महेश्वरजटाजुटाद् गङ्गाम् आदाय गौतमः आगत्य ब्रह्मणः पुण्ये ततः किम् अकरोद् गिरौ ॥
maheśvarajaṭājuṭād gaṅgām ādāya gautamaḥ āgatya brahmaṇaḥ puṇye tataḥ kim akarod girau //
आदाय गौतमो गङ्गां शुचिः प्रयतमानसः पूजितो देवगन्धर्वैस् तथा गिरिनिवासिभिः ॥
ādāya gautamo gaṅgāṃ śuciḥ prayatamānasaḥ pūjito devagandharvais tathā girinivāsibhiḥ //
गिरेर् मूर्ध्नि जटां स्थाप्य स्मरन् देवं त्रिलोचनम् उवाच प्राञ्जलिर् भूत्वा गङ्गां स द्विजसत्तमः ॥
girer mūrdhni jaṭāṃ sthāpya smaran devaṃ trilocanam uvāca prāñjalir bhūtvā gaṅgāṃ sa dvijasattamaḥ //
त्रिलोचनजटोद्भूते सर्वकामप्रदायिनि क्षमस्व मातः शान्तासि सुखं याहि हितं कुरु ॥
trilocanajaṭodbhūte sarvakāmapradāyini kṣamasva mātaḥ śāntāsi sukhaṃ yāhi hitaṃ kuru //
एवम् उक्ता गौतमेन गङ्गा प्रोवाच गौतमम् दिव्यरूपधरा देवी दिव्यस्रगनुलेपना ॥
evam uktā gautamena gaṅgā provāca gautamam divyarūpadharā devī divyasraganulepanā //
गच्छेयं देवसदनम् अथवापि कमण्डलुम् रसातलं वा गच्छेयं जातस् त्वं सत्यवाग् असि ॥
gaccheyaṃ devasadanam athavāpi kamaṇḍalum rasātalaṃ vā gaccheyaṃ jātas tvaṃ satyavāg asi //
त्रयाणाम् उपकारार्थं लोकानां याचिता मया शंभुना च तथा दत्ता देवि तन् नान्यथा भवेत् ॥
trayāṇām upakārārthaṃ lokānāṃ yācitā mayā śaṃbhunā ca tathā dattā devi tan nānyathā bhavet //
तद् गौतमवचः श्रुत्वा गङ्गा मेने द्विजेरितम् त्रेधात्मानं विभज्याथ स्वर्गमर्त्यरसातले ॥
tad gautamavacaḥ śrutvā gaṅgā mene dvijeritam tredhātmānaṃ vibhajyātha svargamartyarasātale //
स्वर्गे चतुर्धा व्यगमत् सप्तधा मर्त्यमण्डले रसातले चतुर्धैव सैवं पञ्चदशाकृतिः ॥
svarge caturdhā vyagamat saptadhā martyamaṇḍale rasātale caturdhaiva saivaṃ pañcadaśākṛtiḥ //
सर्वत्र सर्वभूतैव सर्वपापविनाशिनी सर्वकामप्रदा नित्यं सैव वेदे प्रगीयते ॥
sarvatra sarvabhūtaiva sarvapāpavināśinī sarvakāmapradā nityaṃ saiva vede pragīyate //
मर्त्या मर्त्यगताम् एव पश्यन्ति न तलं गताम् नैव स्वर्गगतां मर्त्याः पश्यन्त्य् अज्ञानबुद्धयः ॥
martyā martyagatām eva paśyanti na talaṃ gatām naiva svargagatāṃ martyāḥ paśyanty ajñānabuddhayaḥ //
यावत् सागरगा देवी तावद् देवमयी स्मृता उत्सृष्टा गौतमेनैव प्रायात् पूर्वार्णवं प्रति ॥
yāvat sāgaragā devī tāvad devamayī smṛtā utsṛṣṭā gautamenaiva prāyāt pūrvārṇavaṃ prati //
ततो देवर्षिभिर् जुष्टां मातरं जगतः शुभाम् गौतमो मुनिशार्दूलः प्रदक्षिणम् अथाकरोत् ॥
tato devarṣibhir juṣṭāṃ mātaraṃ jagataḥ śubhām gautamo muniśārdūlaḥ pradakṣiṇam athākarot //
त्रिलोचनं सुरेशानं प्रथमं पूज्य गौतमः उभयोस् तीरयोः स्नानं करोमीति दधे मतिम् ॥
trilocanaṃ sureśānaṃ prathamaṃ pūjya gautamaḥ ubhayos tīrayoḥ snānaṃ karomīti dadhe matim //
स्मृतमात्रस् तदा तत्राविरासीत् करुणार्णवः तत्र स्नानं कथं सिध्येद् इत्य् एवं शर्वम् अब्रवीत् ॥
smṛtamātras tadā tatrāvirāsīt karuṇārṇavaḥ tatra snānaṃ kathaṃ sidhyed ity evaṃ śarvam abravīt //
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा भक्तिनम्रस् त्रिलोचनम् ॥
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā bhaktinamras trilocanam //
देवदेव महेशान तीर्थस्नानविधिं मम ब्रूहि सम्यङ् महेशान लोकानां हितकाम्यया ॥
devadeva maheśāna tīrthasnānavidhiṃ mama brūhi samyaṅ maheśāna lokānāṃ hitakāmyayā //
महर्षे शृणु सर्वं च विधिं गोदावरीभवम् पूर्वं नान्दीमुखं कृत्वा देहशुद्धिं विधाय च ॥
maharṣe śṛṇu sarvaṃ ca vidhiṃ godāvarībhavam pūrvaṃ nāndīmukhaṃ kṛtvā dehaśuddhiṃ vidhāya ca //
ब्राह्मणान् भोजयित्वा च तेषाम् आज्ञां प्रगृह्य च ब्रह्मचर्येण गच्छन्ति पतितालापवर्जिताः ॥
brāhmaṇān bhojayitvā ca teṣām ājñāṃ pragṛhya ca brahmacaryeṇa gacchanti patitālāpavarjitāḥ //
यस्य हस्तौ च पादौ च मनश् चैव सुसंयतम् विद्या तपश् च कीर्तिश् च स तीर्थफलम् अश्नुते ॥
yasya hastau ca pādau ca manaś caiva susaṃyatam vidyā tapaś ca kīrtiś ca sa tīrthaphalam aśnute //
भावदुष्टिं परित्यज्य स्वधर्मपरिनिष्ठितः श्रान्तसंवाहनं कुर्वन् दद्याद् अन्नं यथोचितम् ॥
bhāvaduṣṭiṃ parityajya svadharmapariniṣṭhitaḥ śrāntasaṃvāhanaṃ kurvan dadyād annaṃ yathocitam //
अकिंचनेभ्यः साधुभ्यो दद्याद् वस्त्राणि कम्बलान् शृण्वन् हरिकथां दिव्यां तथा गङ्गासमुद्भवाम् अनेन विधिना गच्छन् सम्यक् तीर्थफलं लभेत् ॥
akiṃcanebhyaḥ sādhubhyo dadyād vastrāṇi kambalān śṛṇvan harikathāṃ divyāṃ tathā gaṅgāsamudbhavām anena vidhinā gacchan samyak tīrthaphalaṃ labhet //