraṃ samālikhat
37 ॥ अलसा कृपणा दीना नितन्द्राच प्रमीलिका । क्लीबा च निरहङ्कारा चेत्यष्टौ देवताः स्मृताः
37 // alasā kṛpaṇā dīnā nitandrāca pramīlikā / klībā ca nirahaṅkārā cetyaṣṭau devatāḥ smṛtāḥ
38 ॥ देवताष्टकमेतश्च शूलाष्टकपुटोपरि । नियोज्य लिखितं यन्त्रं मायावी सममन्त्रयत्
38 // devatāṣṭakametaśca śūlāṣṭakapuṭopari / niyojya likhitaṃ yantraṃ māyāvī samamantrayat
39 ॥ पूजां विधाय मन्त्रस्य बलिभिश्छागलादिभिः । तद्यन्त्रं चारिकटके प्राक्षिपत्समरे ऽसुरः
39 // pūjāṃ vidhāya mantrasya balibhiśchāgalādibhiḥ / tadyantraṃ cārikaṭake prākṣipatsamare 'suraḥ
40 ॥ पाकारस्य बहिर्भागे वर्तिना तेन दुर्धिया । क्षिप्तमुल्लङ्घ्य च रणे पपात कटकान्तरे
40 // pākārasya bahirbhāge vartinā tena durdhiyā / kṣiptamullaṅghya ca raṇe papāta kaṭakāntare
41 ॥ तद्यन्त्रस्य विकारेण कटकस्थास्तुशक्तयः । विमुक्तशस्त्रसंन्यासमास्थिता दीनमानसाः
41 // tadyantrasya vikāreṇa kaṭakasthāstuśaktayaḥ / vimuktaśastrasaṃnyāsamāsthitā dīnamānasāḥ
42 ॥ किं हतैरसुरैः कार्यं शस्त्राशस्त्रिक्रमैरलम् । जयसिद्धफलं किं वा प्राणिहिंसा च पापदा
42 // kiṃ hatairasuraiḥ kāryaṃ śastrāśastrikramairalam / jayasiddhaphalaṃ kiṃ vā prāṇihiṃsā ca pāpadā
43 ॥ अमराणां कृते को ऽयं किमस्माकं भविष्यति । वृथा कलकलं कृत्वा न फलं युद्धकर्मणा
43 // amarāṇāṃ kṛte ko 'yaṃ kimasmākaṃ bhaviṣyati / vṛthā kalakalaṃ kṛtvā na phalaṃ yuddhakarmaṇā
44 ॥ का स्वामिनी महाराज्ञी का वासौ दण्डनायिका । का वा सा मन्त्रिणी श्यामा भृत्यत्वं नो ऽथ कीदृशम्
44 // kā svāminī mahārājñī kā vāsau daṇḍanāyikā / kā vā sā mantriṇī śyāmā bhṛtyatvaṃ no 'tha kīdṛśam
45 ॥ इह सर्वाभिरस्माभिर्भृत्यभूताभिरेकिका । वनिता स्वामिनीकृत्ये किं फलं मोक्ष्यते परम्
45 // iha sarvābhirasmābhirbhṛtyabhūtābhirekikā / vanitā svāminīkṛtye kiṃ phalaṃ mokṣyate param
46 ॥ परेषां मर्मभिदुरैरायुधैर्न प्रयोजनम् । युद्धं शाम्यतु चास्माकं देहशस्त्रक्षतिप्रदम्
46 // pareṣāṃ marmabhidurairāyudhairna prayojanam / yuddhaṃ śāmyatu cāsmākaṃ dehaśastrakṣatipradam
47 ॥ युद्धे च मरणं भावि वृथा स्युर्जीवितानि नः । युद्धे मृत्युर्भवेदेव इति तत्र प्रमैव का
47 // yuddhe ca maraṇaṃ bhāvi vṛthā syurjīvitāni naḥ / yuddhe mṛtyurbhavedeva iti tatra pramaiva kā
48 ॥ उत्साहेन फलं नास्ति निद्रैवैका सुखावहा । आलस्यसदृशं नास्ति चित्तविश्रान्तिदायकम्
48 // utsāhena phalaṃ nāsti nidraivaikā sukhāvahā / ālasyasadṛśaṃ nāsti cittaviśrāntidāyakam
49 ॥ एतादृशीश्च नो ज्ञात्वा सा राज्ञी किं करिष्यति । तस्या राज्ञीत्वमपि नः समवायेन कल्पितम्
49 // etādṛśīśca no jñātvā sā rājñī kiṃ kariṣyati / tasyā rājñītvamapi naḥ samavāyena kalpitam
50 ॥ एवं चोपेक्षितास्माभिः सा विनष्टबला भवेत् । नष्ट सत्त्वा च सा राज्ञी कान्नः शिक्षां करिष्यति
50 // evaṃ copekṣitāsmābhiḥ sā vinaṣṭabalā bhavet / naṣṭa sattvā ca sā rājñī kānnaḥ śikṣāṃ kariṣyati
51 ॥ एवमेव रणारंभं विमुच्य विधुतायुधाः । शक्तयो निद्रया द्वारे घूर्णमाना इवाभवन्
51 // evameva raṇāraṃbhaṃ vimucya vidhutāyudhāḥ / śaktayo nidrayā dvāre ghūrṇamānā ivābhavan
52 ॥ सर्वत्र मान्द्यं कार्येषु महदालस्यमागतम् । शिथिलं चाभवत्सर्वं शक्तीनां कटकं महत्
52 // sarvatra māndyaṃ kāryeṣu mahadālasyamāgatam / śithilaṃ cābhavatsarvaṃ śaktīnāṃ kaṭakaṃ mahat
53 ॥ जयविघ्नं महायन्त्रमिति कृत्वा स दानवः
53 // jayavighnaṃ mahāyantramiti kṛtvā sa dānavaḥ
54 ॥ निर्विद्य तत्प्रभावेण कटकं प्रमिमन्थिषुः । द्वितीययुद्धदिवसस्यार्धरात्रे गते सति
54 // nirvidya tatprabhāveṇa kaṭakaṃ pramimanthiṣuḥ / dvitīyayuddhadivasasyārdharātre gate sati
55 ॥ निस्मृत्य नगराद्भूयस्त्रिंशदक्षौहिणीवृतः । आजगाम पुनर्दैत्यो विशुक्रः कटकं द्विषाम्
55 // nismṛtya nagarādbhūyastriṃśadakṣauhiṇīvṛtaḥ / ājagāma punardaityo viśukraḥ kaṭakaṃ dviṣām
56 ॥ अश्रूयन्त ततस्तस्य रणनिःसाणनिस्वनाः । तथापि ता निरुद्योगाः शक्तयः कटके ऽभवन्
56 // aśrūyanta tatastasya raṇaniḥsāṇanisvanāḥ / tathāpi tā nirudyogāḥ śaktayaḥ kaṭake 'bhavan
57 ॥ तदा महानुभावत्वाद्विकारैर्विघ्नयन्त्रजैः । अस्पृष्टे मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तामवा पतुः
57 // tadā mahānubhāvatvādvikārairvighnayantrajaiḥ / aspṛṣṭe mantriṇīdaṇḍanāthe cintāmavā patuḥ
58 ॥ अहो बत महत्कष्टमिदमापतितं भयम् । कस्य वाथ विकारेण सैनिका निर्गतोद्यमाः
58 // aho bata mahatkaṣṭamidamāpatitaṃ bhayam / kasya vātha vikāreṇa sainikā nirgatodyamāḥ
59 ॥ निरस्तायुधसंरंभा निद्रातन्द्राविघूर्णिताः । न मानयन्ति वाक्यानि रार्चयन्ति महेश्वरीम् । औदासीन्यं वितन्वन्ति शक्तयो निस्पृहा इमाः
59 // nirastāyudhasaṃraṃbhā nidrātandrāvighūrṇitāḥ / na mānayanti vākyāni rārcayanti maheśvarīm / audāsīnyaṃ vitanvanti śaktayo nispṛhā imāḥ
60 ॥ इति ते मन्त्रिणीदण्डनाथे चिन्तापरायणे । चक्रस्यन्दनमारूढे महाराज्ञीं समूचतुः
60 // iti te mantriṇīdaṇḍanāthe cintāparāyaṇe / cakrasyandanamārūḍhe mahārājñīṃ samūcatuḥ
61 ॥ मन्त्रिण्युवाच देवि सक्य विकारो ऽयं शक्तयो विगतोद्यमाः । न शृण्वन्ति महाराज्ञि तवाज्ञां विश्वपालिताम्
61 // mantriṇyuvāca devi sakya vikāro 'yaṃ śaktayo vigatodyamāḥ / na śṛṇvanti mahārājñi tavājñāṃ viśvapālitām
62 ॥ अन्योन्यं च विरक्तास्ताः पराच्यः सर्वकर्मसु । निद्रातन्द्रामुकुलिता दुर्वाक्यानि वितन्वते
62 // anyonyaṃ ca viraktāstāḥ parācyaḥ sarvakarmasu / nidrātandrāmukulitā durvākyāni vitanvate
63 ॥ का दण्डिनी मन्त्रिणी का महाराज्ञीति का पुनः । युद्धं च कीदृशमिति क्षेपं भूरि वितन्वते
63 // kā daṇḍinī mantriṇī kā mahārājñīti kā punaḥ / yuddhaṃ ca kīdṛśamiti kṣepaṃ bhūri vitanvate
64 ॥ अस्मिन्नेवान्तरे शत्रुरागच्छति महाबलः । उद्दण्डभेरीनिस्वानैर्विभिन्दन्निव रोदसी
64 // asminnevāntare śatrurāgacchati mahābalaḥ / uddaṇḍabherīnisvānairvibhindanniva rodasī
65 ॥ अत्र यत्प्राप्तरूपं तन्महाराज्ञि प्रपद्यताम् । इत्युक्त्वा सह दण्डिन्या मन्त्रिणी प्रणतिं व्यधात्
65 // atra yatprāptarūpaṃ tanmahārājñi prapadyatām / ityuktvā saha daṇḍinyā mantriṇī praṇatiṃ vyadhāt
66 ॥ ततः सा ललिता देवी कामेश्वरमुखं प्रति । दत्तदृष्टडिः समहसदतिरक्तरदावलिः
66 // tataḥ sā lalitā devī kāmeśvaramukhaṃ prati / dattadṛṣṭaḍiḥ samahasadatiraktaradāvaliḥ
67 ॥ तस्याः स्मितप्रभापुञ्जे कुञ्जराकृतिमान्मुखे । कटक्रोडगलद्दानः कश्चिदेव व्यजृंभत
67 // tasyāḥ smitaprabhāpuñje kuñjarākṛtimānmukhe / kaṭakroḍagaladdānaḥ kaścideva vyajṛṃbhata
68 ॥ जपापटलपाटल्यो बालचन्द्रवपुर्धरः । बीजपूरगदामिक्षुचापं शूलं सुदर्शनम्
68 // japāpaṭalapāṭalyo bālacandravapurdharaḥ / bījapūragadāmikṣucāpaṃ śūlaṃ sudarśanam
69 ॥ अब्जपाशोत्पलव्रीहिमञ्जरीवरदां कुशान् । रत्नकुंभं च दशभिः स्वकैर्हस्तैः समुद्वहन्
69 // abjapāśotpalavrīhimañjarīvaradāṃ kuśān / ratnakuṃbhaṃ ca daśabhiḥ svakairhastaiḥ samudvahan
70 ॥ तुन्दिलश्चन्द्रचूडालो मन्द्रबृंहितनिस्वनः । सिद्धिलक्ष्मीसमाश्लिष्टः प्रणनाम महेश्वरीम्
70 // tundilaścandracūḍālo mandrabṛṃhitanisvanaḥ / siddhilakṣmīsamāśliṣṭaḥ praṇanāma maheśvarīm
71 ॥ तया कृताशीः स महान्गणनाथो गजाननः । जयविघ्नमहायन्त्रंभेत्तुं वेगाद्विनिर्ययौ
71 // tayā kṛtāśīḥ sa mahāngaṇanātho gajānanaḥ / jayavighnamahāyantraṃbhettuṃ vegādviniryayau
72 ॥ अन्तरेवहि शालस्य भ्रमद्दन्तावलाननः । निभृतं कुत्रचिल्लग्नं जयविघ्नं व्यलोकयत्
72 // antarevahi śālasya bhramaddantāvalānanaḥ / nibhṛtaṃ kutracillagnaṃ jayavighnaṃ vyalokayat
73 ॥ स देवो घोरनिर्घातैर्दुःसहैर्दन्तपातनैः । क्षणाच्चूर्मीकरोति स्म जयविघ्नमहाशिलाम्
73 // sa devo ghoranirghātairduḥsahairdantapātanaiḥ / kṣaṇāccūrmīkaroti sma jayavighnamahāśilām
74 ॥ तत्र स्थिताभिर्दुष्टाभिर्देवताभिः सहैव सः । परागशेषतां नीत्वा तद्यन्त्रं प्रक्षिपद्दिवि
74 // tatra sthitābhirduṣṭābhirdevatābhiḥ sahaiva saḥ / parāgaśeṣatāṃ nītvā tadyantraṃ prakṣipaddivi
75 ॥ ततः किलकिलारावं कृत्वाऽलस्यविवर्जिताः । उद्यताः समरं कर्तुं शक्तयः शस्त्रपाणयः
75 // tataḥ kilakilārāvaṃ kṛtvā'lasyavivarjitāḥ / udyatāḥ samaraṃ kartuṃ śaktayaḥ śastrapāṇayaḥ
76 ॥ स देतिवदनः कण्ठकलिताकुण्ठनिस्वनः । जययन्त्रं हि तत्सृष्टं तथा रात्रौ व्यनाशयत्
76 // sa detivadanaḥ kaṇṭhakalitākuṇṭhanisvanaḥ / jayayantraṃ hi tatsṛṣṭaṃ tathā rātrau vyanāśayat
77 ॥ इमं वृत्तान्तमाकर्ण्य भण्डः स क्षोभमाययौ । ससर्जय बहूनात्मरूपान्दन्तावलाननान्
77 // imaṃ vṛttāntamākarṇya bhaṇḍaḥ sa kṣobhamāyayau / sasarjaya bahūnātmarūpāndantāvalānanān
78 ॥ ते कटक्रोडविगलन्मदसौरभचञ्चलैः । चञ्चरीककुलैरग्रे गीयमानमहोदयाः
78 // te kaṭakroḍavigalanmadasaurabhacañcalaiḥ / cañcarīkakulairagre gīyamānamahodayāḥ
79 ॥ स्फुरद्दाडिमकिञ्जल्कविक्षेपकररोचिषः । सदा रत्नाकरानेकहेलया पातुमुद्यताः
79 // sphuraddāḍimakiñjalkavikṣepakararociṣaḥ / sadā ratnākarānekahelayā pātumudyatāḥ
80 ॥ आमोदप्रमुखा ऋद्धिमुख्यशक्तिनिषेविताः । आमोदश्च प्रमोदश्च मुमुखो दुर्मुखस्तथा
80 // āmodapramukhā ṛddhimukhyaśaktiniṣevitāḥ / āmodaśca pramodaśca mumukho durmukhastathā
81 ॥ अरिघ्नो विघ्नकर्त्ता च षडेते विघ्ननायकाः । ते सप्तकोटिसंख्यानां हेरंबाणामधीश्वराः
81 // arighno vighnakarttā ca ṣaḍete vighnanāyakāḥ / te saptakoṭisaṃkhyānāṃ heraṃbāṇāmadhīśvarāḥ
82 ॥ ते पुरश्चलितास्तस्य महागणपते रणे । अग्निप्राकारवलयाद्विनिर्गत्य गजाननाः
82 // te puraścalitāstasya mahāgaṇapate raṇe / agniprākāravalayādvinirgatya gajānanāḥ
83 ॥ क्रोधहुङ्कारतुमुलाः प्रत्य पद्यन्त दानवान् । पुनः प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः
83 // krodhahuṅkāratumulāḥ pratya padyanta dānavān / punaḥ pracaṇḍaphūtkārabadhirīkṛtaviṣṭapāḥ
84 ॥ पपात दैत्यसैन्येषु गणचक्रचमूगणः । अच्छिदन्निशितैर्बाणैर्गणनाथः स दानवान्
84 // papāta daityasainyeṣu gaṇacakracamūgaṇaḥ / acchidanniśitairbāṇairgaṇanāthaḥ sa dānavān
85 ॥ गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः । युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्
85 // gaṇanāthena tasyābhūdviśukrasya mahaujasaḥ / yuddhamuddhatahuṅkārabhinnakārmukaniḥsvanam
86 ॥ भ्रुकुटी कुटिले चक्रे दष्टोष्ठमतिपाटलम् । विशुक्रो युधि बिभ्राणः समयुध्यत तेन सः
86 // bhrukuṭī kuṭile cakre daṣṭoṣṭhamatipāṭalam / viśukro yudhi bibhrāṇaḥ samayudhyata tena saḥ
87 ॥ शस्त्राघट्टननिस्वानैर् हुंकारैश्च सुरद्विषाम् । दैत्यसप्तिखुरक्रीडत्कुद्दालीकूटनिस्वनैः
87 // śastrāghaṭṭananisvānair huṃkāraiśca suradviṣām / daityasaptikhurakrīḍatkuddālīkūṭanisvanaiḥ
88 ॥ फेत्कारैश्च गचेन्द्राणां भयेनाक्रन्दनैरपि । हेषया च हयश्रेण्या रथचक्रस्वनैरपि
88 // phetkāraiśca gacendrāṇāṃ bhayenākrandanairapi / heṣayā ca hayaśreṇyā rathacakrasvanairapi
89 ॥ धनुषां गुणनिस्स्वानैश्चक्रचीत्करणैरपि
89 // dhanuṣāṃ guṇanissvānaiścakracītkaraṇairapi
90 ॥ शरसात्कारघोषैश्च वीरभाषाकदंबकैः । अट्टहासैर्महेन्द्राणां सिंहनादैश्चभूरिशः
90 // śarasātkāraghoṣaiśca vīrabhāṣākadaṃbakaiḥ / aṭṭahāsairmahendrāṇāṃ siṃhanādaiścabhūriśaḥ
91 ॥ क्षुभ्यद्दिगन्तरं तत्र ववृधे युद्धमुद्धतम् । त्रिंशदक्षौहिणी सेना विशुक्रस्य दुरात्मनः
91 // kṣubhyaddigantaraṃ tatra vavṛdhe yuddhamuddhatam / triṃśadakṣauhiṇī senā viśukrasya durātmanaḥ
92 ॥ प्रत्येकं योधया मासुर्गणनाथा महारथाः । दन्तैर्मर्म विभिन्दन्तो विष्टंयतश्च शुण्डया
92 // pratyekaṃ yodhayā māsurgaṇanāthā mahārathāḥ / dantairmarma vibhindanto viṣṭaṃyataśca śuṇḍayā
93 ॥ क्रोधयन्तः कर्णतालैः पुष्कलावर्त्तकोपमैः । नासाश्वासैश्च परुषैर्विक्षिपन्तः पताकिनीम्
93 // krodhayantaḥ karṇatālaiḥ puṣkalāvarttakopamaiḥ / nāsāśvāsaiśca paruṣairvikṣipantaḥ patākinīm
94 ॥ उरोभिर्मर्दयन्तश्च शैलवप्रसमप्रभैः । पिंषन्तश्च पदाघातैः पीनैर्घ्नन्तस्तथोदरैः
94 // urobhirmardayantaśca śailavaprasamaprabhaiḥ / piṃṣantaśca padāghātaiḥ pīnairghnantastathodaraiḥ
95 ॥ विभिन्दन्तश्च शूलेन कृत्तन्तश्चक्रपातनैः । शङ्खस्वनेन महता त्रासयन्तो वरूथिनीम्
95 // vibhindantaśca śūlena kṛttantaścakrapātanaiḥ / śaṅkhasvanena mahatā trāsayanto varūthinīm
96 ॥ गणनाथमुखोद्भूता गजवक्राः सहस्रशः । धूलीशेषं समस्तं तत्सैन्यं चक्रुर्महोद्यताः
96 // gaṇanāthamukhodbhūtā gajavakrāḥ sahasraśaḥ / dhūlīśeṣaṃ samastaṃ tatsainyaṃ cakrurmahodyatāḥ
97 ॥ अथ क्रोधसमाविष्टो निजसैन्यपुरोगमः । प्रेषयामास देवस्य गजासुर मसौ पुनः
97 // atha krodhasamāviṣṭo nijasainyapurogamaḥ / preṣayāmāsa devasya gajāsura masau punaḥ
98 ॥ प्रचण्डसिंहनादेन गजदैत्येन दुर्धिया । सप्ताक्षौहिणियुक्तेन युयुधे स गणेश्वरः
98 // pracaṇḍasiṃhanādena gajadaityena durdhiyā / saptākṣauhiṇiyuktena yuyudhe sa gaṇeśvaraḥ
99 ॥ हीयमानं समालोक्य गजासुरभुजाबलम् । वर्धमानं च तद्वीर्यं विशुक्रः प्रपलायितः
99 // hīyamānaṃ samālokya gajāsurabhujābalam / vardhamānaṃ ca tadvīryaṃ viśukraḥ prapalāyitaḥ
100 ॥ स एक एव वीरेद्रः प्रचलन्नाखुवाहनः । सप्ताक्षौहिणिकायुक्तं गजासुरममर्दयत्
100 // sa eka eva vīredraḥ pracalannākhuvāhanaḥ / saptākṣauhiṇikāyuktaṃ gajāsuramamardayat
101 ॥ गजासुरे च निहते विशुक्रे प्रपलायिते । ललितान्तिकमापेदे महागमपतिर्मृधात्
101 // gajāsure ca nihate viśukre prapalāyite / lalitāntikamāpede mahāgamapatirmṛdhāt
102 ॥ कालरात्रिश्च दैत्यानां सा रात्रिर्विरतिं गता । ललिता चाति मुदिता बभूवास्य पराक्रमैः
102 // kālarātriśca daityānāṃ sā rātrirviratiṃ gatā / lalitā cāti muditā babhūvāsya parākramaiḥ
103 ॥ विततार महाराज्ञीप्रीयमाणा गणेशितुः । सर्वदैवतपूजायाः पूर्वपूज्यत्वमुत्तमम्
103 // vitatāra mahārājñīprīyamāṇā gaṇeśituḥ / sarvadaivatapūjāyāḥ pūrvapūjyatvamuttamam