Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 42

ब्रह्मपुराणम्

BrP_42.1

विरजे विरजा माता ब्रह्माणी संप्रतिष्ठिता यस्याः संदर्शनान् मर्त्यः पुनात्य् आसप्तमं कुलम् ॥

viraje virajā mātā brahmāṇī saṃpratiṣṭhitā yasyāḥ saṃdarśanān martyaḥ punāty āsaptamaṃ kulam //

BrP_42.2

सकृद् दृष्ट्वा तु तां देवीं भक्त्यापूज्य प्रणम्य च नरः स्ववंशम् उद्धृत्य मम लोकं स गच्छति ॥

sakṛd dṛṣṭvā tu tāṃ devīṃ bhaktyāpūjya praṇamya ca naraḥ svavaṃśam uddhṛtya mama lokaṃ sa gacchati //

BrP_42.3

अन्याश् च तत्र तिष्ठन्ति विरजे लोकमातरः सर्वपापहरा देव्यो वरदा भक्तिवत्सलाः ॥

anyāś ca tatra tiṣṭhanti viraje lokamātaraḥ sarvapāpaharā devyo varadā bhaktivatsalāḥ //

BrP_42.4

आस्ते वैतरणी तत्र सर्वपापहरा नदी यस्यां स्नात्वा नरश्रेष्ठः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

āste vaitaraṇī tatra sarvapāpaharā nadī yasyāṃ snātvā naraśreṣṭhaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate //

BrP_42.5

आस्ते स्वयंभूस् तत्रैव क्रोडरूपी हरिः स्वयम् दृष्ट्वा प्रणम्य तं भक्त्या परं विष्णुं व्रजन्ति ते ॥

āste svayaṃbhūs tatraiva kroḍarūpī hariḥ svayam dṛṣṭvā praṇamya taṃ bhaktyā paraṃ viṣṇuṃ vrajanti te //

BrP_42.6

कापिले गोग्रहे सोमे तीर्थे चालाबुसंज्ञिते मृत्युंजये क्रोडतीर्थे वासुके सिद्धकेश्वरे ॥

kāpile gograhe some tīrthe cālābusaṃjñite mṛtyuṃjaye kroḍatīrthe vāsuke siddhakeśvare //

BrP_42.7

तीर्थेष्व् एतेषु मतिमान् विरजे संयतेन्द्रियः गत्वाष्टतीर्थं विधिवत् स्नात्वा देवान् प्रणम्य च ॥

tīrtheṣv eteṣu matimān viraje saṃyatendriyaḥ gatvāṣṭatīrthaṃ vidhivat snātvā devān praṇamya ca //

BrP_42.8

सर्वपापविनिर्मुक्तो विमानवरम् आस्थितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् मम लोके महीयते ॥

sarvapāpavinirmukto vimānavaram āsthitaḥ upagīyamāno gandharvair mama loke mahīyate //

BrP_42.9

विरजे यो मम क्षेत्रे पिण्डदानं करोति वै स करोत्य् अक्षयां तृप्तिं पितॄणां नात्र संशयः ॥

viraje yo mama kṣetre piṇḍadānaṃ karoti vai sa karoty akṣayāṃ tṛptiṃ pitṝṇāṃ nātra saṃśayaḥ //

BrP_42.10

मम क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा विरजे ये कलेवरम् परित्यजन्ति पुरुषास् ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति वै ॥

mama kṣetre muniśreṣṭhā viraje ye kalevaram parityajanti puruṣās te mokṣaṃ prāpnuvanti vai //

BrP_42.11

स्नात्वा यः सागरे मर्त्यो दृष्ट्वा च कपिलं हरिम् पश्येद् देवीं च वाराहीं स याति त्रिदशालयम् ॥

snātvā yaḥ sāgare martyo dṛṣṭvā ca kapilaṃ harim paśyed devīṃ ca vārāhīṃ sa yāti tridaśālayam //

BrP_42.12

सन्ति चान्यानि तीर्थानि पुण्यान्य् आयतनानि च तत्काले तु मुनिश्रेष्ठा वेदितव्यानि तानि वै ॥

santi cānyāni tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca tatkāle tu muniśreṣṭhā veditavyāni tāni vai //

BrP_42.13

समुद्रस्योत्तरे तीरे तस्मिन् देशे द्विजोत्तमाः आस्ते गुह्यं परं क्षेत्रं मुक्तिदं पापनाशनम् ॥

samudrasyottare tīre tasmin deśe dvijottamāḥ āste guhyaṃ paraṃ kṣetraṃ muktidaṃ pāpanāśanam //

BrP_42.14

सर्वत्र वालुकाकीर्णं पवित्रं सर्वकामदम् दशयोजनविस्तीर्णं क्षेत्रं परमदुर्लभम् ॥

sarvatra vālukākīrṇaṃ pavitraṃ sarvakāmadam daśayojanavistīrṇaṃ kṣetraṃ paramadurlabham //

BrP_42.15

अशोकार्जुनपुंनागैर् बकुलैः सरलद्रुमैः पनसैर् नारिकेलैश् च शालैस् तालैः कपित्थकैः ॥

aśokārjunapuṃnāgair bakulaiḥ saraladrumaiḥ panasair nārikelaiś ca śālais tālaiḥ kapitthakaiḥ //

BrP_42.16

चम्पकैः कर्णिकारैश् च चूतबिल्वैः सपाटलैः कदम्बैः कोविदारैश् च लकुचैर् नागकेसरैः ॥

campakaiḥ karṇikāraiś ca cūtabilvaiḥ sapāṭalaiḥ kadambaiḥ kovidāraiś ca lakucair nāgakesaraiḥ //

BrP_42.17

प्राचीनामलकैर् लोध्रैर् नारङ्गैर् धवखादिरैः सर्जभूर्जाश्वकर्णैश् च तमालैर् देवदारुभिः ॥

prācīnāmalakair lodhrair nāraṅgair dhavakhādiraiḥ sarjabhūrjāśvakarṇaiś ca tamālair devadārubhiḥ //

BrP_42.18

मन्दारैः पारिजातैश् च न्यग्रोधागुरुचन्दनैः खर्जूराम्रातकैः सिद्धैर् मुचुकुन्दैः सकिंशुकैः ॥

mandāraiḥ pārijātaiś ca nyagrodhāgurucandanaiḥ kharjūrāmrātakaiḥ siddhair mucukundaiḥ sakiṃśukaiḥ //

BrP_42.19

अश्वत्थैः सप्तपर्णैश् च मधुधारशुभाञ्जनैः शिंशपामलकैर् नीपैर् निम्बतिन्दुविभीतकैः ॥

aśvatthaiḥ saptaparṇaiś ca madhudhāraśubhāñjanaiḥ śiṃśapāmalakair nīpair nimbatinduvibhītakaiḥ //

BrP_42.20

सर्वर्तुफलगन्धाढ्यैः सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलैः मनोह्लादकरैः शुभ्रैर् नानाविहगनादितैः ॥

sarvartuphalagandhāḍhyaiḥ sarvartukusumojjvalaiḥ manohlādakaraiḥ śubhrair nānāvihaganāditaiḥ //

BrP_42.21

श्रोत्ररम्यैः सुमधुरैर् बलनिर्मदनेरितैः मनसः प्रीतिजनकैः शब्दैः खगमुखेरितैः ॥

śrotraramyaiḥ sumadhurair balanirmadaneritaiḥ manasaḥ prītijanakaiḥ śabdaiḥ khagamukheritaiḥ //

BrP_42.22

चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गराजैस् तथा शुकैः कोकिलैः कलविङ्कैश् च हारीतैर् जीवजीवकैः ॥

cakoraiḥ śatapattraiś ca bhṛṅgarājais tathā śukaiḥ kokilaiḥ kalaviṅkaiś ca hārītair jīvajīvakaiḥ //

BrP_42.23

प्रियपुत्रैश् चातकैश् च तथान्यैर् मधुरस्वरैः श्रोत्ररम्यैः प्रियकरैः कूजद्भिश् चार्वधिष्ठितैः ॥

priyaputraiś cātakaiś ca tathānyair madhurasvaraiḥ śrotraramyaiḥ priyakaraiḥ kūjadbhiś cārvadhiṣṭhitaiḥ //

BrP_42.24

केतकीवनखण्डैश् च अतिमुक्तैः सकुब्जकैः मालतीकुन्दबाणैश् च करवीरैः सितेतरैः ॥

ketakīvanakhaṇḍaiś ca atimuktaiḥ sakubjakaiḥ mālatīkundabāṇaiś ca karavīraiḥ sitetaraiḥ //

BrP_42.25

जम्बीरकरुणाङ्कोलैर् दाडिमैर् बीजपूरकैः मातुलुङ्गैः पूगफलैर् हिन्तालैः कदलीवनैः ॥

jambīrakaruṇāṅkolair dāḍimair bījapūrakaiḥ mātuluṅgaiḥ pūgaphalair hintālaiḥ kadalīvanaiḥ //

BrP_42.26

अन्यैश् च विविधैर् वृक्षैः पुष्पैश् चान्यैर् मनोहरैः लतावितानगुल्मैश् च विविधैश् च जलाशयैः ॥

anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ puṣpaiś cānyair manoharaiḥ latāvitānagulmaiś ca vividhaiś ca jalāśayaiḥ //

BrP_42.27

दीर्घिकाभिस् तडागैश् च पुष्करिणीभिश् च वापिभिः नानाजलाशयैः पुण्यैः पद्मिनीखण्डमण्डितैः ॥

dīrghikābhis taḍāgaiś ca puṣkariṇībhiś ca vāpibhiḥ nānājalāśayaiḥ puṇyaiḥ padminīkhaṇḍamaṇḍitaiḥ //

BrP_42.28

सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च कुमुदैः पुण्डरीकैश् च तथा नीलोत्पलैः शुभैः ॥

sarāṃsi ca manojñāni prasannasalilāni ca kumudaiḥ puṇḍarīkaiś ca tathā nīlotpalaiḥ śubhaiḥ //

BrP_42.29

कह्लारैः कमलैश् चापि आचितानि समन्ततः कादम्बैश् चक्रवाकैश् च तथैव जलकुक्कुटैः ॥

kahlāraiḥ kamalaiś cāpi ācitāni samantataḥ kādambaiś cakravākaiś ca tathaiva jalakukkuṭaiḥ //

BrP_42.30

कारण्डवैः प्लवैर् हंसैः कूर्मैर् मत्स्यैश् च मद्गुभिः दात्यूहसारसाकीर्णैः कोयष्टिबकशोभितैः ॥

kāraṇḍavaiḥ plavair haṃsaiḥ kūrmair matsyaiś ca madgubhiḥ dātyūhasārasākīrṇaiḥ koyaṣṭibakaśobhitaiḥ //

BrP_42.31

एतैश् चान्यैश् च कूजद्भिः समन्ताज् जलचारिभिः खगैर् जलचरैश् चान्यैः कुसुमैश् च जलोद्भवैः ॥

etaiś cānyaiś ca kūjadbhiḥ samantāj jalacāribhiḥ khagair jalacaraiś cānyaiḥ kusumaiś ca jalodbhavaiḥ //

BrP_42.32

एवं नानाविधैर् वृक्षैः पुष्पैः स्थलजलोद्भवैः ब्रह्मचारिगृहस्थैश् च वानप्रस्थैश् च भिक्षुभिः ॥

evaṃ nānāvidhair vṛkṣaiḥ puṣpaiḥ sthalajalodbhavaiḥ brahmacārigṛhasthaiś ca vānaprasthaiś ca bhikṣubhiḥ //

BrP_42.33

स्वधर्मनिरतैर् वर्णैस् तथान्यैः समलंकृतम् हृष्टपुष्टजनाकीर्णं नरनारीसमाकुलम् ॥

svadharmaniratair varṇais tathānyaiḥ samalaṃkṛtam hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇaṃ naranārīsamākulam //

BrP_42.34

अशेषविद्यानिलयं सर्वधर्मगुणाकरम् एवं सर्वगुणोपेतं क्षेत्रं परमदुर्लभम् ॥

aśeṣavidyānilayaṃ sarvadharmaguṇākaram evaṃ sarvaguṇopetaṃ kṣetraṃ paramadurlabham //

BrP_42.35

आस्ते तत्र मुनिश्रेष्ठा विख्यातः पुरुषोत्तमः यावद् उत्कलमर्यादा दिक् क्रमेण प्रकीर्तिता ॥

āste tatra muniśreṣṭhā vikhyātaḥ puruṣottamaḥ yāvad utkalamaryādā dik krameṇa prakīrtitā //

BrP_42.36

तावत् कृष्णप्रसादेन देशः पुण्यतमो हि सः यत्र तिष्ठति विश्वात्मा देशे स पुरुषोत्तमः ॥

tāvat kṛṣṇaprasādena deśaḥ puṇyatamo hi saḥ yatra tiṣṭhati viśvātmā deśe sa puruṣottamaḥ //

BrP_42.37

जगद्व्यापी जगन्नाथस् तत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् अहं रुद्रश् च शक्रश् च देवाश् चाग्निपुरोगमाः ॥

jagadvyāpī jagannāthas tatra sarvaṃ pratiṣṭhitam ahaṃ rudraś ca śakraś ca devāś cāgnipurogamāḥ //

BrP_42.38

निवसामो मुनिश्रेष्ठास् तस्मिन् देशे सदा वयम् गन्धर्वाप्सरसः सर्वाः पितरो देवमानुषाः ॥

nivasāmo muniśreṣṭhās tasmin deśe sadā vayam gandharvāpsarasaḥ sarvāḥ pitaro devamānuṣāḥ //

BrP_42.39

यक्षा विद्याधराः सिद्धा मुनयः संशितव्रताः ऋषयो वालखिल्याश् च कश्यपाद्याः प्रजेश्वराः ॥

yakṣā vidyādharāḥ siddhā munayaḥ saṃśitavratāḥ ṛṣayo vālakhilyāś ca kaśyapādyāḥ prajeśvarāḥ //

BrP_42.40

सुपर्णाः किंनरा नागास् तथान्ये स्वर्गवासिनः साङ्गाश् च चतुरो वेदाः शास्त्राणि विविधानि च ॥

suparṇāḥ kiṃnarā nāgās tathānye svargavāsinaḥ sāṅgāś ca caturo vedāḥ śāstrāṇi vividhāni ca //

BrP_42.41

इतिहासपुराणानि यज्ञाश् च वरदक्षिणाः नद्यश् च विविधाः पुण्यास् तीर्थान्य् आयतनानि च ॥

itihāsapurāṇāni yajñāś ca varadakṣiṇāḥ nadyaś ca vividhāḥ puṇyās tīrthāny āyatanāni ca //

BrP_42.42

सागराश् च तथा शैलास् तस्मिन् देशे व्यवस्थिताः एवं पुण्यतमे देशे देवर्षिपितृसेविते ॥

sāgarāś ca tathā śailās tasmin deśe vyavasthitāḥ evaṃ puṇyatame deśe devarṣipitṛsevite //

BrP_42.43

सर्वोपभोगसहिते वासः कस्य न रोचते श्रेष्ठत्वं कस्य देशस्य किं चान्यद् अधिकं ततः ॥

sarvopabhogasahite vāsaḥ kasya na rocate śreṣṭhatvaṃ kasya deśasya kiṃ cānyad adhikaṃ tataḥ //

BrP_42.44

आस्ते यत्र स्वयं देवो मुक्तिदः पुरुषोत्तमः धन्यास् ते विबुधप्रख्या ये वसन्त्य् उत्कले नराः ॥

āste yatra svayaṃ devo muktidaḥ puruṣottamaḥ dhanyās te vibudhaprakhyā ye vasanty utkale narāḥ //

BrP_42.45

तीर्थराजजले स्नात्वा पश्यन्ति पुरुषोत्तमम् स्वर्गे वसन्ति ते मर्त्या न ते यान्ति यमालये ॥

tīrtharājajale snātvā paśyanti puruṣottamam svarge vasanti te martyā na te yānti yamālaye //

BrP_42.46

ये वसन्त्य् उत्कले क्षेत्रे पुण्ये श्रीपुरुषोत्तमे सफलं जीवितं तेषाम् उत्कलानां सुमेधसाम् ॥

ye vasanty utkale kṣetre puṇye śrīpuruṣottame saphalaṃ jīvitaṃ teṣām utkalānāṃ sumedhasām //

BrP_42.47

ये पश्यन्ति सुरश्रेष्ठं प्रसन्नायतलोचनम् चारुभ्रूकेशमुकुटं चारुकर्णावतंसकम् ॥

ye paśyanti suraśreṣṭhaṃ prasannāyatalocanam cārubhrūkeśamukuṭaṃ cārukarṇāvataṃsakam //

BrP_42.48

चारुस्मितं चारुदन्तं चारुकुण्डलमण्डितम् सुनासं सुकपोलं च सुललाटं सुलक्षणम् ॥

cārusmitaṃ cārudantaṃ cārukuṇḍalamaṇḍitam sunāsaṃ sukapolaṃ ca sulalāṭaṃ sulakṣaṇam //

BrP_42.49

त्रैलोक्यानन्दजननं कृष्णस्य मुखपङ्कजम् ॥

trailokyānandajananaṃ kṛṣṇasya mukhapaṅkajam //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः