व्यासस्य वचनं श्रुत्वा मुनयः संयतेन्द्रियाः प्रीता बभूवुः संहृष्टा विस्मिताश् च पुनः पुनः ॥
vyāsasya vacanaṃ śrutvā munayaḥ saṃyatendriyāḥ prītā babhūvuḥ saṃhṛṣṭā vismitāś ca punaḥ punaḥ //
अहो भारतवर्षस्य त्वया संकीर्तिता गुणाः तद्वच् छ्रीपुरुषाख्यस्य क्षेत्रस्य पुरुषोत्तम ॥
aho bhāratavarṣasya tvayā saṃkīrtitā guṇāḥ tadvac chrīpuruṣākhyasya kṣetrasya puruṣottama //
विस्मयो हि न चैकस्य श्रुत्वा माहात्म्यम् उत्तमम् पुरुषाख्यस्य क्षेत्रस्य प्रीतिश् च वदतां वर ॥
vismayo hi na caikasya śrutvā māhātmyam uttamam puruṣākhyasya kṣetrasya prītiś ca vadatāṃ vara //
चिरात् प्रभृति चास्माकं संशयो हृदि वर्तते त्वदृते संशयस्यास्य च्छेत्ता नान्यो ऽस्ति भूतले ॥
cirāt prabhṛti cāsmākaṃ saṃśayo hṛdi vartate tvadṛte saṃśayasyāsya cchettā nānyo 'sti bhūtale //
उत्पत्तिं बलदेवस्य कृष्णस्य च महीतले भद्रायाश् चैव कार्त्स्न्येन पृच्छामस् त्वां महामुने ॥
utpattiṃ baladevasya kṛṣṇasya ca mahītale bhadrāyāś caiva kārtsnyena pṛcchāmas tvāṃ mahāmune //
किमर्थं तौ समुत्पन्नौ कृष्णसंकर्षणाव् उभौ वसुदेवसुतौ वीरौ स्थितौ नन्दगृहे मुने ॥
kimarthaṃ tau samutpannau kṛṣṇasaṃkarṣaṇāv ubhau vasudevasutau vīrau sthitau nandagṛhe mune //
निःसारे मृत्युलोके ऽस्मिन् दुःखप्राये ऽतिचञ्चले जलबुद्बुदसंकाशे भैरवे लोमहर्षणे ॥
niḥsāre mṛtyuloke 'smin duḥkhaprāye 'ticañcale jalabudbudasaṃkāśe bhairave lomaharṣaṇe //
विण्मूत्रपिच्छलं कष्टं संकटं दुःखदायकम् कथं घोरतरं तेषां गर्भवासम् अरोचत ॥
viṇmūtrapicchalaṃ kaṣṭaṃ saṃkaṭaṃ duḥkhadāyakam kathaṃ ghorataraṃ teṣāṃ garbhavāsam arocata //
यानि कर्माणि चक्रुस् ते समुत्पन्ना महीतले विस्तरेण मुने तानि ब्रूहि नो वदतां वर ॥
yāni karmāṇi cakrus te samutpannā mahītale vistareṇa mune tāni brūhi no vadatāṃ vara //
समग्रं चरितं तेषाम् अद्भुतं चातिमानुषम् कथं स भगवान् देवः सुरेशः सुरसत्तमः ॥
samagraṃ caritaṃ teṣām adbhutaṃ cātimānuṣam kathaṃ sa bhagavān devaḥ sureśaḥ surasattamaḥ //
वसुदेवकुले धीमान् वासुदेवत्वम् आगतः अमरैश् चावृतं पुण्यं पुण्यकृद्भिर् अलंकृतम् ॥
vasudevakule dhīmān vāsudevatvam āgataḥ amaraiś cāvṛtaṃ puṇyaṃ puṇyakṛdbhir alaṃkṛtam //
देवलोकं किम् उत्सृज्य मर्त्यलोक इहागतः देवमानुषयोर् नेता द्योर् भुवः प्रभवो ऽव्ययः ॥
devalokaṃ kim utsṛjya martyaloka ihāgataḥ devamānuṣayor netā dyor bhuvaḥ prabhavo 'vyayaḥ //
किमर्थं दिव्यम् आत्मानं मानुषेषु न्ययोजयत् यश् चक्रं वर्तयत्य् एको मानुषाणाम् अनामयम् ॥
kimarthaṃ divyam ātmānaṃ mānuṣeṣu nyayojayat yaś cakraṃ vartayaty eko mānuṣāṇām anāmayam //
