Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 47

ब्रह्मपुराणम्

BrP_47.1

एवं स पृथिवीपालश् चिन्तयित्वा द्विजोत्तमाः प्रासादार्थं हरेस् तत्र प्रारम्भम् अकरोत् तदा ॥

evaṃ sa pṛthivīpālaś cintayitvā dvijottamāḥ prāsādārthaṃ hares tatra prārambham akarot tadā //

BrP_47.2

आनाय्य गणकान् सर्वान् आचार्याञ् शास्त्रपारगान् भूमिं संशोध्य यत्नेन राजा तु परया मुदा ॥

ānāyya gaṇakān sarvān ācāryāñ śāstrapāragān bhūmiṃ saṃśodhya yatnena rājā tu parayā mudā //

BrP_47.3

ब्राह्मणैर् ज्ञानसंपन्नैर् वेदशास्त्रार्थपारगैः अमात्यैर् मन्त्रिभिश् चैव वास्तुविद्याविशारदैः ॥

brāhmaṇair jñānasaṃpannair vedaśāstrārthapāragaiḥ amātyair mantribhiś caiva vāstuvidyāviśāradaiḥ //

BrP_47.4

तैः सार्धं स समालोच्य सुमुहूर्ते शुभे दिने सुचन्द्रतारासंयोगे ग्रहानुकूल्यसंयुते ॥

taiḥ sārdhaṃ sa samālocya sumuhūrte śubhe dine sucandratārāsaṃyoge grahānukūlyasaṃyute //

BrP_47.5

जयमङ्गलशब्दैश् च नानावाद्यैर् मनोहरैः वेदाध्ययननिर्घोषैर् गीतैः सुमधुरस्वरैः ॥

jayamaṅgalaśabdaiś ca nānāvādyair manoharaiḥ vedādhyayananirghoṣair gītaiḥ sumadhurasvaraiḥ //

BrP_47.6

पुष्पलाजाक्षतैर् गन्धैः पूर्णकुम्भैः सदीपकैः ददाव् अर्घ्यं ततो राजा श्रद्धया सुसमाहितः ॥

puṣpalājākṣatair gandhaiḥ pūrṇakumbhaiḥ sadīpakaiḥ dadāv arghyaṃ tato rājā śraddhayā susamāhitaḥ //

BrP_47.7

दत्त्वैवम् अर्घ्यं विधिवद् आनाय्य स महीपतिः कलिङ्गाधिपतिं शूरम् उत्कलाधिपतिं तथा कोशलाधिपतिं चैव तान् उवाच तदा नृपः ॥

dattvaivam arghyaṃ vidhivad ānāyya sa mahīpatiḥ kaliṅgādhipatiṃ śūram utkalādhipatiṃ tathā kośalādhipatiṃ caiva tān uvāca tadā nṛpaḥ //

BrP_47.8

गच्छध्वं सहिताः सर्वे शिलार्थे सुसमाहिताः गृहीत्वा शिल्पिमुख्यांश् च शिलाकर्मविशारदान् ॥

gacchadhvaṃ sahitāḥ sarve śilārthe susamāhitāḥ gṛhītvā śilpimukhyāṃś ca śilākarmaviśāradān //

BrP_47.9

विन्ध्याचलं सुविस्तीर्णं बहुकन्दरशोभितम् निरूप्य सर्वसानूनि च्छेदयित्वा शिलाः शुभाः संवाह्यन्तां च शकटैर् नौकाभिर् मा विलम्बथ ॥

vindhyācalaṃ suvistīrṇaṃ bahukandaraśobhitam nirūpya sarvasānūni cchedayitvā śilāḥ śubhāḥ saṃvāhyantāṃ ca śakaṭair naukābhir mā vilambatha //

BrP_47.10

एवं गन्तुं समादिश्य तान् नृपान् स महीपतिः पुनर् एवाब्रवीद् वाक्यं सामात्यान् सपुरोहितान् ॥

evaṃ gantuṃ samādiśya tān nṛpān sa mahīpatiḥ punar evābravīd vākyaṃ sāmātyān sapurohitān //

BrP_47.11

गच्छन्तु दूताः सर्वत्र ममाज्ञां प्रवदन्तु वै यत्र तिष्ठन्ति राजानः पृथिव्यां तान् सुशीघ्रगाः ॥

gacchantu dūtāḥ sarvatra mamājñāṃ pravadantu vai yatra tiṣṭhanti rājānaḥ pṛthivyāṃ tān suśīghragāḥ //

BrP_47.12

हस्त्यश्वरथपादातैः सामात्यैः सपुरोहितैः गच्छत सहिताः सर्व इन्द्रद्युम्नस्य शासनात् ॥

hastyaśvarathapādātaiḥ sāmātyaiḥ sapurohitaiḥ gacchata sahitāḥ sarva indradyumnasya śāsanāt //

BrP_47.13

एवं दूताः समाज्ञाता राज्ञा तेन महात्मना गत्वा तदा नृपान् ऊचुर् वचनं तस्य भूपतेः ॥

evaṃ dūtāḥ samājñātā rājñā tena mahātmanā gatvā tadā nṛpān ūcur vacanaṃ tasya bhūpateḥ //

BrP_47.14

श्रुत्वा तु ते तथा सर्वे दूतानां वचनं नृपाः आजग्मुस् त्वरिताः सर्वे स्वसैन्यैः परिवारिताः ॥

śrutvā tu te tathā sarve dūtānāṃ vacanaṃ nṛpāḥ ājagmus tvaritāḥ sarve svasainyaiḥ parivāritāḥ //

BrP_47.15

ये नृपाः सर्वदिग्भागे ये च दक्षिणतः स्थिताः पश्चिमायां स्थिता ये च उत्तरापथसंस्थिताः ॥

ye nṛpāḥ sarvadigbhāge ye ca dakṣiṇataḥ sthitāḥ paścimāyāṃ sthitā ye ca uttarāpathasaṃsthitāḥ //

BrP_47.16

प्रत्यन्तवासिनो ये ऽपि ये च संनिधिवासिनः पार्वतीयाश् च ये केचित् तथा द्वीपनिवासिनः ॥

pratyantavāsino ye 'pi ye ca saṃnidhivāsinaḥ pārvatīyāś ca ye kecit tathā dvīpanivāsinaḥ //

BrP_47.17

रथैर् नागैः पदातैश् च वाजिभिर् धनविस्तरैः संप्राप्ता बहुशो विप्राः श्रुत्वेन्द्रद्युम्नशासनम् ॥

rathair nāgaiḥ padātaiś ca vājibhir dhanavistaraiḥ saṃprāptā bahuśo viprāḥ śrutvendradyumnaśāsanam //

BrP_47.18

तान् आगतान् नृपान् दृष्ट्वा सामात्यान् सपुरोहितान् प्रोवाच राजा हृष्टात्मा कार्यम् उद्दिश्य सादरम् ॥

tān āgatān nṛpān dṛṣṭvā sāmātyān sapurohitān provāca rājā hṛṣṭātmā kāryam uddiśya sādaram //

BrP_47.19

शृणुध्वं नृपशार्दूला यथा किंचिद् ब्रवीम्य् अहम् अस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये भुक्तिमुक्तिप्रदे शिवे ॥

śṛṇudhvaṃ nṛpaśārdūlā yathā kiṃcid bravīmy aham asmin kṣetravare puṇye bhuktimuktiprade śive //

BrP_47.20

हयमेधं महायज्ञं प्रासादं चैव वैष्णवम् कथं शक्नोम्य् अहं कर्तुम् इति चिन्ताकुलं मनः ॥

hayamedhaṃ mahāyajñaṃ prāsādaṃ caiva vaiṣṇavam kathaṃ śaknomy ahaṃ kartum iti cintākulaṃ manaḥ //

BrP_47.21

भवद्भिः सुसहायैस् तु सर्वम् एतत् करोम्य् अहम् यदि यूयं सहाया मे भवध्वं नृपसत्तमाः ॥

bhavadbhiḥ susahāyais tu sarvam etat karomy aham yadi yūyaṃ sahāyā me bhavadhvaṃ nṛpasattamāḥ //

BrP_47.22

इत्य् एवं वदमानस्य राजराजस्य धीमतः सर्वे प्रमुदिता हृष्टा भूपास् ते तस्य शासनात् ॥

ity evaṃ vadamānasya rājarājasya dhīmataḥ sarve pramuditā hṛṣṭā bhūpās te tasya śāsanāt //

BrP_47.23

ववृषुर् धनरत्नैश् च सुवर्णमणिमौक्तिकैः कम्बलाजिनरत्नैश् च राङ्कवास्तरणैः शुभैः ॥

vavṛṣur dhanaratnaiś ca suvarṇamaṇimauktikaiḥ kambalājinaratnaiś ca rāṅkavāstaraṇaiḥ śubhaiḥ //

BrP_47.24

वज्रवैदूर्यमाणिक्यैः पद्मरागेन्द्रनीलकैः गजैर् अश्वैर् धनैश् चान्यै रथैश् चैव करेणुभिः ॥

vajravaidūryamāṇikyaiḥ padmarāgendranīlakaiḥ gajair aśvair dhanaiś cānyai rathaiś caiva kareṇubhiḥ //

BrP_47.25

असंख्येयैर् बहुविधैर् द्रव्यैर् उच्चावचैस् तथा शालिव्रीहियवैश् चैव माषमुद्गतिलैस् तथा ॥

asaṃkhyeyair bahuvidhair dravyair uccāvacais tathā śālivrīhiyavaiś caiva māṣamudgatilais tathā //

BrP_47.26

सिद्धार्थचणकैश् चैव गोधूमैर् मसुरादिभिः श्यामाकैर् मधुकैश् चैव नीवारैः सकुलत्थकैः ॥

siddhārthacaṇakaiś caiva godhūmair masurādibhiḥ śyāmākair madhukaiś caiva nīvāraiḥ sakulatthakaiḥ //

BrP_47.27

अन्यैश् च विविधैर् धान्यैर् ग्राम्यारण्यैः सहस्रशः बहुधान्यसहस्राणां तण्डुलानां च राशिभिः ॥

anyaiś ca vividhair dhānyair grāmyāraṇyaiḥ sahasraśaḥ bahudhānyasahasrāṇāṃ taṇḍulānāṃ ca rāśibhiḥ //

BrP_47.28

गव्यस्य हविषः कुम्भैः शतशो ऽथ सहस्रशः तथान्यैर् विविधैर् द्रव्यैर् भक्ष्यभोज्यानुलेपनैः ॥

gavyasya haviṣaḥ kumbhaiḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ tathānyair vividhair dravyair bhakṣyabhojyānulepanaiḥ //

BrP_47.29

राजानः पूरयाम् आसुर् यत् किंचिद् द्रव्यसंभवैः तान् दृष्ट्वा यज्ञसंभारान् सर्वसंपत्समन्वितान् ॥

rājānaḥ pūrayām āsur yat kiṃcid dravyasaṃbhavaiḥ tān dṛṣṭvā yajñasaṃbhārān sarvasaṃpatsamanvitān //

BrP_47.30

यज्ञकर्मविदो विप्रान् वेदवेदाङ्गपारगान् शास्त्रेषु निपुणान् दक्षान् कुशलान् सर्वकर्मसु ॥

yajñakarmavido viprān vedavedāṅgapāragān śāstreṣu nipuṇān dakṣān kuśalān sarvakarmasu //

BrP_47.31

ऋषींश् चैव महर्षींश् च देवर्षींश् चैव तापसान् ब्रह्मचारिगृहस्थांश् च वानप्रस्थान् यतींस् तथा ॥

ṛṣīṃś caiva maharṣīṃś ca devarṣīṃś caiva tāpasān brahmacārigṛhasthāṃś ca vānaprasthān yatīṃs tathā //

BrP_47.32

स्नातकान् ब्राह्मणांश् चान्यान् अग्निहोत्रे सदा स्थितान् आचार्योपाध्यायवरान् स्वाध्यायतपसान्वितान् ॥

snātakān brāhmaṇāṃś cānyān agnihotre sadā sthitān ācāryopādhyāyavarān svādhyāyatapasānvitān //

BrP_47.33

सदस्याञ् शास्त्रकुशलांस् तथान्यान् पावकान् बहून् दृष्ट्वा तान् नृपतिः श्रीमान् उवाच स्वं पुरोहितम् ॥

sadasyāñ śāstrakuśalāṃs tathānyān pāvakān bahūn dṛṣṭvā tān nṛpatiḥ śrīmān uvāca svaṃ purohitam //

BrP_47.34

ततः प्रयान्तु विद्वांसो ब्राह्मणा वेदपारगाः वाजिमेधार्थसिद्ध्यर्थं देशं पश्यन्तु यज्ञियम् ॥

tataḥ prayāntu vidvāṃso brāhmaṇā vedapāragāḥ vājimedhārthasiddhyarthaṃ deśaṃ paśyantu yajñiyam //

BrP_47.35

इत्य् उक्तः स तथा चक्रे वचनं तस्य भूपतेः हृष्टः स मन्त्रिभिः सार्धं तदा राजपुरोहितः ॥

ity uktaḥ sa tathā cakre vacanaṃ tasya bhūpateḥ hṛṣṭaḥ sa mantribhiḥ sārdhaṃ tadā rājapurohitaḥ //

BrP_47.36

ततो ययौ पुरोधाश् च प्राज्ञः स्थपतिभिः सह ब्राह्मणान् अग्रतः कृत्वा कुशलान् यज्ञकर्मणि ॥

tato yayau purodhāś ca prājñaḥ sthapatibhiḥ saha brāhmaṇān agrataḥ kṛtvā kuśalān yajñakarmaṇi //

BrP_47.37

तं देशं धीवरग्रामं सप्रतोलिविटङ्किनम् कारयाम् आस विप्रो ऽसौ यज्ञवाटं यथाविधि ॥

taṃ deśaṃ dhīvaragrāmaṃ sapratoliviṭaṅkinam kārayām āsa vipro 'sau yajñavāṭaṃ yathāvidhi //

BrP_47.38

प्रासादशतसंबाधं मणिप्रवरशोभितम् इन्द्रसद्मनिभं रम्यं हेमरत्नविभूषितम् ॥

prāsādaśatasaṃbādhaṃ maṇipravaraśobhitam indrasadmanibhaṃ ramyaṃ hemaratnavibhūṣitam //

BrP_47.39

स्तम्भान् कनकचित्रांश् च तोरणानि बृहन्ति च यज्ञायतनदेशेषु दत्त्वा शुद्धं च काञ्चनम् ॥

stambhān kanakacitrāṃś ca toraṇāni bṛhanti ca yajñāyatanadeśeṣu dattvā śuddhaṃ ca kāñcanam //

BrP_47.40

अन्तःपुराणि राज्ञां च नानादेशनिवासिनाम् कारयाम् आस धर्मात्मा तत्र तत्र यथाविधि ॥

antaḥpurāṇi rājñāṃ ca nānādeśanivāsinām kārayām āsa dharmātmā tatra tatra yathāvidhi //

BrP_47.41

ब्राह्मणानां च वैश्यानां नानादेशसमीयुषाम् कारयाम् आस विधिवच् छालास् तत्राप्य् अनेकशः ॥

brāhmaṇānāṃ ca vaiśyānāṃ nānādeśasamīyuṣām kārayām āsa vidhivac chālās tatrāpy anekaśaḥ //

BrP_47.42

प्रियार्थं तस्य नृपतेर् आययुर् नृपसत्तमाः रत्नान्य् अनेकान्य् आदाय स्त्रियश् चाययुर् उत्सवे ॥

priyārthaṃ tasya nṛpater āyayur nṛpasattamāḥ ratnāny anekāny ādāya striyaś cāyayur utsave //

BrP_47.43

तेषां निर्विशतां स्वेषु शिबिरेषु महात्मनाम् नदतः सागरस्येव दिविस्पृग् अभवद् ध्वनिः ॥

teṣāṃ nirviśatāṃ sveṣu śibireṣu mahātmanām nadataḥ sāgarasyeva divispṛg abhavad dhvaniḥ //

BrP_47.44

तेषाम् अभ्यागतानां च स राजा मुनिसत्तमाः व्यादिदेशायतनानि शय्याश् चाप्य् उपचारतः ॥

teṣām abhyāgatānāṃ ca sa rājā munisattamāḥ vyādideśāyatanāni śayyāś cāpy upacārataḥ //

BrP_47.45

भोजनानि विचित्राणि शालीक्षुयवगोरसैः उपेत्य नृपतिश्रेष्ठो व्यादिदेश स्वयं तदा ॥

bhojanāni vicitrāṇi śālīkṣuyavagorasaiḥ upetya nṛpatiśreṣṭho vyādideśa svayaṃ tadā //

BrP_47.46

तथा तस्मिन् महायज्ञे बहवो ब्रह्मवादिनः ये च द्विजातिप्रवरास् तत्रासन् द्विजसत्तमाः ॥

tathā tasmin mahāyajñe bahavo brahmavādinaḥ ye ca dvijātipravarās tatrāsan dvijasattamāḥ //

BrP_47.47

समाजग्मुः सशिष्यास् तान् प्रतिजग्राह पार्थिवः सर्वांश् च तान् अनुययौ यावद् आवसथान् इति ॥

samājagmuḥ saśiṣyās tān pratijagrāha pārthivaḥ sarvāṃś ca tān anuyayau yāvad āvasathān iti //

BrP_47.48

स्वयम् एव महातेजा दम्भं त्यक्त्वा नृपोत्तमः ततः कृत्वा स्वशिल्पं च शिल्पिनो ऽन्ये च ये तदा ॥

svayam eva mahātejā dambhaṃ tyaktvā nṛpottamaḥ tataḥ kṛtvā svaśilpaṃ ca śilpino 'nye ca ye tadā //

BrP_47.49

कृत्स्नं यज्ञविधिं राज्ञे तदा तस्मै न्यवेदयन् ततः श्रुत्वा नृपश्रेष्ठः कृतं सर्वम् अतन्द्रितः हृष्टरोमाभवद् राजा सह मन्त्रिभिर् अच्युतः ॥

kṛtsnaṃ yajñavidhiṃ rājñe tadā tasmai nyavedayan tataḥ śrutvā nṛpaśreṣṭhaḥ kṛtaṃ sarvam atandritaḥ hṛṣṭaromābhavad rājā saha mantribhir acyutaḥ //

BrP_47.50

तस्मिन् यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिभिः हेतुवादान् बहून् आहुः परस्परजिगीषवः ॥

tasmin yajñe pravṛtte tu vāgmino hetuvādibhiḥ hetuvādān bahūn āhuḥ parasparajigīṣavaḥ //

BrP_47.51

देवेन्द्रस्येव विहितं राजसिंहेन भो द्विजाः ददृशुस् तोरणान्य् अत्र शातकुम्भमयानि च ॥

devendrasyeva vihitaṃ rājasiṃhena bho dvijāḥ dadṛśus toraṇāny atra śātakumbhamayāni ca //

BrP_47.52

शय्यासनविकारांश् च सुबहून् रत्नसंचयान् घटपात्रीकटाहानि कलशान् वर्धमानकान् ॥

śayyāsanavikārāṃś ca subahūn ratnasaṃcayān ghaṭapātrīkaṭāhāni kalaśān vardhamānakān //

BrP_47.53

नहि कश्चिद् असौवर्णम् अपश्यद् वसुधाधिपः यूपांश् च शास्त्रपठितान् दारवान् हेमभूषितान् ॥

nahi kaścid asauvarṇam apaśyad vasudhādhipaḥ yūpāṃś ca śāstrapaṭhitān dāravān hemabhūṣitān //

BrP_47.54

उपक्षिप्तान् यथाकालं विधिवद् भूरिवर्चसः स्थलजा जलजा ये च पशवः केचन द्विजाः ॥

upakṣiptān yathākālaṃ vidhivad bhūrivarcasaḥ sthalajā jalajā ye ca paśavaḥ kecana dvijāḥ //

BrP_47.55

सर्वान् एव समानीतान् अपश्यंस् तत्र ते नृपाः गाश् चैव महिषीश् चैव तथा वृद्धस्त्रियो ऽपि च ॥

sarvān eva samānītān apaśyaṃs tatra te nṛpāḥ gāś caiva mahiṣīś caiva tathā vṛddhastriyo 'pi ca //

BrP_47.56

औदकानि च सत्त्वानि श्वापदानि वयांसि च जरायुजाण्डजातानि स्वेदजान्य् उद्भिदानि च ॥

audakāni ca sattvāni śvāpadāni vayāṃsi ca jarāyujāṇḍajātāni svedajāny udbhidāni ca //

BrP_47.57

पर्वतान्य् उपधान्यानि भूतानि ददृशुश् च ते एवं प्रमुदितं सर्वं पशुतो धनधान्यतः ॥

parvatāny upadhānyāni bhūtāni dadṛśuś ca te evaṃ pramuditaṃ sarvaṃ paśuto dhanadhānyataḥ //

BrP_47.58

यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा विस्मयं परमं गताः ब्राह्मणानां विशां चैव बहुमिष्टान्नम् ऋद्धिमत् ॥

yajñavāṭaṃ nṛpā dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ gatāḥ brāhmaṇānāṃ viśāṃ caiva bahumiṣṭānnam ṛddhimat //

BrP_47.59

पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां तत्र भुञ्जताम् दुन्दुभिर् मेघनिर्घोषान् मुहुर्मुहुर् अथाकरोत् ॥

pūrṇe śatasahasre tu viprāṇāṃ tatra bhuñjatām dundubhir meghanirghoṣān muhurmuhur athākarot //

BrP_47.60

विननादासकृच् चापि दिवसे दिवसे गते एवं स ववृधे यज्ञस् तस्य राज्ञस् तु धीमतः ॥

vinanādāsakṛc cāpi divase divase gate evaṃ sa vavṛdhe yajñas tasya rājñas tu dhīmataḥ //

BrP_47.61

अन्नस्य सुबहून् विप्रा उत्सर्गान् निर्गतोपमान् दधिकुल्याश् च ददृशुः पयसश् च ह्रदांस् तथा ॥

annasya subahūn viprā utsargān nirgatopamān dadhikulyāś ca dadṛśuḥ payasaś ca hradāṃs tathā //

BrP_47.62

जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदैर् युतः द्विजाश् च तत्र दृश्यन्ते राज्ञस् तस्य महामखे ॥

jambūdvīpo hi sakalo nānājanapadair yutaḥ dvijāś ca tatra dṛśyante rājñas tasya mahāmakhe //

BrP_47.63

तत्र यानि सहस्राणि पुरुषाणां ततस् ततः गृहीत्वा भाजनं जग्मुर् बहूनि द्विजसत्तमाः ॥

tatra yāni sahasrāṇi puruṣāṇāṃ tatas tataḥ gṛhītvā bhājanaṃ jagmur bahūni dvijasattamāḥ //

BrP_47.64

श्राविणश् चापि ते सर्वे सुमृष्टमणिकुण्डलाः पर्यवेषयन् द्विजातीञ् शतशो ऽथ सहस्रशः ॥

śrāviṇaś cāpi te sarve sumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ paryaveṣayan dvijātīñ śataśo 'tha sahasraśaḥ //

BrP_47.65

विविधान्य् अनुपानानि पुरुषा ये ऽनुयायिनः ते वै नृपोपभोज्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः सह ॥

vividhāny anupānāni puruṣā ye 'nuyāyinaḥ te vai nṛpopabhojyāni brāhmaṇebhyo daduḥ saha //

BrP_47.66

समागतान् वेदविदो राज्ञश् च पृथिवीश्वरान् पूजां चक्रे तदा तेषां विधिवद् भूरिदक्षिणः ॥

samāgatān vedavido rājñaś ca pṛthivīśvarān pūjāṃ cakre tadā teṣāṃ vidhivad bhūridakṣiṇaḥ //

BrP_47.67

दिग्देशाद् आगतान् राज्ञो महासंग्रामशालिनः नटनर्तककादींश् च गीतस्तुतिविशारदान् ॥

digdeśād āgatān rājño mahāsaṃgrāmaśālinaḥ naṭanartakakādīṃś ca gītastutiviśāradān //

BrP_47.68

पत्न्यो मनोरमास् तस्य पीनोन्नतपयोधराः इन्दीवरपलाशाक्ष्यः शरच्चन्द्रनिभाननाः ॥

patnyo manoramās tasya pīnonnatapayodharāḥ indīvarapalāśākṣyaḥ śaraccandranibhānanāḥ //

BrP_47.69

कुलशीलगुणोपेताः सहस्रैकं शताधिकम् एवं तद्भूपपरमपत्नीगणसमन्वितम् ॥

kulaśīlaguṇopetāḥ sahasraikaṃ śatādhikam evaṃ tadbhūpaparamapatnīgaṇasamanvitam //

BrP_47.70

रत्नमालाकुलं दिव्यं पताकाध्वजसेवितम् रत्नहारयुतं रम्यं चन्द्रकान्तिसमप्रभम् ॥

ratnamālākulaṃ divyaṃ patākādhvajasevitam ratnahārayutaṃ ramyaṃ candrakāntisamaprabham //

BrP_47.71

करिणः पर्वताकारान् मदसिक्तान् महाबलान् शतशः कोटिसंघातैर् दन्तिभिर् दन्तभूषणैः ॥

kariṇaḥ parvatākārān madasiktān mahābalān śataśaḥ koṭisaṃghātair dantibhir dantabhūṣaṇaiḥ //

BrP_47.72

वातवेगजवैर् अश्वैः सिन्धुजातैः सुशोभनैः श्वेताश्वैः श्यामकर्णैश् च कोट्यनेकैर् जवान्वितैः ॥

vātavegajavair aśvaiḥ sindhujātaiḥ suśobhanaiḥ śvetāśvaiḥ śyāmakarṇaiś ca koṭyanekair javānvitaiḥ //

BrP_47.73

संनद्धबद्धकक्षैश् च नानाप्रहरणोद्यतैः असंख्येयैः पदातैश् च देवपुत्रोपमैस् तथा ॥

saṃnaddhabaddhakakṣaiś ca nānāpraharaṇodyataiḥ asaṃkhyeyaiḥ padātaiś ca devaputropamais tathā //

BrP_47.74

इत्य् एवं ददृशे राजा यज्ञसंभारविस्तरम् मुदं लेभे तदा राजा संहृष्टो वाक्यम् अब्रवीत् ॥

ity evaṃ dadṛśe rājā yajñasaṃbhāravistaram mudaṃ lebhe tadā rājā saṃhṛṣṭo vākyam abravīt //

BrP_47.75

आनयध्वं हयश्रेष्ठं सर्वलक्षणलक्षितम् चारयध्वं पृथिव्यां वै राजपुत्राः सुसंयताः ॥

ānayadhvaṃ hayaśreṣṭhaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam cārayadhvaṃ pṛthivyāṃ vai rājaputrāḥ susaṃyatāḥ //

BrP_47.76

विद्वद्भिर् धर्मविद्भिश् च अत्र होमो विधीयताम् कृष्णच्छागं च महिषं कृष्णसारमृगं द्विजान् ॥

vidvadbhir dharmavidbhiś ca atra homo vidhīyatām kṛṣṇacchāgaṃ ca mahiṣaṃ kṛṣṇasāramṛgaṃ dvijān //

BrP_47.77

अनड्वाहं च गाश् चैव सर्वांश् च पशुपालकान् इष्टयश् च प्रवर्तन्तां प्रासादं वैष्णवं ततः ॥

anaḍvāhaṃ ca gāś caiva sarvāṃś ca paśupālakān iṣṭayaś ca pravartantāṃ prāsādaṃ vaiṣṇavaṃ tataḥ //

BrP_47.78

सर्वम् एतच् च विप्रेभ्यो दीयतां मनसेप्सितम् स्त्रियश् च रत्नकोट्यश् च ग्रामाश् च नगराणि च ॥

sarvam etac ca viprebhyo dīyatāṃ manasepsitam striyaś ca ratnakoṭyaś ca grāmāś ca nagarāṇi ca //

BrP_47.79

सम्यक् समृद्धभूम्यश् च विषयाश् चैवम् अर्थिनाम् अन्यानि द्रव्यजातानि मनोज्ञानि बहूनि च ॥

samyak samṛddhabhūmyaś ca viṣayāś caivam arthinām anyāni dravyajātāni manojñāni bahūni ca //

BrP_47.80

सर्वेषां याचमानानां नास्ति ह्य् एतन् न भाषयेत् तावत् प्रवर्ततां यज्ञो यावद् देवः पुरा त्व् इह प्रत्यक्षं मम चाभ्येति यज्ञस्यास्य समीपतः ॥

sarveṣāṃ yācamānānāṃ nāsti hy etan na bhāṣayet tāvat pravartatāṃ yajño yāvad devaḥ purā tv iha pratyakṣaṃ mama cābhyeti yajñasyāsya samīpataḥ //

BrP_47.81

एवम् उक्त्वा तदा विप्रा राजसिंहो महाभुजः ददौ सुवर्णसंघातं कोटीनां चैव भूषणम् ॥

evam uktvā tadā viprā rājasiṃho mahābhujaḥ dadau suvarṇasaṃghātaṃ koṭīnāṃ caiva bhūṣaṇam //

BrP_47.82

करेणुशतसाहस्रं वाजिनो नियुतानि च अर्बुदं चैव वृषभं स्वर्णशृङ्गीश् च धेनुकाः ॥

kareṇuśatasāhasraṃ vājino niyutāni ca arbudaṃ caiva vṛṣabhaṃ svarṇaśṛṅgīś ca dhenukāḥ //

BrP_47.83

सुरूपाः सुरभीश् चैव कांस्यदोहाः पयस्विनीः प्रायच्छत् स तु विप्रेभ्यो वेदविद्भ्यो मुदा युतः ॥

surūpāḥ surabhīś caiva kāṃsyadohāḥ payasvinīḥ prāyacchat sa tu viprebhyo vedavidbhyo mudā yutaḥ //

BrP_47.84

वासांसि च महार्हाणि राङ्कवास्तरणानि च सुशुक्लानि च शुभ्राणि प्रवालमणिम् उत्तमम् ॥

vāsāṃsi ca mahārhāṇi rāṅkavāstaraṇāni ca suśuklāni ca śubhrāṇi pravālamaṇim uttamam //

BrP_47.85

अददात् स महायज्ञे रत्नानि विविधानि च ॥

adadāt sa mahāyajñe ratnāni vividhāni ca //

BrP_47.86

वज्रवैदूर्यमाणिक्यमुक्तिकाद्यानि यानि च अलंकारवतीः शुभ्राः कन्या राजीवलोचनाः ॥

vajravaidūryamāṇikyamuktikādyāni yāni ca alaṃkāravatīḥ śubhrāḥ kanyā rājīvalocanāḥ //

BrP_47.87

शतानि पञ्च विप्रेभ्यो राजा हृष्टः प्रदत्तवान् स्त्रियः पीनपयोभाराः कञ्चुकैः स्वस्तनावृताः ॥

śatāni pañca viprebhyo rājā hṛṣṭaḥ pradattavān striyaḥ pīnapayobhārāḥ kañcukaiḥ svastanāvṛtāḥ //

BrP_47.88

मध्यहीनाश् च सुश्रोण्यः पद्मपत्त्रायतेक्षणाः हावभावान्वितग्रीवा बह्व्यो वलयभूषिताः ॥

madhyahīnāś ca suśroṇyaḥ padmapattrāyatekṣaṇāḥ hāvabhāvānvitagrīvā bahvyo valayabhūṣitāḥ //

BrP_47.89

पादनूपुरसंयुक्ताः पट्टदुकूलवाससः एकैकशो ऽददात् तस्मिन् काम्याश् च कामिनीर् बहूः ॥

pādanūpurasaṃyuktāḥ paṭṭadukūlavāsasaḥ ekaikaśo 'dadāt tasmin kāmyāś ca kāminīr bahūḥ //

BrP_47.90

अर्थिभ्यो ब्राह्मणादिभ्यो हयमेधे द्विजोत्तमाः भक्ष्यं भोज्यं च संपूर्णं नानासंभारसंयुतम् ॥

arthibhyo brāhmaṇādibhyo hayamedhe dvijottamāḥ bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca saṃpūrṇaṃ nānāsaṃbhārasaṃyutam //

BrP_47.91

खण्डकाद्यान्य् अनेकानि स्विन्नपक्वांश् च पिष्टकान् अन्नान्य् अन्यानि मेध्यांश् च घृतपूरांश् च खाण्डवान् ॥

khaṇḍakādyāny anekāni svinnapakvāṃś ca piṣṭakān annāny anyāni medhyāṃś ca ghṛtapūrāṃś ca khāṇḍavān //

BrP_47.92

मधुरांस् तर्जितान् पूपान् अन्नं मृष्टं सुपाकिकम् प्रीत्यर्थं सर्वसत्त्वानां दीयते ऽन्नं पुनः पुनः ॥

madhurāṃs tarjitān pūpān annaṃ mṛṣṭaṃ supākikam prītyarthaṃ sarvasattvānāṃ dīyate 'nnaṃ punaḥ punaḥ //

BrP_47.93

दत्तस्य दीयमानस्य धनस्यान्तो न विद्यते एवं दृष्ट्वा महायज्ञं देवदैत्याः सवारणाः ॥

dattasya dīyamānasya dhanasyānto na vidyate evaṃ dṛṣṭvā mahāyajñaṃ devadaityāḥ savāraṇāḥ //

BrP_47.94

गन्धर्वाप्सरसः सिद्धा ऋषयश् च प्रजेश्वराः विस्मयं परमं याता दृष्ट्वा क्रतुवरं शुभम् ॥

gandharvāpsarasaḥ siddhā ṛṣayaś ca prajeśvarāḥ vismayaṃ paramaṃ yātā dṛṣṭvā kratuvaraṃ śubham //

BrP_47.95

पुरोधा मन्त्रिणो राजा हृष्टास् तत्रैव सर्वशः न तत्र मलिनः कश्चिन् न दीनो न क्षुधान्वितः ॥

purodhā mantriṇo rājā hṛṣṭās tatraiva sarvaśaḥ na tatra malinaḥ kaścin na dīno na kṣudhānvitaḥ //

BrP_47.96

न वोपसर्गो न ग्लानिर् नाधयो व्याधयस् तथा नाकालमरणं तत्र न दंशो न ग्रहा विषम् ॥

na vopasargo na glānir nādhayo vyādhayas tathā nākālamaraṇaṃ tatra na daṃśo na grahā viṣam //

BrP_47.97

हृष्टपुष्टजनाः सर्वे तस्मिन् राज्ञो महोत्सवे ये च तत्र तपःसिद्धा मुनयश् चिरजीविनः ॥

hṛṣṭapuṣṭajanāḥ sarve tasmin rājño mahotsave ye ca tatra tapaḥsiddhā munayaś cirajīvinaḥ //

BrP_47.98

न जातं तादृशं यज्ञं धनधान्यसमन्वितम् एवं स राजा विधिवद् वाजिमेधं द्विजोत्तमाः क्रतुं समापयाम् आस प्रासादं वैष्णवं तथा ॥

na jātaṃ tādṛśaṃ yajñaṃ dhanadhānyasamanvitam evaṃ sa rājā vidhivad vājimedhaṃ dvijottamāḥ kratuṃ samāpayām āsa prāsādaṃ vaiṣṇavaṃ tathā //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः