Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 182

ब्रह्मपुराणम्

BrP_182.1

यथोक्तं सा जगद्धात्री देवदेवेन वै पुरा षड्गर्भगर्भविन्यासं चक्रे चान्यस्य कर्षणम् ॥

yathoktaṃ sā jagaddhātrī devadevena vai purā ṣaḍgarbhagarbhavinyāsaṃ cakre cānyasya karṣaṇam //

BrP_182.2

सप्तमे रोहिणीं प्राप्ते गर्भे गर्भे ततो हरिः लोकत्रयोपकाराय देवक्याः प्रविवेश वै ॥

saptame rohiṇīṃ prāpte garbhe garbhe tato hariḥ lokatrayopakārāya devakyāḥ praviveśa vai //

BrP_182.3

योगनिद्रा यशोदायास् तस्मिन्न् एव ततो दिने संभूता जठरे तद्वद् यथोक्तं परमेष्ठिना ॥

yoganidrā yaśodāyās tasminn eva tato dine saṃbhūtā jaṭhare tadvad yathoktaṃ parameṣṭhinā //

BrP_182.4

ततो ग्रहगणः सम्यक् प्रचचार दिवि द्विजाः विष्णोर् अंशे महीं यात ऋतवो ऽप्य् अभवञ् शुभाः ॥

tato grahagaṇaḥ samyak pracacāra divi dvijāḥ viṣṇor aṃśe mahīṃ yāta ṛtavo 'py abhavañ śubhāḥ //

BrP_182.5

नोत्सेहे देवकीं द्रष्टुं कश्चिद् अप्य् अतितेजसा जाज्वल्यमानां तां दृष्ट्वा मनांसि क्षोभम् आययुः ॥

notsehe devakīṃ draṣṭuṃ kaścid apy atitejasā jājvalyamānāṃ tāṃ dṛṣṭvā manāṃsi kṣobham āyayuḥ //

BrP_182.6

अदृष्टां पुरुषैः स्त्रीभिर् देवकीं देवतागणाः बिभ्राणां वपुषा विष्णुं तुष्टुवुस् ताम् अहर्निशम् ॥

adṛṣṭāṃ puruṣaiḥ strībhir devakīṃ devatāgaṇāḥ bibhrāṇāṃ vapuṣā viṣṇuṃ tuṣṭuvus tām aharniśam //

BrP_182.7

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा विद्या सुधा त्वं ज्योतिर् एव च त्वं सर्वलोकरक्षार्थम् अवतीर्णा महीतले ॥

tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā vidyā sudhā tvaṃ jyotir eva ca tvaṃ sarvalokarakṣārtham avatīrṇā mahītale //

BrP_182.8

प्रसीद देवि सर्वस्य जगतस् त्वं शुभं कुरु प्रीत्यर्थं धारयेशानं धृतं येनाखिलं जगत् ॥

prasīda devi sarvasya jagatas tvaṃ śubhaṃ kuru prītyarthaṃ dhārayeśānaṃ dhṛtaṃ yenākhilaṃ jagat //

BrP_182.9

एवं संस्तूयमाना सा देवैर् देवम् अधारयत् गर्भेण पुण्डरीकाक्षं जगतां त्राणकारणम् ॥

evaṃ saṃstūyamānā sā devair devam adhārayat garbheṇa puṇḍarīkākṣaṃ jagatāṃ trāṇakāraṇam //

BrP_182.10

ततो ऽखिलजगत्पद्मबोधायाच्युतभानुना देवक्याः पूर्वसंध्यायाम् आविर्भूतं महात्मना ॥

tato 'khilajagatpadmabodhāyācyutabhānunā devakyāḥ pūrvasaṃdhyāyām āvirbhūtaṃ mahātmanā //

BrP_182.11

मध्यरात्रे ऽखिलाधारे जायमाने जनार्दने मन्दं जगर्जुर् जलदाः पुष्पवृष्टिमुचः सुराः ॥

madhyarātre 'khilādhāre jāyamāne janārdane mandaṃ jagarjur jaladāḥ puṣpavṛṣṭimucaḥ surāḥ //

BrP_182.12

फुल्लेन्दीवरपत्त्राभं चतुर्बाहुम् उदीक्ष्य तम् श्रीवत्सवक्षसं जातं तुष्टावानकदुन्दुभिः ॥

phullendīvarapattrābhaṃ caturbāhum udīkṣya tam śrīvatsavakṣasaṃ jātaṃ tuṣṭāvānakadundubhiḥ //

BrP_182.13

अभिष्टूय च तं वाग्भिः प्रसन्नाभिर् महामतिः विज्ञापयाम् आस तदा कंसाद् भीतो द्विजोत्तमाः ॥

abhiṣṭūya ca taṃ vāgbhiḥ prasannābhir mahāmatiḥ vijñāpayām āsa tadā kaṃsād bhīto dvijottamāḥ //

BrP_182.14

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर दिव्यं रूपम् इदं देव प्रसादेनोपसंहर ॥

jñāto 'si devadeveśa śaṅkhacakragadādhara divyaṃ rūpam idaṃ deva prasādenopasaṃhara //

BrP_182.15

अद्यैव देव कंसो ऽयं कुरुते मम यातनाम् अवतीर्णम् इति ज्ञात्वा त्वाम् अस्मिन् मन्दिरे मम ॥

adyaiva deva kaṃso 'yaṃ kurute mama yātanām avatīrṇam iti jñātvā tvām asmin mandire mama //

BrP_182.16

यो ऽनन्तरूपो ऽखिलविश्वरूपो गर्भे ऽपि लोकान् वपुषा बिभर्ति प्रसीदताम् एष स देवदेवः स्वमाययाविष्कृतबालरूपः

yo 'nantarūpo 'khilaviśvarūpo garbhe 'pi lokān vapuṣā bibharti prasīdatām eṣa sa devadevaḥ svamāyayāviṣkṛtabālarūpaḥ

BrP_182.17

उपसंहर सर्वात्मन् रूपम् एतच् चतुर्भुजम् जानातु मावतारं ते कंसो ऽयं दितिजान्तक ॥

upasaṃhara sarvātman rūpam etac caturbhujam jānātu māvatāraṃ te kaṃso 'yaṃ ditijāntaka //

BrP_182.18

स्तुतो ऽहं यत् त्वया पूर्वं पुत्रार्थिन्या तद् अद्य ते सफलं देवि संजातं जातो ऽहं यत् तवोदरात् ॥

stuto 'haṃ yat tvayā pūrvaṃ putrārthinyā tad adya te saphalaṃ devi saṃjātaṃ jāto 'haṃ yat tavodarāt //

BrP_182.19

इत्य् उक्त्वा भगवांस् तूष्णीं बभूव मुनिसत्तमाः वसुदेवो ऽपि तं रात्राव् आदाय प्रययौ बहिः ॥

ity uktvā bhagavāṃs tūṣṇīṃ babhūva munisattamāḥ vasudevo 'pi taṃ rātrāv ādāya prayayau bahiḥ //

BrP_182.20

मोहिताश् चाभवंस् तत्र रक्षिणो योगनिद्रया मथुराद्वारपालाश् च व्रजत्य् आनकदुन्दुभौ ॥

mohitāś cābhavaṃs tatra rakṣiṇo yoganidrayā mathurādvārapālāś ca vrajaty ānakadundubhau //

BrP_182.21

वर्षतां जलदानां च तत् तोयम् उल्बणं निशि संछाद्य तं ययौ शेषः फणैर् आनकदुन्दुभिम् ॥

varṣatāṃ jaladānāṃ ca tat toyam ulbaṇaṃ niśi saṃchādya taṃ yayau śeṣaḥ phaṇair ānakadundubhim //

BrP_182.22

यमुनां चातिगम्भीरां नानावर्तशताकुलाम् वसुदेवो वहन् विष्णुं जानुमात्रवहां ययौ ॥

yamunāṃ cātigambhīrāṃ nānāvartaśatākulām vasudevo vahan viṣṇuṃ jānumātravahāṃ yayau //

BrP_182.23

कंसस्य करम् आदाय तत्रैवाभ्यागतांस् तटे नन्दादीन् गोपवृद्धांश् च यमुनायां ददर्श सः ॥

kaṃsasya karam ādāya tatraivābhyāgatāṃs taṭe nandādīn gopavṛddhāṃś ca yamunāyāṃ dadarśa saḥ //

BrP_182.24

तस्मिन् काले यशोदापि मोहिता योगनिद्रया ताम् एव कन्यां मुनयः प्रासूत मोहिते जने ॥

tasmin kāle yaśodāpi mohitā yoganidrayā tām eva kanyāṃ munayaḥ prāsūta mohite jane //

BrP_182.25

वसुदेवो ऽपि विन्यस्य बालम् आदाय दारिकाम् यशोदाशयने तूर्णम् आजगामामितद्युतिः ॥

vasudevo 'pi vinyasya bālam ādāya dārikām yaśodāśayane tūrṇam ājagāmāmitadyutiḥ //

BrP_182.26

ददर्श च विबुद्ध्वा सा यशोदा जातम् आत्मजम् नीलोत्पलदलश्यामं ततो ऽत्यर्थं मुदं ययौ ॥

dadarśa ca vibuddhvā sā yaśodā jātam ātmajam nīlotpaladalaśyāmaṃ tato 'tyarthaṃ mudaṃ yayau //

BrP_182.27

आदाय वसुदेवो ऽपि दारिकां निजमन्दिरम् देवकीशयने न्यस्य यथापूर्वम् अतिष्ठत ॥

ādāya vasudevo 'pi dārikāṃ nijamandiram devakīśayane nyasya yathāpūrvam atiṣṭhata //

BrP_182.28

ततो बालध्वनिं श्रुत्वा रक्षिणः सहसोत्थिताः कंसम् आवेदयाम् आसुर् देवकीप्रसवं द्विजाः ॥

tato bāladhvaniṃ śrutvā rakṣiṇaḥ sahasotthitāḥ kaṃsam āvedayām āsur devakīprasavaṃ dvijāḥ //

BrP_182.29

कंसस् तूर्णम् उपेत्यैनां ततो जग्राह बालिकाम् मुञ्च मुञ्चेति देवक्यासन्नकण्ठं निवारितः ॥

kaṃsas tūrṇam upetyaināṃ tato jagrāha bālikām muñca muñceti devakyāsannakaṇṭhaṃ nivāritaḥ //

BrP_182.30

चिक्षेप च शिलापृष्ठे सा क्षिप्ता वियति स्थितिम् अवाप रूपं च महत् सायुधाष्टमहाभुजम् प्रजहास तथैवोच्चैः कंसं च रुषिताब्रवीत् ॥

cikṣepa ca śilāpṛṣṭhe sā kṣiptā viyati sthitim avāpa rūpaṃ ca mahat sāyudhāṣṭamahābhujam prajahāsa tathaivoccaiḥ kaṃsaṃ ca ruṣitābravīt //

BrP_182.31

किं मयाक्षिप्तया कंस जातो यस् त्वां हनिष्यति सर्वस्वभूतो देवानाम् आसीन् मृत्युः पुरा स ते तद् एतत् संप्रधार्याशु क्रियतां हितम् आत्मनः ॥

kiṃ mayākṣiptayā kaṃsa jāto yas tvāṃ haniṣyati sarvasvabhūto devānām āsīn mṛtyuḥ purā sa te tad etat saṃpradhāryāśu kriyatāṃ hitam ātmanaḥ //

BrP_182.32

इत्य् उक्त्वा प्रययौ देवी दिव्यस्रग्गन्धभूषणा पश्यतो भोजराजस्य स्तुता सिद्धैर् विहायसा ॥

ity uktvā prayayau devī divyasraggandhabhūṣaṇā paśyato bhojarājasya stutā siddhair vihāyasā //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः