81 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः ॥ 21॥ वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च । रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः
81 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde ekaviṃśati tamaudhyāyaḥ // 21// vasiṣṭha uvāca ityevamukto bhṛguṇā tathetyuktvā praṇamya ca / rāmastenābhyanujñātaścakāra gamane manaḥ
1 ॥ भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच । परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः
1 // bhṛguṃ khyātiṃ ca vidhivatparikramya praṇamyaca / pariṣvaktastathā tābhyāmāśīrbhirābhinanditaḥ
2 ॥ मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः । निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः
2 // munīṃśca tānnamaskṛtya taiḥ sarvairanumoditaḥ / niścakramāśramāttasmāttapase kṛtaniścayaḥ
3 ॥ ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना । हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः
3 // tato guruniyogena taduktenaiva vartmanā / himavantaṃ girivaraṃ yayau rāmo mahāmanāḥ
4 ॥ सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा । वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः
4 // so 'tītya vividhāndeśānparvatānsaritastathā / vanāni munimukhyānāmāvāsāṃścātyagācchanaiḥ
5 ॥ तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि । तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः
5 // tatratatra nivāseṣu munīnāṃ nivasanpathi / tīrtheṣu kṣetramukhyeṣu nivasanvā yayau śanaiḥ
6 ॥ अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् । आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्
6 // atītya subahūndeśānpaśyannapi manoramān / āsasādaca laśreṣṭhaṃ himavantamanuttamam
7 ॥ स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् । ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्
7 // sa gatvā parvatavaraṃ nānādrumalatāsthitam / dadarśa vipulaiḥ śṛṅgairullikhantamivāṃbaram
8 ॥ नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् । रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्
8 // nānādhātuvicitraiśca pradeśairupaśobhitam / ratnauṣadhībhirabhitaḥ sphuradbhirabhiśobhitam
9 ॥ मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना । सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्
9 // marutsaṃghaṭṭanāghṛṣṭanīrasāṃghripajanmanā / sānilenānalenocchairdahyamānaṃ navaṃ kvacit
10 ॥ क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः । द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्
10 // kvacidravikarāmarśajvaladarkepalāgnibhiḥ / dravaddhimāśilājātujalaśāntadavānalam
11 ॥ स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः । स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्
11 // sphaṭikāñjanadurvarṇasvarṇarāśiprabhākaraiḥ / sphuratparasparacchāyāśarairddīptavanaṃ kvacit
12 ॥ उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः । तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्
12 // upatyakaśilāpṛṣṭhavālātapaniṣevibhiḥ / tuṣāraklinnasiddhaughaurudbhāsitavanaṃ kvacit
13 ॥ क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः । यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्
13 // kvacidarkāśusaṃbhinnaścāmīkaraśilāśritaiḥ / yakṣaughairbhāsitopāntaṃ viśadbhirivapāvakam
14 ॥ दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः । मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्
14 // darīmukhaviniṣkrāntatarakṣūtpatanākulaiḥ / mṛgayūthārttasannādairāpūritaguhaṃ kvacit
15 ॥ युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् । प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्
15 // yuddhyadvarāhaśārdūlayūthapairita steram / prasabhonmṛṣṭakāntoruśilātarutaṭaṃ kvacit
16 ॥ कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः । गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्
16 // kalabhonmeṣaṇākṛṣṭakariṇībhiranudrutaiḥ / gavayaiḥ khurasaṃkṣuṇṇaśilāprasthataṭaṅkvacit
17 ॥ वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः । युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्
17 // vāsitarthe 'bhisaṃvṛddhamadonmattamataṅgajaiḥ / yuddhyadbhiścūrṇitānekagaṇḍaśailavanaṃ kvacit
18 ॥ बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् । सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्
18 // bṛṃhitaśravaṇāmarṣānmātaṃ gānabhidhāvatām / siṃhānāṃ caraṇakṣuṇṇanakhabhinnoparaṃ kvacit
19 ॥ सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः । गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्
19 // sahasā nipatatsiṃhanakhanirbhinnamastakaiḥ / gajairākrandanādena pūryamāmaṃ vanaṃ kvacit
20 ॥ अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः । भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्
20 // aṣṭapādabalākṛṣṭakesarā dāruṇākhaiḥ / bhedyamānākhilaśilāgaṃbhīrakuharaṃ kvacit
21 ॥ संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः । इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्
21 // saṃrabdhā nekaśabaraprasaktairṛyūthapaiḥ / itaretarasaṃmardaṃ viprabhagnadṛṣatkvacit
22 ॥ गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् । करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्
22 // girikuñjeṣu saṃkrīḍatkariṇīmadvipaṃ kvacit / kareṇumādravanmattagajākalitakānanam
23 ॥ स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् । गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्
23 // svapatsiṃhamukhaśvāsamarutpurmadarīśatam / gahaneṣu gurutrāsasāśaṅkaviharanmṛgam
24 ॥ कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः । क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः
24 // kaṇṭākaśliṣṭalāṅgūlalomatruṭanakātaraiḥ / krīḍitaṃ camarīyūthairmandamandavicāribhiḥ
25 ॥ गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः । सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्
25 // girikandarasaṃsaktakinnarīsamudīritaiḥ / satālanādairudinairbhṛtāśeṣadiśāmukham
26 ॥ अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः । अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्
26 // araṇyadevatānāṃ ca caretīnāmitastataḥ / alaktakarasaklinnacaraṇāṅkitabhūtalam
27 ॥ मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः । प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः
27 // mayūrakekirīvṛndaiḥ saṃgīta madhurasvaraiḥ / pravṛttanṛttaṃ parito vitatodagrabarhibhiḥ
28 ॥ जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः । गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः
28 // jalasthalaruhānekakusumotkaravarṣibhiḥ / gātrāhlādakarairmandaṃ vījyamānaṃ vanānilaiḥ
29 ॥ भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः । आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्
29 // bhūtārttavarasāsvādamādyatpuṃskokilāravaiḥ / ākulīkṛtaparyantasahakāravanāntaram
30 ॥ नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् । अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्
30 // nānāpuṣpāsavonmādyadbhṛṅgasaṃgītanāditam / anekavihagārāvabadhirīkṛtakānanam
31 ॥ मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः । वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्
31 // madhudravārdrāviralapratyagrakusumotkaraiḥ / vanāntamārutākīrṇairalaṅkṛtamahītalam
32 ॥ उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे । निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्
32 // upariṣṭānnipatatāṃ viṣamopalasaṃkaṭe / nirjharāṇāṃ mahārāvaiḥ samantādbadhirīkṛtam
33 ॥ विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः । पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः
33 // vitatānekasaṃsaktaśākhāgrāviralacchadaiḥ / pāṭalairviṭapacchāyairupaśalyasamutthitaiḥ
34 ॥ कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः । कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः
34 // kadaṃbaniṃbahintālasarjabedhūkatindukaiḥ / kapitthapanasāśokasahakāregudāśanaiḥ
35 ॥ नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः । प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः
35 // nāgacaṃpakapunnāgakovidārapriyaṅgubhiḥ / priyālanīpabakulabandhūkākṣatamālakaiḥ
36 ॥ द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः । बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि
36 // drākṣāmadhūkāmalakajaṃbūkaṅkolajātibhiḥ / bilvārjunakarañjāmrabījapūrāṅghripairapi
37 ॥ पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः । पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः
37 // piculāṃbaṣṭhakanakavaikaṅkataśamīdhavaiḥ / putrajīvābhayāriṣṭalohoduṃbarapippalaiḥ
38 ॥ अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् । निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः
38 // anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ samantādupaśobhitam / nirantaratarucchāyāsudūravinivāritaiḥ
39 ॥ समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् । नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः
39 // samantādarkakiraṇairanāsāditabhūtalam / nānāpakvaphalāsvādabalapuṣṭaiḥ plavegamaiḥ
40 ॥ आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् । तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः
40 // ākrāntacakitānekavanapaṅktiśatākulam / tatra tatrātiramyaiśca śilākuharanirgataiḥ
41 ॥ प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः । सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः
41 // pratāpaviṣamairājanhrāsyamānaṃ saricchataiḥ / sārovaraiśca vipulaiḥ kumudotpalamaṇḍitaiḥ
42 ॥ नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् । समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्
42 // nānāvihagasaṃghuṣṭaiḥ samantādupaśobhitam / samāsādyatha śailendraṃ tuṣāraśiśiraṃ girim
43 ॥ आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः । तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः
43 // āruroha bhaguśreṣṭhastarasā taṃ mudānvitaḥ / tasya praviśya gahanaṃ vanaṃ rāmo mahāmanāḥ
44 ॥ विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् । स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः
44 // vicacāra śanai rājannupaśalyamahīruham / sa tatra vicarandikṣu hariṇībhiḥ samantataḥ
45 ॥ विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः । स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः
45 // vikṣyamāṇo mudaṃ lebhe sāśaṅkaṃ mugdhadṛṣṭibhiḥ / sa tatra kusumāmodagandhibhirvanavāyubhiḥ
46 ॥ वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् । विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः
46 // vījyamāno jaharṣe sa vīkṣyodārāṃ vanaśriyam / vividhāśca stharīḥ sūkṣmamuparikramya bhārgavaḥ
47 ॥ द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् । अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः
47 // dvandvāṃśca dhātūnvividhānpaśyannevamatarkayat / aho 'yaṃ sarvaśailānāmādhipatye 'bhiṣecitaḥ
48 ॥ ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः । अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते
48 // brahmaṇā yajñabhākcaiva sthāne saṃpratipāditaḥ / asya śailādhirājatvaṃ suvyaktamabhilakṣyate
49 ॥ रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः । नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्
49 // ravaiḥ kīcakaveṇunāṃ madhurīkṛtakānanaḥ / nitaṃbasthalasaṃsaktatuṣāranicayaigyam
50 ॥ विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः । निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि
50 // vibhātīvāhitasvacchaparītadhavalāṃśukaḥ / nibiḍaśritanīhāranikareṇa tathopari
51 ॥ नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते । चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः
51 // nānāvarṇottarāsaṃgāvṛttāṅga ivalkṣyate / candanāgurukarpūrakastūrīkuṅkumādibhiḥ
52 ॥ अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् । मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः
52 // alaṅkṛtāgaḥ suvyaktaṃ dṛśyate 'hī vilāsivat / mṛgendrāhatadantīndrakuṃbhasthalaparicyutaiḥ
53 ॥ स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः । नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः
53 // sthūlamuktotkaraireṣa vibhāti parito giriḥ / nānāvṛkṣalatāvallīpuṣpālaṅkṛtamūrddhajaḥ
54 ॥ नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः । नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः
54 // nīrandhrāñcitame ghaughavitānasamalaṅkṛtaḥ / nānādhātuvicitrāṅgaḥ sarvaratnavibhūṣitaḥ
55 ॥ कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः । गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः
55 // kailāsavyājavilasatsitacchatravirājitaḥ / gajāśvamukhayūthaiśca samantātparivāritaḥ
56 ॥ रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः । विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः
56 // ratnadvīpamahādvāraśilākandaramandiraḥ / viviktagahvarāsthānamadhyasiṃhāsanāśrayaḥ
57 ॥ समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः । दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्
57 // samantātpratisaṃsaktataruvetravatāṃ śanaiḥ / dṛṣṭvā janairanāsādyo mahārājādhirājavat
58 ॥ दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः । मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः
58 // dodhūyamāno vicaraccamarīcā rucāmaraiḥ / mayūrairupanṛtyadbhirgāyadbhiścaiva kinnaraiḥ
59 ॥ सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते । व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः
59 // sattvajātairanekaiśca sevyamāno virājate / vyaktamevācalendrāṇāmadhirājyapade sthitaḥ
60 ॥ भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा । एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे
60 // bhunaktyākramya vasudhāṃ samagrāṃ śriyamojasā / evaṃ saṃcintayānaḥ sa himādrivanagahvare
61 ॥ विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः । आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः
61 // vicacāra ciraṃ rāmo mudā paramayā yutaḥ / āsasāda vane tasminvipule bhṛgupuṅgavaḥ
62 ॥ सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् । कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्
62 // sarovaraṃ mahārāja vipulaṃ vimalodakam / kumudotpalakahlāranikarairupasobhitam
63 ॥ पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः । अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्
63 // paṅkajairutpalaiścaiva raktapītaiḥ sitāsitaiḥ / anyaiśca jalacairvakṣaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtam
64 ॥ हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि । जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः
64 // haṃsasārasadātyūhakāraṇḍavaśatairapi / jīvajīvakacakrāhvakurarabhramarotkaraiḥ
65 ॥ संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना । शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः
65 // saṃghuṣyamāṇaṃ paritaḥ sevitaṃ mandavāyunā / śapharīmatsyasaṃghaiśca vicaradbhiritastataḥ
66 ॥ अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः । आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
66 // antarjanitakallolairnṛtyamānamivābhitaḥ / āsasāda bhṛguśreṣṭhastatsarovaramuttamam
67 ॥ नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् । स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्
67 // nānāpatatrrivirutairmadhurīkṛtadiktaṭam / sa tasya tīre vipulaṃ kṛtvāśramapadaṃ śubham
68 ॥ रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे । शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः
68 // rāmo matimatāṃ śreṣṭhastapase ca mano dadhe / śākamūlaphalāhāro niyataṃ niyatendriyaḥ
69 ॥ तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे । भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः
69 // tapaścacāra deveśaṃ viniveśyātmamānase / bhṛgūpadiṣṭamārgeṇa bhaktyā paramayā yutaḥ
70 ॥ पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप । अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः
70 // pūjayāmāsa deveśamekāgramanasā nṛpa / aniketaḥ sa varṣāsu śiśire jalasaṃśrayaḥ
71 ॥ ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् । रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च
71 // grīṣme pañjāgnimadhyasthaścacāraivaṃ tapaściram / ripūnnirjitya kāmādīnūrmiṣaṣaṭkaṃ vidhūya ca
72 ॥ द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः । यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः
72 // dvandvairanudvejitadhīstāpadoṣairanākulaḥ / yamaiḥ saniyamaiścaiva śuddhadehaḥ samāhitaḥ
73 ॥ वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् । जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः
73 // vaśī cakāra pavanaṃ prāṇāyāmena dehagam / jitapadmāsano maunī sthiracitto mahāmuniḥ
74 ॥ वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः । धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्
74 // vaśī cakāra cākṣāṇi pratyāhāraparāyaṇaḥ / dhāraṇābhiḥ sthirīcakre manaścañcalamātmavān
75 ॥ ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् । स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः
75 // dhyānena devadeveśaṃ dadarśa parameśvaram / svasthāntaḥ karaṇo maitraḥ sarvabādhāvivarjitaḥ
76 ॥ चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् । ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्
76 // cintayāmāsa deveśaṃ dhyāne dṛṣṭvā jagadgurum / dhyeyāvasthi tacittātmā niścaledriyadehavān
77 ॥ आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् । जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया
77 // ākālāvadhi so 'tiṣṭhannivātasthapradīpavat / japaṃśca devadeveśaṃ dhyāyaṃśca svamanīṣayā
78 ॥ आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् । ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
78 // ārādhayadameyātmā sarvabhāvasthamīśvaram / tataḥ sa niṣphalaṃ rūpamaiśvaraṃ yannirañjanam
79 ॥ परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् । नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् । आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्
79 // paraṃ jyotiracintyaṃ yadyogidhyeyamanutta mam / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam / ānandamātramacalaṃ vyāptāśeṣacarācaram
80 ॥ चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः । नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्
80 // cintayāmāsa tadrūpaṃ devadevasya bhārgavaḥ / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam