59 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे दानप्रशंसा नाम षोडशो ऽध्यायः ॥ 16॥ बृहस्पतिरुवाच अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि पूजितम् । काम्यं नैमित्तिकाजस्रं श्राद्धकर्मणि नित्यशः
59 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde śrāddhakalpe dānapraśaṃsā nāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ // 16// bṛhaspatiruvāca ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi śrāddhakarmaṇi pūjitam / kāmyaṃ naimittikājasraṃ śrāddhakarmaṇi nityaśaḥ
1 ॥ पुत्रदारनिमित्ताः स्युरष्टकास्तिस्न एव तु । कृष्णपक्षे वरिष्ठा हि पूर्वाखण्डलदेवता
1 // putradāranimittāḥ syuraṣṭakāstisna eva tu / kṛṣṇapakṣe variṣṭhā hi pūrvākhaṇḍaladevatā
2 ॥ प्राजापत्या द्वितीया स्यात्तृतीया वैश्वदेविका । आद्यापूपैः सदाकार्या मांसैरन्या सदा भवेत्
2 // prājāpatyā dvitīyā syāttṛtīyā vaiśvadevikā / ādyāpūpaiḥ sadākāryā māṃsairanyā sadā bhavet
3 ॥ शाकैः कार्या तृतीया स्यादेवं द्रव्यगतो विधिः । अत्रापीष्टं पितॄणां वै नित्यमेव विधीयते
3 // śākaiḥ kāryā tṛtīyā syādevaṃ dravyagato vidhiḥ / atrāpīṣṭaṃ pitṝṇāṃ vai nityameva vidhīyate
4 ॥ या चाप्यन्या चतुर्थी स्यात्तां च कुर्याद्विशेषतः । आसु श्राद्धं बुधः कुर्वन्सर्वस्वेनापि नित्यशः
4 // yā cāpyanyā caturthī syāttāṃ ca kuryādviśeṣataḥ / āsu śrāddhaṃ budhaḥ kurvansarvasvenāpi nityaśaḥ
5 ॥ क्षिप्रमाप्नोति हि श्रेयः परत्रेह च मोदते । पितरः पर्वकालेषु तिथिकालेषु देवताः
5 // kṣipramāpnoti hi śreyaḥ paratreha ca modate / pitaraḥ parvakāleṣu tithikāleṣu devatāḥ
6 ॥ सर्वेषु पुरुषा यान्ति निपातमिव धेनवः । मासांते प्रतिगच्छेयुरष्टकासु ह्यपूजिताः
6 // sarveṣu puruṣā yānti nipātamiva dhenavaḥ / māsāṃte pratigaccheyuraṣṭakāsu hyapūjitāḥ
7 ॥ मोघास्तस्य भवन्त्याशाः परत्रेह च सर्वशः । पूजकानां समुत्कर्षो नास्तिकानामधोगतिः
7 // moghāstasya bhavantyāśāḥ paratreha ca sarvaśaḥ / pūjakānāṃ samutkarṣo nāstikānāmadhogatiḥ
8 ॥ देवास्तु दायिनो यान्ति तिर्यग्गच्छन्त्यदायिनः । पुष्टिं प्रजां स्मृतिं मेधां पुत्रानैश्वर्यमेव च
8 // devāstu dāyino yānti tiryaggacchantyadāyinaḥ / puṣṭiṃ prajāṃ smṛtiṃ medhāṃ putrānaiśvaryameva ca
9 ॥ कुर्वाणः पूजनं चासु सर्वं पूर्णं समश्नुते । प्रतिपद्धनलाभाय लब्धं चास्य न नश्यति
9 // kurvāṇaḥ pūjanaṃ cāsu sarvaṃ pūrṇaṃ samaśnute / pratipaddhanalābhāya labdhaṃ cāsya na naśyati
10 ॥ द्वितीयायां तु यः कुर्याद्द्विपदाधिंपतिर् भवेत् । वरार्थिनां तृतीया तु शत्रुघ्नी पापनाशिनी
10 // dvitīyāyāṃ tu yaḥ kuryāddvipadādhiṃpatir bhavet / varārthināṃ tṛtīyā tu śatrughnī pāpanāśinī
11 ॥ चतुर्थ्यां तु प्रकुर्वाणः शत्रुच्छिद्राणि पश्यति । पञ्चम्यां चापिकुर्वाणः प्राप्नोति महतीं श्रियम्
11 // caturthyāṃ tu prakurvāṇaḥ śatrucchidrāṇi paśyati / pañcamyāṃ cāpikurvāṇaḥ prāpnoti mahatīṃ śriyam
12 ॥ षष्ठ्यां श्राद्धानि कुर्वाणः संपूज्यः स्यात्प्रयत्नतः । कुरुते यस्तु सप्तम्यां श्राद्धानि सततं नरः
12 // ṣaṣṭhyāṃ śrāddhāni kurvāṇaḥ saṃpūjyaḥ syātprayatnataḥ / kurute yastu saptamyāṃ śrāddhāni satataṃ naraḥ
13 ॥ महीशत्वमवाप्नोति गणानां चाधिपो भवेत् । संपूर्णामृद्धिमाप्नोति यो ऽष्टम्यां कुरुते नरः
13 // mahīśatvamavāpnoti gaṇānāṃ cādhipo bhavet / saṃpūrṇāmṛddhimāpnoti yo 'ṣṭamyāṃ kurute naraḥ
14 ॥ श्राद्धं नवम्यां कर्त्तव्यमैश्वर्यं स्त्रीश्च काङ्क्षता । कुर्वन्दशम्यां तु नरो ब्राह्मीं श्रियमवाप्नुयात्
14 // śrāddhaṃ navamyāṃ karttavyamaiśvaryaṃ strīśca kāṅkṣatā / kurvandaśamyāṃ tu naro brāhmīṃ śriyamavāpnuyāt
15 ॥ वेदांश्चैवाप्नुयात्सर्वान्विप्राणां समतां व्रजेत् । एकादश्यां परं दानमैश्वर्य सततं तथा
15 // vedāṃścaivāpnuyātsarvānviprāṇāṃ samatāṃ vrajet / ekādaśyāṃ paraṃ dānamaiśvarya satataṃ tathā
16 ॥ द्वादश्यां जयलाभं च राज्यमायुर्वसूनि च । प्रजावृद्धिं पशून्मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिमुत्तमाम्
16 // dvādaśyāṃ jayalābhaṃ ca rājyamāyurvasūni ca / prajāvṛddhiṃ paśūnmedhāṃ svātantryaṃ puṣṭimuttamām
17 ॥ दीर्घमायुरथैश्वर्यं कुर्वाणस्तु त्रयोदशीम् । युवानश्च गृहे यस्य मृतास्तेभ्यः प्रदापयेत्
17 // dīrghamāyurathaiśvaryaṃ kurvāṇastu trayodaśīm / yuvānaśca gṛhe yasya mṛtāstebhyaḥ pradāpayet
18 ॥ शस्त्रेण वा हता ये च तेषां दद्याच्चतुर्दशीम् । अमावास्यां प्रयत्नेन श्राद्धं कुर्यात्सदा शुचिः
18 // śastreṇa vā hatā ye ca teṣāṃ dadyāccaturdaśīm / amāvāsyāṃ prayatnena śrāddhaṃ kuryātsadā śuciḥ
19 ॥ सर्वकामानवाप्नोति स्वर्गं चानन्तमश्नुते । तथाविषमजातानां यमलानां च सर्वशः
19 // sarvakāmānavāpnoti svargaṃ cānantamaśnute / tathāviṣamajātānāṃ yamalānāṃ ca sarvaśaḥ
20 ॥ श्राद्धं दद्यादमावास्यां सर्वकामानवाप्नुयात् । मघासु कुर्वञ्छ्राद्धानि सर्वकामानवाप्नुयात्
20 // śrāddhaṃ dadyādamāvāsyāṃ sarvakāmānavāpnuyāt / maghāsu kurvañchrāddhāni sarvakāmānavāpnuyāt
21 ॥ प्रत्यक्षमर्चितास्तेन भवन्ति पितरस्तदा । पितृदवा मघा यस्मात्तस्मात्तास्वक्षयं स्मृतम्
21 // pratyakṣamarcitāstena bhavanti pitarastadā / pitṛdavā maghā yasmāttasmāttāsvakṣayaṃ smṛtam