गरुडो वारुणं छत्त्रं तथैव मणिपर्वतम् सभार्यं च हृषीकेशं लीलयैव वहन् ययौ ॥
garuḍo vāruṇaṃ chattraṃ tathaiva maṇiparvatam sabhāryaṃ ca hṛṣīkeśaṃ līlayaiva vahan yayau //
ततः शङ्खम् उपाध्माय स्वर्गद्वारं गतो हरिः उपतस्थुस् ततो देवाः सार्घपात्रा जनार्दनम् ॥
tataḥ śaṅkham upādhmāya svargadvāraṃ gato hariḥ upatasthus tato devāḥ sārghapātrā janārdanam //
स देवैर् अर्चितः कृष्णो देवमातुर् निवेशनम् सिताभ्रशिखराकारं प्रविश्य ददृशे ऽदितिम् ॥
sa devair arcitaḥ kṛṣṇo devamātur niveśanam sitābhraśikharākāraṃ praviśya dadṛśe 'ditim //
स तां प्रणम्य शक्रेण सहितः कुण्डलोत्तमे ददौ नरकनाशं च शशंसास्यै जनार्दनः ॥
sa tāṃ praṇamya śakreṇa sahitaḥ kuṇḍalottame dadau narakanāśaṃ ca śaśaṃsāsyai janārdanaḥ //
ततः प्रीता जगन्माता धातारं जगतां हरिम् तुष्टावादितिर् अव्यग्रं कृत्वा तत्प्रवणं मनः ॥
tataḥ prītā jaganmātā dhātāraṃ jagatāṃ harim tuṣṭāvāditir avyagraṃ kṛtvā tatpravaṇaṃ manaḥ //
नमस् ते पुण्डरीकाक्ष भक्तानाम् अभयंकर सनातनात्मन् भूतात्मन् सर्वात्मन् भूतभावन ॥
namas te puṇḍarīkākṣa bhaktānām abhayaṃkara sanātanātman bhūtātman sarvātman bhūtabhāvana //
प्रणेतर् मनसो बुद्धेर् इन्द्रियाणां गुणात्मक सितदीर्घादिनिःशेषकल्पनापरिवर्जित ॥
praṇetar manaso buddher indriyāṇāṃ guṇātmaka sitadīrghādiniḥśeṣakalpanāparivarjita //
जन्मादिभिर् असंस्पृष्टस्वप्नादिवारिवर्जितः संध्या रात्रिर् अहर् भूमिर् गगनं वायुर् अम्बु च ॥
janmādibhir asaṃspṛṣṭasvapnādivārivarjitaḥ saṃdhyā rātrir ahar bhūmir gaganaṃ vāyur ambu ca //
हुताशनो मनो बुद्धिर् भूतादिस् त्वं तथाच्युत सृष्टिस्थितिविनाशानां कर्ता कर्तृपतिर् भवान् ॥
hutāśano mano buddhir bhūtādis tvaṃ tathācyuta sṛṣṭisthitivināśānāṃ kartā kartṛpatir bhavān //
ब्रह्मविष्णुशिवाख्याभिर् आत्ममूर्तिभिर् ईश्वरः मायाभिर् एतद् व्याप्तं ते जगत् स्थावरजङ्गमम् ॥
brahmaviṣṇuśivākhyābhir ātmamūrtibhir īśvaraḥ māyābhir etad vyāptaṃ te jagat sthāvarajaṅgamam //
अनात्मन्य् आत्मविज्ञानं सा ते माया जनार्दन अहं ममेति भावो ऽत्र यया समुपजायते ॥
anātmany ātmavijñānaṃ sā te māyā janārdana ahaṃ mameti bhāvo 'tra yayā samupajāyate //
संसारमध्ये मायायास् तवैतन् नाथ चेष्टितम् यैः स्वधर्मपरैर् नाथ नरैर् आराधितो भवान् ॥
saṃsāramadhye māyāyās tavaitan nātha ceṣṭitam yaiḥ svadharmaparair nātha narair ārādhito bhavān //
ते तरन्त्य् अखिलाम् एतां मायाम् आत्मविमुक्तये ब्रह्माद्याः सकला देवा मनुष्याः पशवस् तथा ॥
te taranty akhilām etāṃ māyām ātmavimuktaye brahmādyāḥ sakalā devā manuṣyāḥ paśavas tathā //
विष्णुमायामहावर्ते मोहान्धतमसावृताः आराध्य त्वाम् अभीप्सन्ते कामान् आत्मभवक्षये ॥
viṣṇumāyāmahāvarte mohāndhatamasāvṛtāḥ ārādhya tvām abhīpsante kāmān ātmabhavakṣaye //
पदे ते पुरुषा बद्धा मायया भगवंस् तव मया त्वं पुत्रकामिन्या वैरिपक्षक्षयाय च ॥
pade te puruṣā baddhā māyayā bhagavaṃs tava mayā tvaṃ putrakāminyā vairipakṣakṣayāya ca //
आराधितो न मोक्षाय मायाविलसितं हि तत् कौपीनाच्छादनप्राया वाञ्छा कल्पद्रुमाद् अपि ॥
ārādhito na mokṣāya māyāvilasitaṃ hi tat kaupīnācchādanaprāyā vāñchā kalpadrumād api //
जायते यद् अपुण्यानां सो ऽपराधः स्वदोषजः तत् प्रसीदाखिलजगन्मायामोहकराव्यय ॥
jāyate yad apuṇyānāṃ so 'parādhaḥ svadoṣajaḥ tat prasīdākhilajaganmāyāmohakarāvyaya //
अज्ञानं ज्ञानसद्भाव भूतभूतेश नाशय नमस् ते चक्रहस्ताय शार्ङ्गहस्ताय ते नमः ॥
ajñānaṃ jñānasadbhāva bhūtabhūteśa nāśaya namas te cakrahastāya śārṅgahastāya te namaḥ //
गदाहस्ताय ते विष्णो शङ्खहस्ताय ते नमः एतत् पश्यामि ते रूपं स्थूलचिह्नोपशोभितम् न जानामि परं यत् ते प्रसीद परमेश्वर ॥
gadāhastāya te viṣṇo śaṅkhahastāya te namaḥ etat paśyāmi te rūpaṃ sthūlacihnopaśobhitam na jānāmi paraṃ yat te prasīda parameśvara //
अदित्यैवं स्तुतो विष्णुः प्रहस्याह सुरारणिम् ॥
adityaivaṃ stuto viṣṇuḥ prahasyāha surāraṇim //
माता देवि त्वम् अस्माकं प्रसीद वरदा भव ॥
mātā devi tvam asmākaṃ prasīda varadā bhava //
एवम् अस्तु यथेच्छा ते त्वम् अशेषसुरासुरैः अजेयः पुरुषव्याघ्र मर्त्यलोके भविष्यसि ॥
evam astu yathecchā te tvam aśeṣasurāsuraiḥ ajeyaḥ puruṣavyāghra martyaloke bhaviṣyasi //
ततो ऽनन्तरम् एवास्य शक्राणीसहितां दितिम् सत्यभामा प्रणम्याह प्रसीदेति पुनः पुनः ॥
tato 'nantaram evāsya śakrāṇīsahitāṃ ditim satyabhāmā praṇamyāha prasīdeti punaḥ punaḥ //
मत्प्रसादान् न ते सुभ्रु जरा वैरूप्यम् एव च भविष्यत्य् अनवद्याङ्गि सर्वकामा भविष्यसि ॥
matprasādān na te subhru jarā vairūpyam eva ca bhaviṣyaty anavadyāṅgi sarvakāmā bhaviṣyasi //
अदित्या तु कृतानुज्ञो देवराजो जनार्दनम् यथावत् पूजयाम् आस बहुमानपुरःसरम् ॥
adityā tu kṛtānujño devarājo janārdanam yathāvat pūjayām āsa bahumānapuraḥsaram //
ततो ददर्श कृष्णो ऽपि सत्यभामासहायवान् देवोद्यानानि सर्वाणि नन्दनादीनि सत्तमाः ॥
tato dadarśa kṛṣṇo 'pi satyabhāmāsahāyavān devodyānāni sarvāṇi nandanādīni sattamāḥ //
ददर्श च सुगन्धाढ्यं मञ्जरीपुञ्जधारिणम् शैत्याह्लादकरं दिव्यं ताम्रपल्लवशोभितम् ॥
dadarśa ca sugandhāḍhyaṃ mañjarīpuñjadhāriṇam śaityāhlādakaraṃ divyaṃ tāmrapallavaśobhitam //
मथ्यमाने ऽमृते जातं जातरूपसमप्रभम् पारिजातं जगन्नाथः केशवः केशिसूदनः तं दृष्ट्वा प्राह गोविन्दं सत्यभामा द्विजोत्तमाः ॥
mathyamāne 'mṛte jātaṃ jātarūpasamaprabham pārijātaṃ jagannāthaḥ keśavaḥ keśisūdanaḥ taṃ dṛṣṭvā prāha govindaṃ satyabhāmā dvijottamāḥ //
कस्मान् न द्वारकाम् एष नीयते कृष्ण पादपः यदि ते तद् वचः सत्यं सत्यात्यर्थं प्रियेति मे ॥
kasmān na dvārakām eṣa nīyate kṛṣṇa pādapaḥ yadi te tad vacaḥ satyaṃ satyātyarthaṃ priyeti me //
मद्गृहे निष्कुटार्थाय तद् अयं नीयतां तरुः न मे जाम्बवती तादृग् अभीष्टा न च रुक्मिणी ॥
madgṛhe niṣkuṭārthāya tad ayaṃ nīyatāṃ taruḥ na me jāmbavatī tādṛg abhīṣṭā na ca rukmiṇī //
सत्ये यथा त्वम् इत्य् उक्तं त्वया कृष्णासकृत् प्रियम् सत्यं तद् यदि गोविन्द नोपचारकृतं वचः ॥
satye yathā tvam ity uktaṃ tvayā kṛṣṇāsakṛt priyam satyaṃ tad yadi govinda nopacārakṛtaṃ vacaḥ //
तद् अस्तु पारिजातो ऽयं मम गेहविभूषणम् बिभ्रती पारिजातस्य केशपाशेन मञ्जरीम् सपत्नीनाम् अहं मध्ये शोभेयम् इति कामये ॥
tad astu pārijāto 'yaṃ mama gehavibhūṣaṇam bibhratī pārijātasya keśapāśena mañjarīm sapatnīnām ahaṃ madhye śobheyam iti kāmaye //
इत्य् उक्तः स प्रहस्यैनं पारिजातं गरुत्मति आरोपयाम् आस हरिस् तम् ऊचुर् वनरक्षिणः ॥
ity uktaḥ sa prahasyainaṃ pārijātaṃ garutmati āropayām āsa haris tam ūcur vanarakṣiṇaḥ //
भोः शची देवराजस्य महिषी तत्परिग्रहम् पारिजातं न गोविन्द हर्तुम् अर्हसि पादपम् ॥
bhoḥ śacī devarājasya mahiṣī tatparigraham pārijātaṃ na govinda hartum arhasi pādapam //
शचीविभूषणार्थाय देवैर् अमृतमन्थने उत्पादितो ऽयं न क्षेमी गृहीत्वैनं गमिष्यसि ॥
śacīvibhūṣaṇārthāya devair amṛtamanthane utpādito 'yaṃ na kṣemī gṛhītvainaṃ gamiṣyasi //
मौढ्यात् प्रार्थयसे क्षेमी गृहीत्वैनं च को व्रजेत् अवश्यम् अस्य देवेन्द्रो विकृतिं कृष्ण यास्यति ॥
mauḍhyāt prārthayase kṣemī gṛhītvainaṃ ca ko vrajet avaśyam asya devendro vikṛtiṃ kṛṣṇa yāsyati //
वज्रोद्यतकरं शक्रम् अनुयास्यन्ति चामराः तद् अलं सकलैर् देवैर् विग्रहेण तवाच्युत विपाककटु यत् कर्म न तच् छंसन्ति पण्डिताः ॥
vajrodyatakaraṃ śakram anuyāsyanti cāmarāḥ tad alaṃ sakalair devair vigraheṇa tavācyuta vipākakaṭu yat karma na tac chaṃsanti paṇḍitāḥ //
इत्य् उक्ते तैर् उवाचैतान् सत्यभामातिकोपिनी ॥
ity ukte tair uvācaitān satyabhāmātikopinī //
का शची पारिजातस्य को वा शक्रः सुराधिपः सामान्यः सर्वलोकानां यद्य् एषो ऽमृतमन्थने ॥
kā śacī pārijātasya ko vā śakraḥ surādhipaḥ sāmānyaḥ sarvalokānāṃ yady eṣo 'mṛtamanthane //
समुत्पन्नः पुरा कस्माद् एको गृह्णाति वासवः यथा सुरा यथा चेन्दुर् यथा श्रीर् वनरक्षिणः ॥
samutpannaḥ purā kasmād eko gṛhṇāti vāsavaḥ yathā surā yathā cendur yathā śrīr vanarakṣiṇaḥ //
सामान्यः सर्वलोकस्य पारिजातस् तथा द्रुमः भर्तृबाहुमहागर्वाद् रुणद्ध्य् एनम् अथो शची ॥
sāmānyaḥ sarvalokasya pārijātas tathā drumaḥ bhartṛbāhumahāgarvād ruṇaddhy enam atho śacī //
तत् कथ्यतां द्रुतं गत्वा पौलोम्या वचनं मम सत्यभामा वदत्य् एवं भर्तृगर्वोद्धताक्षरम् ॥
tat kathyatāṃ drutaṃ gatvā paulomyā vacanaṃ mama satyabhāmā vadaty evaṃ bhartṛgarvoddhatākṣaram //
यदि त्वं दयिता भर्तुर् यदि तस्य प्रिया ह्य् असि मद्भर्तुर् हरतो वृक्षं तत् कारय निवारणम् ॥
yadi tvaṃ dayitā bhartur yadi tasya priyā hy asi madbhartur harato vṛkṣaṃ tat kāraya nivāraṇam //
जानामि ते पतिं शक्रं जानामि त्रिदशेश्वरम् पारिजातं तथाप्य् एनं मानुषी हारयामि ते ॥
jānāmi te patiṃ śakraṃ jānāmi tridaśeśvaram pārijātaṃ tathāpy enaṃ mānuṣī hārayāmi te //
इत्य् उक्ता रक्षिणो गत्वा प्रोच्चैः प्रोचुर् यथोदितम् शची चोत्साहयाम् आस त्रिदशाधिपतिं पतिम् ॥
ity uktā rakṣiṇo gatvā proccaiḥ procur yathoditam śacī cotsāhayām āsa tridaśādhipatiṃ patim //
ततः समस्तदेवानां सैन्यैः परिवृतो हरिम् प्रवृक्तः पारिजातार्थम् इन्द्रो योधयितुं द्विजाः ॥
tataḥ samastadevānāṃ sainyaiḥ parivṛto harim pravṛktaḥ pārijātārtham indro yodhayituṃ dvijāḥ //
ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलधरायुधाः बभूवुस् त्रिदशाः सज्जाः शक्रे वज्रकरे स्थिते ॥
tataḥ parighanistriṃśagadāśūladharāyudhāḥ babhūvus tridaśāḥ sajjāḥ śakre vajrakare sthite //
ततो निरीक्ष्य गोविन्दो नागराजोपरि स्थितम् शक्रं देवपरीवारं युद्धाय समुपस्थितम् ॥
tato nirīkṣya govindo nāgarājopari sthitam śakraṃ devaparīvāraṃ yuddhāya samupasthitam //
चकार शङ्खनिर्घोषं दिशः शब्देन पूरयन् मुमोच च शरव्रातं सहस्रायुतसंमितम् ॥
cakāra śaṅkhanirghoṣaṃ diśaḥ śabdena pūrayan mumoca ca śaravrātaṃ sahasrāyutasaṃmitam //
ततो दिशो नभश् चैव दृष्ट्वा शरशताचितम् मुमुचुस् त्रिदशाः सर्वे शस्त्राण्य् अस्त्राण्य् अनेकशः ॥
tato diśo nabhaś caiva dṛṣṭvā śaraśatācitam mumucus tridaśāḥ sarve śastrāṇy astrāṇy anekaśaḥ //
एकैकम् अस्त्रं शस्त्रं च देवैर् मुक्तं सहस्रधा चिच्छेद लीलयैवेशो जगतां मधुसूदनः ॥
ekaikam astraṃ śastraṃ ca devair muktaṃ sahasradhā ciccheda līlayaiveśo jagatāṃ madhusūdanaḥ //
पाशं सलिलराजस्य समाकृष्योरगाशनः चचाल खण्डशः कृत्त्वा बालपन्नगदेहवत् ॥
pāśaṃ salilarājasya samākṛṣyoragāśanaḥ cacāla khaṇḍaśaḥ kṛttvā bālapannagadehavat //
यमेन प्रहितं दण्डं गदाप्रक्षेपखण्डितम् पृथिव्यां पातयाम् आस भगवान् देवकीसुतः ॥
yamena prahitaṃ daṇḍaṃ gadāprakṣepakhaṇḍitam pṛthivyāṃ pātayām āsa bhagavān devakīsutaḥ //
शिबिकां च धनेशस्य चक्रेण तिलशो विभुः चकार शौरिर् अर्केन्दू दृष्टिपातहतौजसौ ॥
śibikāṃ ca dhaneśasya cakreṇa tilaśo vibhuḥ cakāra śaurir arkendū dṛṣṭipātahataujasau //
नीतो ऽग्निः शतशो बाणैर् द्राविता वसवो दिशः चक्रविच्छिन्नशूलाग्रा रुद्रा भुवि निपातिताः ॥
nīto 'gniḥ śataśo bāṇair drāvitā vasavo diśaḥ cakravicchinnaśūlāgrā rudrā bhuvi nipātitāḥ //
साध्या विश्वे च मरुतो गन्धर्वाश् चैव सायकैः शार्ङ्गिणा प्रेरिताः सर्वे व्योम्नि शाल्मलितूलवत् ॥
sādhyā viśve ca maruto gandharvāś caiva sāyakaiḥ śārṅgiṇā preritāḥ sarve vyomni śālmalitūlavat //
गरुडश् चापि वक्त्रेण पक्षाभ्यां च नखाङ्कुरैः भक्षयन्न् अहनद् देवान् दानवांश् च सदा खगः ॥
garuḍaś cāpi vaktreṇa pakṣābhyāṃ ca nakhāṅkuraiḥ bhakṣayann ahanad devān dānavāṃś ca sadā khagaḥ //
ततः शरसहस्रेण देवेन्द्रमधुसूदनौ परस्परं ववर्षाते धाराभिर् इव तोयदौ ॥
tataḥ śarasahasreṇa devendramadhusūdanau parasparaṃ vavarṣāte dhārābhir iva toyadau //
ऐरावतेन गरुडो युयुधे तत्र संकुले देवैः समेतैर् युयुधे शक्रेण च जनार्दनः ॥
airāvatena garuḍo yuyudhe tatra saṃkule devaiḥ sametair yuyudhe śakreṇa ca janārdanaḥ //
छिन्नेषु शीर्यमाणेषु शस्त्रेष्व् अस्त्रेषु सत्वरम् जग्राह वासवो वज्रं कृष्णश् चक्रं सुदर्शनम् ॥
chinneṣu śīryamāṇeṣu śastreṣv astreṣu satvaram jagrāha vāsavo vajraṃ kṛṣṇaś cakraṃ sudarśanam //
ततो हाहाकृतं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् वज्रचक्रधरौ दृष्ट्वा देवराजजनार्दनौ ॥
tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram vajracakradharau dṛṣṭvā devarājajanārdanau //
क्षिप्तं वज्रम् अथेन्द्रेण जग्राह भगवान् हरिः न मुमोच तदा चक्रं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥
kṣiptaṃ vajram athendreṇa jagrāha bhagavān hariḥ na mumoca tadā cakraṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt //
प्रनष्टवज्रं देवेन्द्रं गरुडक्षतवाहनम् सत्यभामाब्रवीद् वाक्यं पलायनपरायणम् ॥
pranaṣṭavajraṃ devendraṃ garuḍakṣatavāhanam satyabhāmābravīd vākyaṃ palāyanaparāyaṇam //
त्रैलोक्येश्वर नो युक्तं शचीभर्तुः पलायनम् पारिजातस्रगाभोगात् त्वाम् उपस्थास्यते शची ॥
trailokyeśvara no yuktaṃ śacībhartuḥ palāyanam pārijātasragābhogāt tvām upasthāsyate śacī //
कीदृशं देव राज्यं ते पारिजातस्रगुज्ज्वलाम् अपश्यतो यथापूर्वं प्रणयाभ्यागतां शचीम् ॥
kīdṛśaṃ deva rājyaṃ te pārijātasragujjvalām apaśyato yathāpūrvaṃ praṇayābhyāgatāṃ śacīm //
अलं शक्र प्रयासेन न व्रीडां यातुम् अर्हसि नीयतां पारिजातो ऽयं देवाः सन्तु गतव्यथाः ॥
alaṃ śakra prayāsena na vrīḍāṃ yātum arhasi nīyatāṃ pārijāto 'yaṃ devāḥ santu gatavyathāḥ //
पतिगर्वावलेपेन बहुमानपुरःसरम् न ददर्श गृहायाताम् उपचारेण मां शची ॥
patigarvāvalepena bahumānapuraḥsaram na dadarśa gṛhāyātām upacāreṇa māṃ śacī //
स्त्रीत्वाद् अगुरुचित्ताहं स्वभर्तुः श्लाघनापरा ततः कृतवती शक्र भवता सह विग्रहम् ॥
strītvād agurucittāhaṃ svabhartuḥ ślāghanāparā tataḥ kṛtavatī śakra bhavatā saha vigraham //
तद् अलं पारिजातेन परस्वेन हृतेन वा रूपेण यशसा चैव भवेत् स्त्री का न गर्विता ॥
tad alaṃ pārijātena parasvena hṛtena vā rūpeṇa yaśasā caiva bhavet strī kā na garvitā //
इत्य् उक्ते वै निववृते देवराजस् तया द्विजाः प्राह चैनाम् अलं चण्डि सखि खेदातिविस्तरैः ॥
ity ukte vai nivavṛte devarājas tayā dvijāḥ prāha cainām alaṃ caṇḍi sakhi khedātivistaraiḥ //
न चापि सर्गसंहारस्थितिकर्ताखिलस्य यः जितस्य तेन मे व्रीडा जायते विश्वरूपिणा ॥
na cāpi sargasaṃhārasthitikartākhilasya yaḥ jitasya tena me vrīḍā jāyate viśvarūpiṇā //
यस्मिञ् जगत् सकलम् एतद् अनादिमध्ये यस्माद् यतश् च न भविष्यति सर्वभूतात् तेनोद्भवप्रलयपालनकारणेन व्रीडा कथं भवति देवि निराकृतस्य
yasmiñ jagat sakalam etad anādimadhye yasmād yataś ca na bhaviṣyati sarvabhūtāt tenodbhavapralayapālanakāraṇena vrīḍā kathaṃ bhavati devi nirākṛtasya
सकलभुवनमूर्तिर् अल्पा सुसूक्ष्मा विदितसकलवेदैर् ज्ञायते यस्य नान्यैः तम् अजम् अकृतम् ईशं शाश्वतं स्वेच्छयैनं जगदुपकृतिम् आद्यं को विजेतुं समर्थः
sakalabhuvanamūrtir alpā susūkṣmā viditasakalavedair jñāyate yasya nānyaiḥ tam ajam akṛtam īśaṃ śāśvataṃ svecchayainaṃ jagadupakṛtim ādyaṃ ko vijetuṃ samarthaḥ