स मानुष्ये कथं बुद्धिं चक्रे चक्रगदाधरः गोपायनं यः कुरुते जगतः सार्वभौतिकम् ॥
sa mānuṣye kathaṃ buddhiṃ cakre cakragadādharaḥ gopāyanaṃ yaḥ kurute jagataḥ sārvabhautikam //
स कथं गां गतो विष्णुर् गोपत्वम् अकरोत् प्रभुः महाभूतानि भूतात्मा यो दधार चकार च ॥
sa kathaṃ gāṃ gato viṣṇur gopatvam akarot prabhuḥ mahābhūtāni bhūtātmā yo dadhāra cakāra ca //
श्रीगर्भः स कथं गर्भे स्त्रिया भूचरया धृतः येन लोकान् क्रमैर् जित्वा त्रिभिर् वै त्रिदशेप्सया ॥
śrīgarbhaḥ sa kathaṃ garbhe striyā bhūcarayā dhṛtaḥ yena lokān kramair jitvā tribhir vai tridaśepsayā //
स्थापिता जगतो मार्गास् त्रिवर्गाश् चाभवंस् त्रयः यो ऽन्तकाले जगत् पीत्वा कृत्वा तोयमयं वपुः ॥
sthāpitā jagato mārgās trivargāś cābhavaṃs trayaḥ yo 'ntakāle jagat pītvā kṛtvā toyamayaṃ vapuḥ //
लोकम् एकार्णवं चक्रे दृश्यादृश्येन चात्मना यः पुराणः पुराणात्मा वाराहं रूपम् आस्थितः ॥
lokam ekārṇavaṃ cakre dṛśyādṛśyena cātmanā yaḥ purāṇaḥ purāṇātmā vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ //
विषाणाग्रेण वसुधाम् उज्जहारारिसूदनः यः पुरा पुरुहूतार्थे त्रैलोक्यम् इदम् अव्ययम् ॥
viṣāṇāgreṇa vasudhām ujjahārārisūdanaḥ yaḥ purā puruhūtārthe trailokyam idam avyayam //
ददौ जित्वा वसुमतीं सुराणां सुरसत्तमः येन सैंहवपुः कृत्वा द्विधा कृत्वा च तत् पुनः ॥
dadau jitvā vasumatīṃ surāṇāṃ surasattamaḥ yena saiṃhavapuḥ kṛtvā dvidhā kṛtvā ca tat punaḥ //
पूर्वदैत्यो महावीर्यो हिरण्यकशिपुर् हतः यः पुरा ह्य् अनलो भूत्वा और्वः संवर्तको विभुः ॥
pūrvadaityo mahāvīryo hiraṇyakaśipur hataḥ yaḥ purā hy analo bhūtvā aurvaḥ saṃvartako vibhuḥ //
पातालस्थो ऽर्णवरसं पपौ तोयमयं हरिः सहस्रचरणं ब्रह्म सहस्रांशुसहस्रदम् ॥
pātālastho 'rṇavarasaṃ papau toyamayaṃ hariḥ sahasracaraṇaṃ brahma sahasrāṃśusahasradam //
सहस्रशिरसं देवं यम् आहुर् वै युगे युगे नाभ्यां पद्मं समुद्भूतं यस्य पैतामहं गृहम् ॥
sahasraśirasaṃ devaṃ yam āhur vai yuge yuge nābhyāṃ padmaṃ samudbhūtaṃ yasya paitāmahaṃ gṛham //
एकार्णवे नागलोके सद्धिरण्मयपङ्कजम् येन ते निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये ॥
ekārṇave nāgaloke saddhiraṇmayapaṅkajam yena te nihatā daityāḥ saṃgrāme tārakāmaye //
येन देवमयं कृत्वा सर्वायुधधरं वपुः गुहासंस्थेन चोत्सिक्तः कालनेमिर् निपातितः ॥
yena devamayaṃ kṛtvā sarvāyudhadharaṃ vapuḥ guhāsaṃsthena cotsiktaḥ kālanemir nipātitaḥ //
उत्तरान्ते समुद्रस्य क्षीरोदस्यामृतोदधौ यः शेते शाश्वतं योगम् आस्थाय तिमिरं महत् ॥
uttarānte samudrasya kṣīrodasyāmṛtodadhau yaḥ śete śāśvataṃ yogam āsthāya timiraṃ mahat //
सुरारणी गर्भम् अधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाद् अदितिः पुराणम् शक्रं च यो दैत्यगणावरुद्धं गर्भावधानेन कृतं चकार
surāraṇī garbham adhatta divyaṃ tapaḥprakarṣād aditiḥ purāṇam śakraṃ ca yo daityagaṇāvaruddhaṃ garbhāvadhānena kṛtaṃ cakāra
पदानि यो योगमयानि कृत्वा चकार दैत्यान् सलिलेशयस्थान् कृत्वा च देवांस् त्रिदशेश्वरांस् तु चक्रे सुरेशं पुरुहूतम् एव
padāni yo yogamayāni kṛtvā cakāra daityān salileśayasthān kṛtvā ca devāṃs tridaśeśvarāṃs tu cakre sureśaṃ puruhūtam eva
गार्हपत्येन विधिना अन्वाहार्येण कर्मणा अग्निम् आहवनीयं च वेदं दीक्षां समिद् ध्रुवम् ॥
gārhapatyena vidhinā anvāhāryeṇa karmaṇā agnim āhavanīyaṃ ca vedaṃ dīkṣāṃ samid dhruvam //
प्रोक्षणीयं स्रुवं चैव आवभृथ्यं तथैव च अवाक्पाणिस् तु यश् चक्रे हव्यभागभुजस् तथा ॥
prokṣaṇīyaṃ sruvaṃ caiva āvabhṛthyaṃ tathaiva ca avākpāṇis tu yaś cakre havyabhāgabhujas tathā //
हव्यादांश् च सुरांश् चक्रे कव्यादांश् च पितॄन् अथ भोगार्थे यज्ञविधिना ऽयोजयद् यज्ञकर्मणि ॥
havyādāṃś ca surāṃś cakre kavyādāṃś ca pitṝn atha bhogārthe yajñavidhinā 'yojayad yajñakarmaṇi //
पात्राणि दक्षिणां दीक्षां चरूंश् चोलूखलानि च यूपं समित् स्रुवं सोमं पवित्रान् परिधीन् अपि ॥
pātrāṇi dakṣiṇāṃ dīkṣāṃ carūṃś colūkhalāni ca yūpaṃ samit sruvaṃ somaṃ pavitrān paridhīn api //
यज्ञियानि च द्रव्याणि चमसांश् च तथापरान् सदस्यान् यजमानांश् च मेधादींश् च क्रतूत्तमान् ॥
yajñiyāni ca dravyāṇi camasāṃś ca tathāparān sadasyān yajamānāṃś ca medhādīṃś ca kratūttamān //
विबभाज पुरा यस् तु पारमेष्ठ्येन कर्मणा युगानुरूपं यः कृत्वा लोकान् अनुपराक्रमात् ॥
vibabhāja purā yas tu pārameṣṭhyena karmaṇā yugānurūpaṃ yaḥ kṛtvā lokān anuparākramāt //
क्षणा निमेषाः काष्ठाश् च कलास् त्रैकाल्यम् एव च मुहूर्तास् तिथयो मासा दिनं संवत्सरस् तथा ॥
kṣaṇā nimeṣāḥ kāṣṭhāś ca kalās traikālyam eva ca muhūrtās tithayo māsā dinaṃ saṃvatsaras tathā //
ऋतवः कालयोगाश् च प्रमाणं त्रिविधं त्रिषु आयुःक्षेत्राण्य् उपचयो लक्षणं रूपसौष्ठवम् ॥
ṛtavaḥ kālayogāś ca pramāṇaṃ trividhaṃ triṣu āyuḥkṣetrāṇy upacayo lakṣaṇaṃ rūpasauṣṭhavam //
त्रयो लोकास् त्रयो देवास् त्रैविद्यं पावकास् त्रयः त्रैकाल्यं त्रीणि कर्माणि त्रयो वर्णास् त्रयो गुणाः ॥
trayo lokās trayo devās traividyaṃ pāvakās trayaḥ traikālyaṃ trīṇi karmāṇi trayo varṇās trayo guṇāḥ //
सृष्टा लोकाः पुरा सर्वे येनानन्तेन कर्मणा सर्वभूतगतः स्रष्टा सर्वभूतगुणात्मकः ॥
sṛṣṭā lokāḥ purā sarve yenānantena karmaṇā sarvabhūtagataḥ sraṣṭā sarvabhūtaguṇātmakaḥ //
नृणाम् इन्द्रियपूर्वेण योगेन रमते च यः गतागताभ्यां योगेन य एव विधिर् ईश्वरः ॥
nṛṇām indriyapūrveṇa yogena ramate ca yaḥ gatāgatābhyāṃ yogena ya eva vidhir īśvaraḥ //
यो गतिर् धर्मयुक्तानाम् अगतिः पापकर्मणाम् चातुर्वर्ण्यस्य प्रभवश् चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता ॥
yo gatir dharmayuktānām agatiḥ pāpakarmaṇām cāturvarṇyasya prabhavaś cāturvarṇyasya rakṣitā //
चातुर्विद्यस्य यो वेत्ता चातुराश्रम्यसंश्रयः दिगन्तरं नभो भूमिर् वायुर् वापि विभावसुः ॥
cāturvidyasya yo vettā cāturāśramyasaṃśrayaḥ digantaraṃ nabho bhūmir vāyur vāpi vibhāvasuḥ //
चन्द्रसूर्यमयं ज्योतिर् युगेशः क्षणदाचरः यः परं श्रूयते ज्योतिर् यः परं श्रूयते तपः ॥
candrasūryamayaṃ jyotir yugeśaḥ kṣaṇadācaraḥ yaḥ paraṃ śrūyate jyotir yaḥ paraṃ śrūyate tapaḥ //
यं परं प्राहुर् अपरं यः परः परमात्मवान् आदित्यानां तु यो देवो यश् च दैत्यान्तको विभुः ॥
yaṃ paraṃ prāhur aparaṃ yaḥ paraḥ paramātmavān ādityānāṃ tu yo devo yaś ca daityāntako vibhuḥ //
युगान्तेष्व् अन्तको यश् च यश् च लोकान्तकान्तकः सेतुर् यो लोकसेतूनां मेध्यो यो मेध्यकर्मणाम् ॥
yugānteṣv antako yaś ca yaś ca lokāntakāntakaḥ setur yo lokasetūnāṃ medhyo yo medhyakarmaṇām //
वेद्यो यो वेदविदुषां प्रभुर् यः प्रभवात्मनाम् सोमभूतश् च सौम्यानाम् अग्निभूतो ऽग्निवर्चसाम् ॥
vedyo yo vedaviduṣāṃ prabhur yaḥ prabhavātmanām somabhūtaś ca saumyānām agnibhūto 'gnivarcasām //
यः शक्राणाम् ईशभूतस् तपोभूतस् तपस्विनाम् विनयो नयवृत्तीनां तेजस् तेजस्विनाम् अपि ॥
yaḥ śakrāṇām īśabhūtas tapobhūtas tapasvinām vinayo nayavṛttīnāṃ tejas tejasvinām api //
विग्रहो विग्रहार्हाणां गतिर् गतिमताम् अपि आकाशप्रभवो वायुर् वायोः प्राणाद् धुताशनः ॥
vigraho vigrahārhāṇāṃ gatir gatimatām api ākāśaprabhavo vāyur vāyoḥ prāṇād dhutāśanaḥ //
दिवो हुताशनः प्राणः प्राणो ऽग्निर् मधुसूदनः रसाच् छोणितसंभूतिः शोणितान् मांसम् उच्यते ॥
divo hutāśanaḥ prāṇaḥ prāṇo 'gnir madhusūdanaḥ rasāc choṇitasaṃbhūtiḥ śoṇitān māṃsam ucyate //
मांसात् तु मेदसो जन्म मेदसो ऽस्थि निरुच्यते अस्थ्नो मज्जा समभवन् मज्जातः शुक्रसंभवः ॥
māṃsāt tu medaso janma medaso 'sthi nirucyate asthno majjā samabhavan majjātaḥ śukrasaṃbhavaḥ //
शुक्राद् गर्भः समभवद् रसमूलेन कर्मणा तत्रापां प्रथमो भागः स सौम्यो राशिर् उच्यते ॥
śukrād garbhaḥ samabhavad rasamūlena karmaṇā tatrāpāṃ prathamo bhāgaḥ sa saumyo rāśir ucyate //
गर्भोष्मसंभवो ज्ञेयो द्वितीयो राशिर् उच्यते शुक्रं सोमात्मकं विद्याद् आर्तवं पावकात्मकम् ॥
garbhoṣmasaṃbhavo jñeyo dvitīyo rāśir ucyate śukraṃ somātmakaṃ vidyād ārtavaṃ pāvakātmakam //
भावा रसानुगाश् चैषां बीजे च शशिपावकौ कफवर्गे भवेच् छुक्रं पित्तवर्गे च शोणितम् ॥
bhāvā rasānugāś caiṣāṃ bīje ca śaśipāvakau kaphavarge bhavec chukraṃ pittavarge ca śoṇitam //
कफस्य हृदयं स्थानं नाभ्यां पित्तं प्रतिष्ठितम् देहस्य मध्ये हृदयं स्थानं तन् मनसः स्मृतम् ॥
kaphasya hṛdayaṃ sthānaṃ nābhyāṃ pittaṃ pratiṣṭhitam dehasya madhye hṛdayaṃ sthānaṃ tan manasaḥ smṛtam //
नाभिकोष्ठान्तरं यत् तु तत्र देवो हुताशनः मनः प्रजापतिर् ज्ञेयः कफः सोमो विभाव्यते ॥
nābhikoṣṭhāntaraṃ yat tu tatra devo hutāśanaḥ manaḥ prajāpatir jñeyaḥ kaphaḥ somo vibhāvyate //
पित्तम् अग्निः स्मृतं त्व् एवम् अग्निसोमात्मकं जगत् एवं प्रवर्तिते गर्भे वर्धिते ऽर्बुदसंनिभे ॥
pittam agniḥ smṛtaṃ tv evam agnisomātmakaṃ jagat evaṃ pravartite garbhe vardhite 'rbudasaṃnibhe //
वायुः प्रवेशं संचक्रे संगतः परमात्मनः स पञ्चधा शरीरस्थो भिद्यते वर्तते पुनः ॥
vāyuḥ praveśaṃ saṃcakre saṃgataḥ paramātmanaḥ sa pañcadhā śarīrastho bhidyate vartate punaḥ //
प्राणापानौ समानश् च उदानो व्यान एव च प्राणो ऽस्य परमात्मानं वर्धयन् परिवर्तते ॥
prāṇāpānau samānaś ca udāno vyāna eva ca prāṇo 'sya paramātmānaṃ vardhayan parivartate //
अपानः पश्चिमं कायम् उदानो ऽर्धं शरीरिणः व्यानस् तु व्याप्यते येन समानः संनिवर्तते ॥
apānaḥ paścimaṃ kāyam udāno 'rdhaṃ śarīriṇaḥ vyānas tu vyāpyate yena samānaḥ saṃnivartate //
भूतावाप्तिस् ततस् तस्य जायेतेन्द्रियगोचरा पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश् च पञ्चमम् ॥
bhūtāvāptis tatas tasya jāyetendriyagocarā pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiś ca pañcamam //
तस्येन्द्रियनिविष्टानि स्वं स्वं भागं प्रचक्रिरे पार्थिवं देहम् आहुस् तु प्राणात्मानं च मारुतम् ॥
tasyendriyaniviṣṭāni svaṃ svaṃ bhāgaṃ pracakrire pārthivaṃ deham āhus tu prāṇātmānaṃ ca mārutam //
छिद्राण्य् आकाशयोनीनि जलात् स्रावः प्रवर्तते ज्योतिश् चक्षूंषि तेजश् च आत्मा तेषां मनः स्मृतम् ॥
chidrāṇy ākāśayonīni jalāt srāvaḥ pravartate jyotiś cakṣūṃṣi tejaś ca ātmā teṣāṃ manaḥ smṛtam //
ग्रामाश् च विषयाश् चैव यस्य वीर्यात् प्रवर्तिताः इत्य् एतान् पुरुषः सर्वान् सृजंल् लोकान् सनातनः ॥
grāmāś ca viṣayāś caiva yasya vīryāt pravartitāḥ ity etān puruṣaḥ sarvān sṛjaṃl lokān sanātanaḥ //
नैधने ऽस्मिन् कथं लोके नरत्वं विष्णुर् आगतः एष नः संशयो ब्रह्मन्न् एष नो विस्मयो महान् ॥
naidhane 'smin kathaṃ loke naratvaṃ viṣṇur āgataḥ eṣa naḥ saṃśayo brahmann eṣa no vismayo mahān //
कथं गतिर् गतिमताम् आपन्नो मानुषीं तनुम् आश्चर्यं परमं विष्णुर् देवैर् दैत्यैश् च कथ्यते ॥
kathaṃ gatir gatimatām āpanno mānuṣīṃ tanum āścaryaṃ paramaṃ viṣṇur devair daityaiś ca kathyate //
विष्णोर् उत्पत्तिम् आश्चर्यं कथयस्व महामुने प्रख्यातबलवीर्यस्य विष्णोर् अमिततेजसः ॥
viṣṇor utpattim āścaryaṃ kathayasva mahāmune prakhyātabalavīryasya viṣṇor amitatejasaḥ //
कर्मणाश्चर्यभूतस्य विष्णोस् तत्त्वम् इहोच्यताम् कथं स देवो देवानाम् आर्तिहा पुरुषोत्तमः ॥
karmaṇāścaryabhūtasya viṣṇos tattvam ihocyatām kathaṃ sa devo devānām ārtihā puruṣottamaḥ //
सर्वव्यापी जगन्नाथः सर्वलोकमहेश्वरः सर्गस्थित्यन्तकृद् देवः सर्वलोकसुखावहः ॥
sarvavyāpī jagannāthaḥ sarvalokamaheśvaraḥ sargasthityantakṛd devaḥ sarvalokasukhāvahaḥ //
अक्षयः शाश्वतो ऽनन्तः क्षयवृद्धिविवर्जितः निर्लेपो निर्गुणः सूक्ष्मो निर्विकारो निरञ्जनः ॥
akṣayaḥ śāśvato 'nantaḥ kṣayavṛddhivivarjitaḥ nirlepo nirguṇaḥ sūkṣmo nirvikāro nirañjanaḥ //
सर्वोपाधिविनिर्मुक्तः सत्तामात्रव्यवस्थितः अविकारी विभुर् नित्यः परमात्मा सनातनः ॥
sarvopādhivinirmuktaḥ sattāmātravyavasthitaḥ avikārī vibhur nityaḥ paramātmā sanātanaḥ //
अचलो निर्मलो व्यापी नित्यतृप्तो निराश्रयः विशुद्धं श्रूयते यस्य हरित्वं च कृते युगे ॥
acalo nirmalo vyāpī nityatṛpto nirāśrayaḥ viśuddhaṃ śrūyate yasya haritvaṃ ca kṛte yuge //
वैकुण्ठत्वं च देवेषु कृष्णत्वं मानुषेषु च ईश्वरस्य हि तस्येमां गहनां कर्मणो गतिम् ॥
vaikuṇṭhatvaṃ ca deveṣu kṛṣṇatvaṃ mānuṣeṣu ca īśvarasya hi tasyemāṃ gahanāṃ karmaṇo gatim //
समतीतां भविष्यं च श्रोतुम् इच्छा प्रवर्तते अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एष भगवान् प्रभुः ॥
samatītāṃ bhaviṣyaṃ ca śrotum icchā pravartate avyakto vyaktaliṅgastho ya eṣa bhagavān prabhuḥ //
नारायणो ह्य् अनन्तात्मा प्रभवो ऽव्यय एव च एष नारायणो भूत्वा हरिर् आसीत् सनातनः ॥
nārāyaṇo hy anantātmā prabhavo 'vyaya eva ca eṣa nārāyaṇo bhūtvā harir āsīt sanātanaḥ //
ब्रह्मा शक्रश् च रुद्रश् च धर्मः शुक्रो बृहस्पतिः प्रधानात्मा पुरा ह्य् एष ब्रह्माणम् असृजत् प्रभुः ॥
brahmā śakraś ca rudraś ca dharmaḥ śukro bṛhaspatiḥ pradhānātmā purā hy eṣa brahmāṇam asṛjat prabhuḥ //
सो ऽसृजत् पूर्वपुरुषः पुरा कल्पे प्रजापतीन् एवं स भगवान् विष्णुः सर्वलोकमहेश्वरः किमर्थं मर्त्यलोके ऽस्मिन् यातो यदुकुले हरिः ॥
so 'sṛjat pūrvapuruṣaḥ purā kalpe prajāpatīn evaṃ sa bhagavān viṣṇuḥ sarvalokamaheśvaraḥ kimarthaṃ martyaloke 'smin yāto yadukule hariḥ //