Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 8

ब्रह्मपुराणम्

BrP_8.1

सत्यव्रतस् तु भक्त्या च कृपया च प्रतिज्ञया विश्वामित्रकलत्रं तु बभार विनये स्थितः ॥

satyavratas tu bhaktyā ca kṛpayā ca pratijñayā viśvāmitrakalatraṃ tu babhāra vinaye sthitaḥ //

BrP_8.2

हत्वा मृगान् वराहांश् च महिषांश् च वनेचरान् विश्वामित्राश्रमाभ्याशे मांसं वृक्षे बबन्ध च ॥

hatvā mṛgān varāhāṃś ca mahiṣāṃś ca vanecarān viśvāmitrāśramābhyāśe māṃsaṃ vṛkṣe babandha ca //

BrP_8.3

उपांशुव्रतम् आस्थाय दीक्षां द्वादशवार्षिकीम् पितुर् नियोगाद् अवसत् तस्मिन् वनगते नृपे ॥

upāṃśuvratam āsthāya dīkṣāṃ dvādaśavārṣikīm pitur niyogād avasat tasmin vanagate nṛpe //

BrP_8.4

अयोध्यां चैव राज्यं च तथैवान्तःपुरं मुनिः याज्योपाध्यायसंयोगाद् वसिष्ठः पर्यरक्षत ॥

ayodhyāṃ caiva rājyaṃ ca tathaivāntaḥpuraṃ muniḥ yājyopādhyāyasaṃyogād vasiṣṭhaḥ paryarakṣata //

BrP_8.5

सत्यव्रतस् तु बाल्याच् च भाविनो ऽर्थस्य वै बलात् वसिष्ठे ऽभ्यधिकं मन्युं धारयाम् आस नित्यशः ॥

satyavratas tu bālyāc ca bhāvino 'rthasya vai balāt vasiṣṭhe 'bhyadhikaṃ manyuṃ dhārayām āsa nityaśaḥ //

BrP_8.6

पित्रा हि तं तदा राष्ट्रात् त्यज्यमानं प्रियं सुतम् निवारयाम् आस मुनिर् बहुना कारणेन न ॥

pitrā hi taṃ tadā rāṣṭrāt tyajyamānaṃ priyaṃ sutam nivārayām āsa munir bahunā kāraṇena na //

BrP_8.7

पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात् सप्तमे पदे न च सत्यव्रतस् तस्माद् धतवान् सप्तमे पदे ॥

pāṇigrahaṇamantrāṇāṃ niṣṭhā syāt saptame pade na ca satyavratas tasmād dhatavān saptame pade //

BrP_8.8

जानन् धर्मं वसिष्ठस् तु न मां त्रातीति भो द्विजाः सत्यव्रतस् तदा रोषं वसिष्ठे मनसाकरोत् ॥

jānan dharmaṃ vasiṣṭhas tu na māṃ trātīti bho dvijāḥ satyavratas tadā roṣaṃ vasiṣṭhe manasākarot //

BrP_8.9

गुणबुद्ध्या तु भगवान् वसिष्ठः कृतवांस् तथा न च सत्यव्रतस् तस्य तम् उपांशुम् अबुध्यत ॥

guṇabuddhyā tu bhagavān vasiṣṭhaḥ kṛtavāṃs tathā na ca satyavratas tasya tam upāṃśum abudhyata //

BrP_8.10

तस्मिन्न् अपरितोषश् च पितुर् आसीन् महात्मनः तेन द्वादश वर्षाणि नावर्षत् पाकशासनः ॥

tasminn aparitoṣaś ca pitur āsīn mahātmanaḥ tena dvādaśa varṣāṇi nāvarṣat pākaśāsanaḥ //

BrP_8.11

तेन त्व् इदानीं विहितां दीक्षां तां दुर्वहां भुवि कुलस्य निष्कृतिर् विप्राः कृता सा वै भवेद् इति ॥

tena tv idānīṃ vihitāṃ dīkṣāṃ tāṃ durvahāṃ bhuvi kulasya niṣkṛtir viprāḥ kṛtā sā vai bhaved iti //

BrP_8.12

न तं वसिष्ठो भगवान् पित्रा त्यक्तं न्यवारयत् अभिषेक्ष्याम्य् अहं पुत्रम् अस्येत्य् एवंमतिर् मुनिः ॥

na taṃ vasiṣṭho bhagavān pitrā tyaktaṃ nyavārayat abhiṣekṣyāmy ahaṃ putram asyety evaṃmatir muniḥ //

BrP_8.13

स तु द्वादश वर्षाणि तां दीक्षाम् अवहद् बली अविद्यमाने मांसे तु वसिष्ठस्य महात्मनः ॥

sa tu dvādaśa varṣāṇi tāṃ dīkṣām avahad balī avidyamāne māṃse tu vasiṣṭhasya mahātmanaḥ //

BrP_8.14

सर्वकामदुघां दोग्ध्रीं स ददर्श नृपात्मजः तां वै क्रोधाच् च मोहाच् च श्रमाच् चैव क्षुधान्वितः ॥

sarvakāmadughāṃ dogdhrīṃ sa dadarśa nṛpātmajaḥ tāṃ vai krodhāc ca mohāc ca śramāc caiva kṣudhānvitaḥ //

BrP_8.15

देशधर्मगतो राजा जघान मुनिसत्तमाः तन्मांसं स स्वयं चैव विश्वामित्रस्य चात्मजान् ॥

deśadharmagato rājā jaghāna munisattamāḥ tanmāṃsaṃ sa svayaṃ caiva viśvāmitrasya cātmajān //

BrP_8.16

भोजयाम् आस तच् छ्रुत्वा वसिष्ठो ऽप्य् अस्य चुक्रुधे ॥

bhojayām āsa tac chrutvā vasiṣṭho 'py asya cukrudhe //

BrP_8.17

पातयेयम् अहं क्रूर तव शङ्कुम् असंशयम् यदि ते द्वाव् इमौ शङ्कू न स्यातां वै कृतौ पुनः ॥

pātayeyam ahaṃ krūra tava śaṅkum asaṃśayam yadi te dvāv imau śaṅkū na syātāṃ vai kṛtau punaḥ //

BrP_8.18

पितुश् चापरितोषेण गुरुदोग्ध्रीवधेन च अप्रोक्षितोपयोगाच् च त्रिविधस् ते व्यतिक्रमः ॥

pituś cāparitoṣeṇa gurudogdhrīvadhena ca aprokṣitopayogāc ca trividhas te vyatikramaḥ //

BrP_8.19

एवं त्रीण्य् अस्य शङ्कूनि तानि दृष्ट्वा महातपाः त्रिशङ्कुर् इति होवाच त्रिशङ्कुस् तेन स स्मृतः ॥

evaṃ trīṇy asya śaṅkūni tāni dṛṣṭvā mahātapāḥ triśaṅkur iti hovāca triśaṅkus tena sa smṛtaḥ //

BrP_8.20

विश्वामित्रस्य दाराणाम् अनेन भरणं कृतम् तेन तस्मै वरं प्रादान् मुनिः प्रीतस् त्रिशङ्कवे ॥

viśvāmitrasya dārāṇām anena bharaṇaṃ kṛtam tena tasmai varaṃ prādān muniḥ prītas triśaṅkave //

BrP_8.21

छन्द्यमानो वरेणाथ वरं वव्रे नृपात्मजः सशरीरो व्रजे स्वर्गम् इत्य् एवं याचितो वरः ॥

chandyamāno vareṇātha varaṃ vavre nṛpātmajaḥ saśarīro vraje svargam ity evaṃ yācito varaḥ //

BrP_8.22

अनावृष्टिभये तस्मिन् गते द्वादशवार्षिके पित्र्ये राज्ये ऽभिषिच्याथ याजयाम् आस पार्थिवम् ॥

anāvṛṣṭibhaye tasmin gate dvādaśavārṣike pitrye rājye 'bhiṣicyātha yājayām āsa pārthivam //

BrP_8.23

मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः दिवम् आरोपयाम् आस सशरीरं महातपाः ॥

miṣatāṃ devatānāṃ ca vasiṣṭhasya ca kauśikaḥ divam āropayām āsa saśarīraṃ mahātapāḥ //

BrP_8.24

तस्य सत्यरथा नाम पत्नी कैकेयवंशजा कुमारं जनयाम् आस हरिश्चन्द्रम् अकल्मषम् ॥

tasya satyarathā nāma patnī kaikeyavaṃśajā kumāraṃ janayām āsa hariścandram akalmaṣam //

BrP_8.25

स वै राजा हरिश्चन्द्रस् त्रैशङ्कव इति स्मृतः आहर्ता राजसूयस्य सम्राड् इति ह विश्रुतः ॥

sa vai rājā hariścandras traiśaṅkava iti smṛtaḥ āhartā rājasūyasya samrāḍ iti ha viśrutaḥ //

BrP_8.26

हरिश्चन्द्रस्य पुत्रो ऽभूद् रोहितो नाम पार्थिवः हरितो रोहितस्याथ चञ्चुर् हारित उच्यते ॥

hariścandrasya putro 'bhūd rohito nāma pārthivaḥ harito rohitasyātha cañcur hārita ucyate //

BrP_8.27

विजयश् च मुनिश्रेष्ठाश् चञ्चुपुत्रो बभूव ह जेता स सर्वपृथिवीं विजयस् तेन स स्मृतः ॥

vijayaś ca muniśreṣṭhāś cañcuputro babhūva ha jetā sa sarvapṛthivīṃ vijayas tena sa smṛtaḥ //

BrP_8.28

रुरुकस् तनयस् तस्य राजा धर्मार्थकोविदः रुरुकस्य वृकः पुत्रो वृकाद् बाहुस् तु जज्ञिवान् ॥

rurukas tanayas tasya rājā dharmārthakovidaḥ rurukasya vṛkaḥ putro vṛkād bāhus tu jajñivān //

BrP_8.29

हैहयास् तालजङ्घाश् च निरस्यन्ति स्म तं नृपम् तत्पत्नी गर्भम् आदाय और्वस्याश्रमम् आविशत् ॥

haihayās tālajaṅghāś ca nirasyanti sma taṃ nṛpam tatpatnī garbham ādāya aurvasyāśramam āviśat //

BrP_8.30

नासत्यो धार्मिकश् चैव स ह धर्मयुगे ऽभवत् सगरस् तु सुतो बाहोर् यज्ञे सह गरेण वै ॥

nāsatyo dhārmikaś caiva sa ha dharmayuge 'bhavat sagaras tu suto bāhor yajñe saha gareṇa vai //

BrP_8.31

और्वस्याश्रमम् आसाद्य भार्गवेणाभिरक्षितः आग्नेयम् अस्त्रं लब्ध्वा च भार्गवात् सगरो नृपः ॥

aurvasyāśramam āsādya bhārgaveṇābhirakṣitaḥ āgneyam astraṃ labdhvā ca bhārgavāt sagaro nṛpaḥ //

BrP_8.32

जिगाय पृथिवीं हत्वा तालजङ्घान् सहैहयान् शकानां पह्नवानां च धर्मं निरसद् अच्युतः क्षत्रियाणां मुनिश्रेष्ठाः पारदानां च धर्मवित् ॥

jigāya pṛthivīṃ hatvā tālajaṅghān sahaihayān śakānāṃ pahnavānāṃ ca dharmaṃ nirasad acyutaḥ kṣatriyāṇāṃ muniśreṣṭhāḥ pāradānāṃ ca dharmavit //

BrP_8.33

कथं स सगरो जातो गरेणैव सहाच्युतः किमर्थं च शकादीनां क्षत्रियाणां महौजसाम् ॥

kathaṃ sa sagaro jāto gareṇaiva sahācyutaḥ kimarthaṃ ca śakādīnāṃ kṣatriyāṇāṃ mahaujasām //

BrP_8.34

धर्मान् कुलोचितान् राजा क्रुद्धो निरसद् अच्युतः एतन् नः सर्वम् आचक्ष्व विस्तरेण महामते ॥

dharmān kulocitān rājā kruddho nirasad acyutaḥ etan naḥ sarvam ācakṣva vistareṇa mahāmate //

BrP_8.35

बाहोर् व्यसनिनः पूर्वं हृतं राज्यम् अभूत् किल हैहयैस् तालजङ्घैश् च शकैः सार्धं द्विजोत्तमाः ॥

bāhor vyasaninaḥ pūrvaṃ hṛtaṃ rājyam abhūt kila haihayais tālajaṅghaiś ca śakaiḥ sārdhaṃ dvijottamāḥ //

BrP_8.36

यवनाः पारदाश् चैव काम्बोजाः पह्नवास् तथा एते ह्य् अपि गणाः पञ्च हैहयार्थे पराक्रमन् ॥

yavanāḥ pāradāś caiva kāmbojāḥ pahnavās tathā ete hy api gaṇāḥ pañca haihayārthe parākraman //

BrP_8.37

हृतराज्यस् तदा राजा स वै बाहुर् वनं ययौ पत्न्या चानुगतो दुःखी तत्र प्राणान् अवासृजत् ॥

hṛtarājyas tadā rājā sa vai bāhur vanaṃ yayau patnyā cānugato duḥkhī tatra prāṇān avāsṛjat //

BrP_8.38

पत्नी तु यादवी तस्य सगर्भा पृष्ठतो ऽन्वगात् सपत्न्या च गरस् तस्यै दत्तः पूर्वं किलानघाः ॥

patnī tu yādavī tasya sagarbhā pṛṣṭhato 'nvagāt sapatnyā ca garas tasyai dattaḥ pūrvaṃ kilānaghāḥ //

BrP_8.39

सा तु भर्तुश् चितां कृत्वा वने ताम् अभ्यरोहत और्वस् तां भार्गवो विप्राः कारुण्यात् समवारयत् ॥

sā tu bhartuś citāṃ kṛtvā vane tām abhyarohata aurvas tāṃ bhārgavo viprāḥ kāruṇyāt samavārayat //

BrP_8.40

तस्याश्रमे च गर्भः स गरेणैव सहाच्युतः व्यजायत महाबाहुः सगरो नाम पार्थिवः ॥

tasyāśrame ca garbhaḥ sa gareṇaiva sahācyutaḥ vyajāyata mahābāhuḥ sagaro nāma pārthivaḥ //

BrP_8.41

और्वस् तु जातकर्मादींस् तस्य कृत्वा महात्मनः अध्याप्य वेदशास्त्राणि ततो ऽस्त्रं प्रत्यपादयत् ॥

aurvas tu jātakarmādīṃs tasya kṛtvā mahātmanaḥ adhyāpya vedaśāstrāṇi tato 'straṃ pratyapādayat //

BrP_8.42

आग्नेयं तु महाभागा अमरैर् अपि दुःसहम् स तेनास्त्रबलेनाजौ बलेन च समन्वितः ॥

āgneyaṃ tu mahābhāgā amarair api duḥsaham sa tenāstrabalenājau balena ca samanvitaḥ //

BrP_8.43

हैहयान् विजघानाशु क्रुद्धो रुद्रः पशून् इव आजहार च लोकेषु कीर्तिं कीर्तिमतां वरः ॥

haihayān vijaghānāśu kruddho rudraḥ paśūn iva ājahāra ca lokeṣu kīrtiṃ kīrtimatāṃ varaḥ //

BrP_8.44

ततः शकांश् च यवनान् काम्बोजान् पारदांस् तथा पह्नवांश् चैव निःशेषान् कर्तुं व्यवसितो नृपः ॥

tataḥ śakāṃś ca yavanān kāmbojān pāradāṃs tathā pahnavāṃś caiva niḥśeṣān kartuṃ vyavasito nṛpaḥ //

BrP_8.45

ते वध्यमाना वीरेण सगरेण महात्मना वसिष्ठं शरणं गत्वा प्रणिपेतुर् मनीषिणम् ॥

te vadhyamānā vīreṇa sagareṇa mahātmanā vasiṣṭhaṃ śaraṇaṃ gatvā praṇipetur manīṣiṇam //

BrP_8.46

वसिष्ठस् त्व् अथ तान् दृष्ट्वा समयेन महाद्युतिः सगरं वारयाम् आस तेषां दत्त्वाभयं तदा ॥

vasiṣṭhas tv atha tān dṛṣṭvā samayena mahādyutiḥ sagaraṃ vārayām āsa teṣāṃ dattvābhayaṃ tadā //

BrP_8.47

सगरः स्वां प्रतिज्ञां तु गुरोर् वाक्यं निशम्य च धर्मं जघान तेषां वै वेषान् अन्यांश् चकार ह ॥

sagaraḥ svāṃ pratijñāṃ tu guror vākyaṃ niśamya ca dharmaṃ jaghāna teṣāṃ vai veṣān anyāṃś cakāra ha //

BrP_8.48

अर्धं शकानां शिरसो मुण्डयित्वा व्यसर्जयत् यवनानां शिरः सर्वं काम्बोजानां तथैव च ॥

ardhaṃ śakānāṃ śiraso muṇḍayitvā vyasarjayat yavanānāṃ śiraḥ sarvaṃ kāmbojānāṃ tathaiva ca //

BrP_8.49

पारदा मुक्तकेशाश् च पह्नवाञ् श्मश्रुधारिणः निःस्वाध्यायवषट्काराः कृतास् तेन महात्मना ॥

pāradā muktakeśāś ca pahnavāñ śmaśrudhāriṇaḥ niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāḥ kṛtās tena mahātmanā //

BrP_8.50

शका यवनकाम्बोजाः पारदाश् च द्विजोत्तमाः कोणिसर्पा माहिषका दर्वाश् चोलाः सकेरलाः ॥

śakā yavanakāmbojāḥ pāradāś ca dvijottamāḥ koṇisarpā māhiṣakā darvāś colāḥ sakeralāḥ //

BrP_8.51

सर्वे ते क्षत्रिया विप्रा धर्मस् तेषां निराकृतः वसिष्ठवचनाद् राज्ञा सगरेण महात्मना ॥

sarve te kṣatriyā viprā dharmas teṣāṃ nirākṛtaḥ vasiṣṭhavacanād rājñā sagareṇa mahātmanā //

BrP_8.52

स धर्मविजयी राजा विजित्येमां वसुंधराम् अश्वं प्रचारयाम् आस वाजिमेधाय दीक्षितः ॥

sa dharmavijayī rājā vijityemāṃ vasuṃdharām aśvaṃ pracārayām āsa vājimedhāya dīkṣitaḥ //

BrP_8.53

तस्य चारयतः सो ऽश्वः समुद्रे पूर्वदक्षिणे वेलासमीपे ऽपहृतो भूमिं चैव प्रवेशितः ॥

tasya cārayataḥ so 'śvaḥ samudre pūrvadakṣiṇe velāsamīpe 'pahṛto bhūmiṃ caiva praveśitaḥ //

BrP_8.54

स तं देशं तदा पुत्रैः खानयाम् आस पार्थिवः आसेदुस् ते तदा तत्र खन्यमाने महार्णवे ॥

sa taṃ deśaṃ tadā putraiḥ khānayām āsa pārthivaḥ āsedus te tadā tatra khanyamāne mahārṇave //

BrP_8.55

तम् आदिपुरुषं देवं हरिं कृष्णं प्रजापतिम् विष्णुं कपिलरूपेण स्वपन्तं पुरुषं तदा ॥

tam ādipuruṣaṃ devaṃ hariṃ kṛṣṇaṃ prajāpatim viṣṇuṃ kapilarūpeṇa svapantaṃ puruṣaṃ tadā //

BrP_8.56

तस्य चक्षुःसमुत्थेन तेजसा प्रतिबुध्यतः दग्धाः सर्वे मुनिश्रेष्ठाश् चत्वारस् त्व् अवशेषिताः ॥

tasya cakṣuḥsamutthena tejasā pratibudhyataḥ dagdhāḥ sarve muniśreṣṭhāś catvāras tv avaśeṣitāḥ //

BrP_8.57

बर्हिकेतुः सुकेतुश् च तथा धर्मरथो नृपः शूरः पञ्चनदश् चैव तस्य वंशकरा नृपाः ॥

barhiketuḥ suketuś ca tathā dharmaratho nṛpaḥ śūraḥ pañcanadaś caiva tasya vaṃśakarā nṛpāḥ //

BrP_8.58

प्रादाच् च तस्मै भगवान् हरिर् नारायणो वरम् अक्षयं वंशम् इक्ष्वाकोः कीर्तिं चाप्य् अनिवर्तिनीम् ॥

prādāc ca tasmai bhagavān harir nārāyaṇo varam akṣayaṃ vaṃśam ikṣvākoḥ kīrtiṃ cāpy anivartinīm //

BrP_8.59

पुत्रं समुद्रं च विभुः स्वर्गे वासं तथाक्षयम् समुद्रश् चार्घम् आदाय ववन्दे तं महीपतिम् ॥

putraṃ samudraṃ ca vibhuḥ svarge vāsaṃ tathākṣayam samudraś cārgham ādāya vavande taṃ mahīpatim //

BrP_8.60

सागरत्वं च लेभे स कर्मणा तेन तस्य ह तं चाश्वमेधिकं सो ऽश्वं समुद्राद् उपलब्धवान् ॥

sāgaratvaṃ ca lebhe sa karmaṇā tena tasya ha taṃ cāśvamedhikaṃ so 'śvaṃ samudrād upalabdhavān //

BrP_8.61

आजहाराश्वमेधानां शतं स सुमहातपाः पुत्राणां च सहस्राणि षष्टिस् तस्येति नः श्रुतम् ॥

ājahārāśvamedhānāṃ śataṃ sa sumahātapāḥ putrāṇāṃ ca sahasrāṇi ṣaṣṭis tasyeti naḥ śrutam //

BrP_8.62

सगरस्यात्मजा वीराः कथं जाता महाबलाः विक्रान्ताः षष्टिसाहस्रा विधिना केन सत्तम ॥

sagarasyātmajā vīrāḥ kathaṃ jātā mahābalāḥ vikrāntāḥ ṣaṣṭisāhasrā vidhinā kena sattama //

BrP_8.63

द्वे भार्ये सगरस्यास्तां तपसा दग्धकिल्बिषे ज्येष्ठा विदर्भदुहिता केशिनी नाम नामतः ॥

dve bhārye sagarasyāstāṃ tapasā dagdhakilbiṣe jyeṣṭhā vidarbhaduhitā keśinī nāma nāmataḥ //

BrP_8.64

कनीयसी तु महती पत्नी परमधर्मिणी अरिष्टनेमिदुहिता रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥

kanīyasī tu mahatī patnī paramadharmiṇī ariṣṭanemiduhitā rūpeṇāpratimā bhuvi //

BrP_8.65

और्वस् ताभ्यां वरं प्रादात् तद् बुध्यध्वं द्विजोत्तमाः षष्टिं पुत्रसहस्राणि गृह्णात्व् एका नितम्बिनी ॥

aurvas tābhyāṃ varaṃ prādāt tad budhyadhvaṃ dvijottamāḥ ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi gṛhṇātv ekā nitambinī //

BrP_8.66

एकं वंशधरं त्व् एका यथेष्टं वरयत्व् इति तत्रैका जगृहे पुत्रान् षष्टिसाहस्रसंमितान् ॥

ekaṃ vaṃśadharaṃ tv ekā yatheṣṭaṃ varayatv iti tatraikā jagṛhe putrān ṣaṣṭisāhasrasaṃmitān //

BrP_8.67

एकं वंशधरं त्व् एका तथेत्य् आह ततो मुनिः राजा पञ्चजनो नाम बभूव स महाद्युतिः ॥

ekaṃ vaṃśadharaṃ tv ekā tathety āha tato muniḥ rājā pañcajano nāma babhūva sa mahādyutiḥ //

BrP_8.68

इतरा सुषुवे तुम्बीं बीजपूर्णाम् इति श्रुतिः तत्र षष्टिसहस्राणि गर्भास् ते तिलसंमिताः ॥

itarā suṣuve tumbīṃ bījapūrṇām iti śrutiḥ tatra ṣaṣṭisahasrāṇi garbhās te tilasaṃmitāḥ //

BrP_8.69

संबभूवुर् यथाकालं ववृधुश् च यथासुखम् घृतपूर्णेषु कुम्भेषु तान् गर्भान् निदधे ततः ॥

saṃbabhūvur yathākālaṃ vavṛdhuś ca yathāsukham ghṛtapūrṇeṣu kumbheṣu tān garbhān nidadhe tataḥ //

BrP_8.70

धात्रीश् चैकैकशः प्रादात् तावतीः पोषणे नृपः ततो दशसु मासेषु समुत्तस्थुर् यथाक्रमम् ॥

dhātrīś caikaikaśaḥ prādāt tāvatīḥ poṣaṇe nṛpaḥ tato daśasu māseṣu samuttasthur yathākramam //

BrP_8.71

कुमारास् ते यथाकालं सगरप्रीतिवर्धनाः षष्टिपुत्रसहस्राणि तस्यैवम् अभवन् द्विजाः ॥

kumārās te yathākālaṃ sagaraprītivardhanāḥ ṣaṣṭiputrasahasrāṇi tasyaivam abhavan dvijāḥ //

BrP_8.72

गर्भाद् अलाबूमध्याद् वै जातानि पृथिवीपतेः तेषां नारायणं तेजः प्रविष्टानां महात्मनाम् ॥

garbhād alābūmadhyād vai jātāni pṛthivīpateḥ teṣāṃ nārāyaṇaṃ tejaḥ praviṣṭānāṃ mahātmanām //

BrP_8.73

एकः पञ्चजनो नाम पुत्रो राजा बभूव ह शूरः पञ्चजनस्यासीद् अंशुमान् नाम वीर्यवान् ॥

ekaḥ pañcajano nāma putro rājā babhūva ha śūraḥ pañcajanasyāsīd aṃśumān nāma vīryavān //

BrP_8.74

दिलीपस् तस्य तनयः खट्वाङ्ग इति विश्रुतः येन स्वर्गाद् इहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् ॥

dilīpas tasya tanayaḥ khaṭvāṅga iti viśrutaḥ yena svargād ihāgatya muhūrtaṃ prāpya jīvitam //

BrP_8.75

त्रयो ऽभिसंधिता लोका बुद्ध्या सत्येन चानघाः दिलीपस्य तु दायादो महाराजो भगीरथः ॥

trayo 'bhisaṃdhitā lokā buddhyā satyena cānaghāḥ dilīpasya tu dāyādo mahārājo bhagīrathaḥ //

BrP_8.76

यः स गङ्गां सरिच्छ्रेष्ठाम् अवातारयत प्रभुः समुद्रम् आनयच् चैनां दुहितृत्वे ऽप्य् अकल्पयत् ॥

yaḥ sa gaṅgāṃ saricchreṣṭhām avātārayata prabhuḥ samudram ānayac caināṃ duhitṛtve 'py akalpayat //

BrP_8.77

तस्माद् भागीरथी गङ्गा कथ्यते वंशचिन्तकैः भगीरथसुतो राजा श्रुत इत्य् अभिविश्रुतः ॥

tasmād bhāgīrathī gaṅgā kathyate vaṃśacintakaiḥ bhagīrathasuto rājā śruta ity abhiviśrutaḥ //

BrP_8.78

नाभागस् तु श्रुतस्यासीत् पुत्रः परमधार्मिकः अम्बरीषस् तु नाभागिः सिन्धुद्वीपपिताभवत् ॥

nābhāgas tu śrutasyāsīt putraḥ paramadhārmikaḥ ambarīṣas tu nābhāgiḥ sindhudvīpapitābhavat //

BrP_8.79

अयुताजित् तु दायादः सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान् अयुताजित्सुतस् त्व् आसीद् ऋतुपर्णो महायशाः ॥

ayutājit tu dāyādaḥ sindhudvīpasya vīryavān ayutājitsutas tv āsīd ṛtuparṇo mahāyaśāḥ //

BrP_8.80

दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली ऋतुपर्णसुतस् त्व् आसीद् आर्तपर्णिर् महायशाः ॥

divyākṣahṛdayajño vai rājā nalasakho balī ṛtuparṇasutas tv āsīd ārtaparṇir mahāyaśāḥ //

BrP_8.81

सुदासस् तस्य तनयो राजा इन्द्रसखो ऽभवत् सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः ॥

sudāsas tasya tanayo rājā indrasakho 'bhavat sudāsasya sutaḥ proktaḥ saudāso nāma pārthivaḥ //

BrP_8.82

ख्यातः कल्माषपादो वै राजा मित्रसहो ऽभवत् कल्माषपादस्य सुतः सर्वकर्मेति विश्रुतः ॥

khyātaḥ kalmāṣapādo vai rājā mitrasaho 'bhavat kalmāṣapādasya sutaḥ sarvakarmeti viśrutaḥ //

BrP_8.83

अनरण्यस् तु पुत्रो ऽभूद् विश्रुतः सर्वकर्मणः अनरण्यसुतो निघ्नो निघ्नतो द्वौ बभूवतुः ॥

anaraṇyas tu putro 'bhūd viśrutaḥ sarvakarmaṇaḥ anaraṇyasuto nighno nighnato dvau babhūvatuḥ //

BrP_8.84

अनमित्रो रघुश् चैव पार्थिवर्षभसत्तमौ अनमित्रसुतो राजा विद्वान् दुलिदुहो ऽभवत् ॥

anamitro raghuś caiva pārthivarṣabhasattamau anamitrasuto rājā vidvān duliduho 'bhavat //

BrP_8.85

दिलीपस् तनयस् तस्य रामस्य प्रपितामहः दीर्घबाहुर् दिलीपस्य रघुर् नाम्ना सुतो ऽभवत् ॥

dilīpas tanayas tasya rāmasya prapitāmahaḥ dīrghabāhur dilīpasya raghur nāmnā suto 'bhavat //

BrP_8.86

अयोध्यायां महाराजो यः पुरासीन् महाबलः अजस् तु राघवो जज्ञे तथा दशरथो ऽप्य् अजात् ॥

ayodhyāyāṃ mahārājo yaḥ purāsīn mahābalaḥ ajas tu rāghavo jajñe tathā daśaratho 'py ajāt //

BrP_8.87

रामो दशरथाज् जज्ञे धर्मात्मा सुमहायशाः रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्य् अभिसंज्ञितः ॥

rāmo daśarathāj jajñe dharmātmā sumahāyaśāḥ rāmasya tanayo jajñe kuśa ity abhisaṃjñitaḥ //

BrP_8.88

अतिथिस् तु कुशाज् जज्ञे धर्मात्मा सुमहायशाः अतिथेस् त्व् अभवत् पुत्रो निषधो नाम वीर्यवान् ॥

atithis tu kuśāj jajñe dharmātmā sumahāyaśāḥ atithes tv abhavat putro niṣadho nāma vīryavān //

BrP_8.89

निषधस्य नलः पुत्रो नभः पुत्रो नलस्य च नभस्य पुण्डरीकस् तु क्षेमधन्वा ततः स्मृतः ॥

niṣadhasya nalaḥ putro nabhaḥ putro nalasya ca nabhasya puṇḍarīkas tu kṣemadhanvā tataḥ smṛtaḥ //

BrP_8.90

क्षेमधन्वसुतस् त्व् आसीद् देवानीकः प्रतापवान् आसीद् अहीनगुर् नाम देवानीकात्मजः प्रभुः ॥

kṣemadhanvasutas tv āsīd devānīkaḥ pratāpavān āsīd ahīnagur nāma devānīkātmajaḥ prabhuḥ //

BrP_8.91

अहीनगोस् तु दायादः सुधन्वा नाम पार्थिवः सुधन्वनः सुतश् चापि ततो जज्ञे शलो नृपः ॥

ahīnagos tu dāyādaḥ sudhanvā nāma pārthivaḥ sudhanvanaḥ sutaś cāpi tato jajñe śalo nṛpaḥ //

BrP_8.92

उक्यो नाम स धर्मात्मा शलपुत्रो बभूव ह वज्रनाभः सुतस् तस्य नलस् तस्य महात्मनः ॥

ukyo nāma sa dharmātmā śalaputro babhūva ha vajranābhaḥ sutas tasya nalas tasya mahātmanaḥ //

BrP_8.93

नलौ द्वाव् एव विख्यातौ पुराणे मुनिसत्तमाः वीरसेनात्मजश् चैव यश् चेक्ष्वाकुकुलोद्वहः ॥

nalau dvāv eva vikhyātau purāṇe munisattamāḥ vīrasenātmajaś caiva yaś cekṣvākukulodvahaḥ //

BrP_8.94

इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः एते विवस्वतो वंशे राजानो भूरितेजसः ॥

ikṣvākuvaṃśaprabhavāḥ prādhānyena prakīrtitāḥ ete vivasvato vaṃśe rājāno bhūritejasaḥ //

BrP_8.95

पठन् सम्यग् इमां सृष्टिम् आदित्यस्य विवस्वतः श्राद्धदेवस्य देवस्य प्रजानां पुष्टिदस्य च प्रजावान् एति सायुज्यम् आदित्यस्य विवस्वतः ॥

paṭhan samyag imāṃ sṛṣṭim ādityasya vivasvataḥ śrāddhadevasya devasya prajānāṃ puṣṭidasya ca prajāvān eti sāyujyam ādityasya vivasvataḥ //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः