नहि नस् तृप्तिर् अस्तीह शृण्वतां भगवत्कथाम् पुनर् एव परं गुह्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः ॥
nahi nas tṛptir astīha śṛṇvatāṃ bhagavatkathām punar eva paraṃ guhyaṃ vaktum arhasy aśeṣataḥ //
अनन्तवासुदेवस्य न सम्यग् वर्णितं त्वया श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण वदस्व नः ॥
anantavāsudevasya na samyag varṇitaṃ tvayā śrotum icchāmahe deva vistareṇa vadasva naḥ //
प्रवक्ष्यामि मुनिश्रेष्ठाः सारात् सारतरं परम् अनन्तवासुदेवस्य माहात्म्यं भुवि दुर्लभम् ॥
pravakṣyāmi muniśreṣṭhāḥ sārāt sārataraṃ param anantavāsudevasya māhātmyaṃ bhuvi durlabham //
आदिकल्पे पुरा विप्रास् त्व् अहम् अव्यक्तजन्मवान् विश्वकर्माणम् आहूय वचनं प्रोक्तवान् इदम् ॥
ādikalpe purā viprās tv aham avyaktajanmavān viśvakarmāṇam āhūya vacanaṃ proktavān idam //
वरिष्ठं देवशिल्पीन्द्रं विश्वकर्माग्रकर्मिणम् प्रतिमां वासुदेवस्य कुरु शैलमयीं भुवि ॥
variṣṭhaṃ devaśilpīndraṃ viśvakarmāgrakarmiṇam pratimāṃ vāsudevasya kuru śailamayīṃ bhuvi //
यां प्रेक्ष्य विधिवद् भक्ताः सेन्द्रा वै मानुषादयः येन दानवरक्षोभ्यो विज्ञाय सुमहद् भयम् ॥
yāṃ prekṣya vidhivad bhaktāḥ sendrā vai mānuṣādayaḥ yena dānavarakṣobhyo vijñāya sumahad bhayam //
त्रिदिवं समनुप्राप्य सुमेरुशिखरं चिरम् वासुदेवं समाराध्य निरातङ्का वसन्ति ते ॥
tridivaṃ samanuprāpya sumeruśikharaṃ ciram vāsudevaṃ samārādhya nirātaṅkā vasanti te //
मम तद् वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा तु तत्क्षणात् चकार प्रतिमां शुद्धां शङ्खचक्रगदाधराम् ॥
mama tad vacanaṃ śrutvā viśvakarmā tu tatkṣaṇāt cakāra pratimāṃ śuddhāṃ śaṅkhacakragadādharām //
सर्वलक्षणसंयुक्तां पुण्डरीकायतेक्षणाम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्ताम् अत्युग्रां प्रतिमोत्तमाम् ॥
sarvalakṣaṇasaṃyuktāṃ puṇḍarīkāyatekṣaṇām śrīvatsalakṣmasaṃyuktām atyugrāṃ pratimottamām //
वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदधारिणीम् पीतवस्त्रां सुपीनांसां कुण्डलाभ्याम् अलंकृताम् ॥
vanamālāvṛtoraskāṃ mukuṭāṅgadadhāriṇīm pītavastrāṃ supīnāṃsāṃ kuṇḍalābhyām alaṃkṛtām //
एवं सा प्रतिमा दिव्या गुह्यमन्त्रैस् तदा स्वयम् प्रतिष्ठाकालम् आसाद्य मयासौ निर्मिता पुरा ॥
evaṃ sā pratimā divyā guhyamantrais tadā svayam pratiṣṭhākālam āsādya mayāsau nirmitā purā //
तस्मिन् काले तदा शक्रो देवराट् खेचरैः सह जगाम ब्रह्मसदनम् आरुह्य गजम् उत्तमम् ॥
tasmin kāle tadā śakro devarāṭ khecaraiḥ saha jagāma brahmasadanam āruhya gajam uttamam //
प्रसाद्य प्रतिमां शक्रः स्नानदानैः पुनः पुनः प्रतिमां तां समाराध्य स्वपुरं पुनर् आगमत् ॥
prasādya pratimāṃ śakraḥ snānadānaiḥ punaḥ punaḥ pratimāṃ tāṃ samārādhya svapuraṃ punar āgamat //
तां समाराध्य सुचिरं यतवाक्कायमानसः वृत्राद्यान् असुरान् क्रूरान् नमुचिप्रमुखान् स च ॥
tāṃ samārādhya suciraṃ yatavākkāyamānasaḥ vṛtrādyān asurān krūrān namucipramukhān sa ca //
निहत्य दानवान् भीमान् भुक्तवान् भुवनत्रयम् द्वितीये च युगे प्राप्ते त्रेतायां राक्षसाधिपः ॥
nihatya dānavān bhīmān bhuktavān bhuvanatrayam dvitīye ca yuge prāpte tretāyāṃ rākṣasādhipaḥ //
बभूव सुमहावीर्यो दशग्रीवः प्रतापवान् दश वर्षसहस्राणि निराहारो जितेन्द्रियः ॥
babhūva sumahāvīryo daśagrīvaḥ pratāpavān daśa varṣasahasrāṇi nirāhāro jitendriyaḥ //
चचार व्रतम् अत्युग्रं तपः परमदुश्चरम् तपसा तेन तुष्टो ऽहं वरं तस्मै प्रदत्तवान् ॥
cacāra vratam atyugraṃ tapaḥ paramaduścaram tapasā tena tuṣṭo 'haṃ varaṃ tasmai pradattavān //
अवध्यः सर्वदेवानां स दैत्योरगरक्षसाम् शापप्रहरणैर् उग्रैर् अवध्यो यमकिंकरैः ॥
avadhyaḥ sarvadevānāṃ sa daityoragarakṣasām śāpapraharaṇair ugrair avadhyo yamakiṃkaraiḥ //
वरं प्राप्य तदा रक्षो यक्षान् सर्वगणान् इमान् धनाध्यक्षं विनिर्जित्य शक्रं जेतुं समुद्यतः ॥
varaṃ prāpya tadā rakṣo yakṣān sarvagaṇān imān dhanādhyakṣaṃ vinirjitya śakraṃ jetuṃ samudyataḥ //
संग्रामं सुमहाघोरं कृत्वा देवैः स राक्षसः देवराजं विनिर्जित्य तदा इन्द्रजितेति वै ॥
saṃgrāmaṃ sumahāghoraṃ kṛtvā devaiḥ sa rākṣasaḥ devarājaṃ vinirjitya tadā indrajiteti vai //
राक्षसस् तत्सुतो नाम मेघनादः प्रलब्धवान् अमरावतीं ततः प्राप्य देवराजगृहे शुभे ॥
rākṣasas tatsuto nāma meghanādaḥ pralabdhavān amarāvatīṃ tataḥ prāpya devarājagṛhe śubhe //
ददर्शाञ्जनसंकाशां रावणस् तु बलान्वितः प्रतिमां वासुदेवस्य सर्वलक्षणसंयुताम् ॥
dadarśāñjanasaṃkāśāṃ rāvaṇas tu balānvitaḥ pratimāṃ vāsudevasya sarvalakṣaṇasaṃyutām //
श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तां पद्मपत्त्रायतेक्षणाम् वनमालावृतोरस्कां मुकुटाङ्गदभूषिताम् ॥
śrīvatsalakṣmasaṃyuktāṃ padmapattrāyatekṣaṇām vanamālāvṛtoraskāṃ mukuṭāṅgadabhūṣitām //
शङ्खचक्रगदाहस्तां पीतवस्त्रां चतुर्भुजाम् सर्वाभरणसंयुक्तां सर्वकामफलप्रदाम् ॥
śaṅkhacakragadāhastāṃ pītavastrāṃ caturbhujām sarvābharaṇasaṃyuktāṃ sarvakāmaphalapradām //
विहाय रत्नसंघांश् च प्रतिमां शुभलक्षणाम् पुष्पकेण विमानेन लङ्कां प्रास्थापयद् द्रुतम् ॥
vihāya ratnasaṃghāṃś ca pratimāṃ śubhalakṣaṇām puṣpakeṇa vimānena laṅkāṃ prāsthāpayad drutam //
पुराध्यक्षः स्थितः श्रीमान् धर्मात्मा स विभीषणः रावणस्यानुजो मन्त्री नारायणपरायणः ॥
purādhyakṣaḥ sthitaḥ śrīmān dharmātmā sa vibhīṣaṇaḥ rāvaṇasyānujo mantrī nārāyaṇaparāyaṇaḥ //
दृष्ट्वा तां प्रतिमां दिव्यां देवेन्द्रभवनच्युताम् रोमाञ्चिततनुर् भूत्वा विस्मयं समपद्यत ॥
dṛṣṭvā tāṃ pratimāṃ divyāṃ devendrabhavanacyutām romāñcitatanur bhūtvā vismayaṃ samapadyata //
प्रणम्य शिरसा देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः ॥
praṇamya śirasā devaṃ prahṛṣṭenāntarātmanā adya me saphalaṃ janma adya me saphalaṃ tapaḥ //
इत्य् उक्त्वा स तु धर्मात्मा प्रणिपत्य मुहुर् मुहुः ज्येष्ठं भ्रातरम् आसाद्य कृताञ्जलिर् अभाषत ॥
ity uktvā sa tu dharmātmā praṇipatya muhur muhuḥ jyeṣṭhaṃ bhrātaram āsādya kṛtāñjalir abhāṣata //
राजन् प्रतिमया त्वं मे प्रसादं कर्तुम् अर्हसि याम् आराध्य जगन्नाथ निस्तरेयं भवार्णवम् ॥
rājan pratimayā tvaṃ me prasādaṃ kartum arhasi yām ārādhya jagannātha nistareyaṃ bhavārṇavam //
भ्रातुर् वचनम् आकर्ण्य रावणस् तं तदाब्रवीत् गृहाण प्रतिमां वीर त्व् अनया किं करोम्य् अहम् ॥
bhrātur vacanam ākarṇya rāvaṇas taṃ tadābravīt gṛhāṇa pratimāṃ vīra tv anayā kiṃ karomy aham //
स्वयंभुवं समाराध्य त्रैलोक्यं विजये त्व् अहम् नानाश्चर्यमयं देवं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥
svayaṃbhuvaṃ samārādhya trailokyaṃ vijaye tv aham nānāścaryamayaṃ devaṃ sarvabhūtabhavodbhavam //
विभीषणो महाबुद्धिस् तदा तां प्रतिमां शुभाम् शतम् अष्टोत्तरं चाब्दं समाराध्य जनार्दनम् ॥
vibhīṣaṇo mahābuddhis tadā tāṃ pratimāṃ śubhām śatam aṣṭottaraṃ cābdaṃ samārādhya janārdanam //
अजरामरणं प्राप्तम् अणिमादिगुणैर् युतम् राज्यं लङ्काधिपत्यं च भोगान् भुङ्क्ते यथेप्सितान् ॥
ajarāmaraṇaṃ prāptam aṇimādiguṇair yutam rājyaṃ laṅkādhipatyaṃ ca bhogān bhuṅkte yathepsitān //
अहो नो विस्मयो जातः श्रुत्वेदं परमामृतम् अनन्तवासुदेवस्य संभवं भुवि दुर्लभम् ॥
aho no vismayo jātaḥ śrutvedaṃ paramāmṛtam anantavāsudevasya saṃbhavaṃ bhuvi durlabham //
श्रोतुम् इच्छामहे देव विस्तरेण यथातथम् तस्य देवस्य माहात्म्यं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः ॥
śrotum icchāmahe deva vistareṇa yathātatham tasya devasya māhātmyaṃ vaktum arhasy aśeṣataḥ //
तदा स राक्षसः क्रूरो देवगन्धर्वकिंनरान् लोकपालान् समनुजान् मुनिसिद्धांश् च पापकृत् ॥
tadā sa rākṣasaḥ krūro devagandharvakiṃnarān lokapālān samanujān munisiddhāṃś ca pāpakṛt //
विजित्य समरे सर्वान् आजहार तदङ्गनाः संस्थाप्य नगरीं लङ्कां पुनः सीतार्थमोहितः ॥
vijitya samare sarvān ājahāra tadaṅganāḥ saṃsthāpya nagarīṃ laṅkāṃ punaḥ sītārthamohitaḥ //
शङ्कितो मृगरूपेण सौवर्णेन च रावणः ततः क्रुद्धेन रामेण रणे सौमित्रिणा सह ॥
śaṅkito mṛgarūpeṇa sauvarṇena ca rāvaṇaḥ tataḥ kruddhena rāmeṇa raṇe saumitriṇā saha //
रावणस्य वधार्थाय हत्वा वालिं मनोजवम् अभिषिक्तश् च सुग्रीवो युवराजो ऽङ्गदस् तथा ॥
rāvaṇasya vadhārthāya hatvā vāliṃ manojavam abhiṣiktaś ca sugrīvo yuvarājo 'ṅgadas tathā //
हनुमान् नलनीलश् च जाम्बवान् पनसस् तथा गवयश् च गवाक्षश् च पाठीनः परमौजसः ॥
hanumān nalanīlaś ca jāmbavān panasas tathā gavayaś ca gavākṣaś ca pāṭhīnaḥ paramaujasaḥ //
एतैश् चान्यैश् च बहुभिर् वानरैः समहाबलैः समावृतो महाघोरै रामो राजीवलोचनः ॥
etaiś cānyaiś ca bahubhir vānaraiḥ samahābalaiḥ samāvṛto mahāghorai rāmo rājīvalocanaḥ //
गिरीणां सर्वसंघातैः सेतुं बद्ध्वा महोदधौ बलेन महता रामः समुत्तीर्य महोदधिम् ॥
girīṇāṃ sarvasaṃghātaiḥ setuṃ baddhvā mahodadhau balena mahatā rāmaḥ samuttīrya mahodadhim //
संग्रामम् अतुलं चक्रे रक्षोगणसमन्वितः यमहस्तं प्रहस्तं च निकुम्भं कुम्भम् एव च ॥
saṃgrāmam atulaṃ cakre rakṣogaṇasamanvitaḥ yamahastaṃ prahastaṃ ca nikumbhaṃ kumbham eva ca //
नरान्तकं महावीर्यं तथा चैव यमान्तकम् मालाढ्यं मालिकाढ्यं च हत्वा रामस् तु वीर्यवान् ॥
narāntakaṃ mahāvīryaṃ tathā caiva yamāntakam mālāḍhyaṃ mālikāḍhyaṃ ca hatvā rāmas tu vīryavān //
पुनर् इन्द्रजितं हत्वा कुम्भकर्णं सरावणम् वैदेहीं चाग्निनाशोध्य दत्त्वा राज्यं विभीषणे ॥
punar indrajitaṃ hatvā kumbhakarṇaṃ sarāvaṇam vaidehīṃ cāgnināśodhya dattvā rājyaṃ vibhīṣaṇe //
वासुदेवं समादाय यानं पुष्पकम् आरुहत् लीलया समनुप्रापद् अयोध्यां पूर्वपालिताम् ॥
vāsudevaṃ samādāya yānaṃ puṣpakam āruhat līlayā samanuprāpad ayodhyāṃ pūrvapālitām //
कनिष्ठं भरतं स्नेहाच् छत्रुघ्नं भक्तवत्सलः अभिषिच्य तदा रामः सर्वराज्ये ऽधिराजवत् ॥
kaniṣṭhaṃ bharataṃ snehāc chatrughnaṃ bhaktavatsalaḥ abhiṣicya tadā rāmaḥ sarvarājye 'dhirājavat //
पुरातनीं स्वमूर्तिं च समाराध्य ततो हरिः दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च ॥
purātanīṃ svamūrtiṃ ca samārādhya tato hariḥ daśa varṣasahasrāṇi daśa varṣaśatāni ca //
भुक्त्वा सागरपर्यन्तां मेदिनीं स तु राघवः राज्यम् आसाद्य सुगतिं वैष्णवं पदम् आविशत् ॥
bhuktvā sāgaraparyantāṃ medinīṃ sa tu rāghavaḥ rājyam āsādya sugatiṃ vaiṣṇavaṃ padam āviśat //
तां चापि प्रतिमां रामः समुद्रेशाय दत्तवान् धन्यो रक्षयितासि त्वं तोयरत्नसमन्वितः ॥
tāṃ cāpi pratimāṃ rāmaḥ samudreśāya dattavān dhanyo rakṣayitāsi tvaṃ toyaratnasamanvitaḥ //
द्वापरं युगम् आसाद्य यदा देवो जगत्पतिः धरण्याश् चानुरोधेन भावशैथिल्यकारणात् ॥
dvāparaṃ yugam āsādya yadā devo jagatpatiḥ dharaṇyāś cānurodhena bhāvaśaithilyakāraṇāt //
अवतीर्णः स भगवान् वसुदेवकुले प्रभुः कंसादीनां वधार्थाय संकर्षणसहायवान् ॥
avatīrṇaḥ sa bhagavān vasudevakule prabhuḥ kaṃsādīnāṃ vadhārthāya saṃkarṣaṇasahāyavān //
तदा तां प्रतिमां विप्राः सर्ववाञ्छाफलप्रदाम् सर्वलोकहितार्थाय कस्यचित् कारणान्तरे ॥
tadā tāṃ pratimāṃ viprāḥ sarvavāñchāphalapradām sarvalokahitārthāya kasyacit kāraṇāntare //
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये दुर्लभे पुरुषोत्तमे उज्जहार स्वयं तोयात् समुद्रः सरितां पतिः ॥
tasmin kṣetravare puṇye durlabhe puruṣottame ujjahāra svayaṃ toyāt samudraḥ saritāṃ patiḥ //
तदा प्रभृति तत्रैव क्षेत्रे मुक्तिप्रदे द्विजाः आस्ते स देवो देवानां सर्वकामफलप्रदः ॥
tadā prabhṛti tatraiva kṣetre muktiprade dvijāḥ āste sa devo devānāṃ sarvakāmaphalapradaḥ //
ये संश्रयन्ति चानन्तं भक्त्या सर्वेश्वरं प्रभुम् वाङ्मनःकर्मभिर् नित्यं ते यान्ति परमं पदम् ॥
ye saṃśrayanti cānantaṃ bhaktyā sarveśvaraṃ prabhum vāṅmanaḥkarmabhir nityaṃ te yānti paramaṃ padam //
दृष्ट्वानन्तं सकृद् भक्त्या संपूज्य प्रणिपत्य च राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं दशगुणं लभेत् ॥
dṛṣṭvānantaṃ sakṛd bhaktyā saṃpūjya praṇipatya ca rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ daśaguṇaṃ labhet //
सर्वकामसमृद्धेन कामगेन सुवर्चसा विमानेनार्कवर्णेन किङ्किणीजालमालिना ॥
sarvakāmasamṛddhena kāmagena suvarcasā vimānenārkavarṇena kiṅkiṇījālamālinā //
त्रिःसप्तकुलम् उद्धृत्य दिव्यस्त्रीगणसेवितः उपगीयमानो गन्धर्वैर् नरो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥
triḥsaptakulam uddhṛtya divyastrīgaṇasevitaḥ upagīyamāno gandharvair naro viṣṇupuraṃ vrajet //
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगाञ् जरामरणवर्जितः दिव्यरूपधरः श्रीमान् यावद् आभूतसंप्लवम् ॥
tatra bhuktvā varān bhogāñ jarāmaraṇavarjitaḥ divyarūpadharaḥ śrīmān yāvad ābhūtasaṃplavam //
पुण्यक्षयाद् इहायातश् चतुर्वेदी द्विजोत्तमः वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात् ॥
puṇyakṣayād ihāyātaś caturvedī dvijottamaḥ vaiṣṇavaṃ yogam āsthāya tato mokṣam avāpnuyāt //
एवं मया त्व् अनन्तो ऽसौ कीर्तितो मुनिसत्तमाः कः शक्नोति गुणान् वक्तुं तस्य वर्षशतैर् अपि ॥
evaṃ mayā tv ananto 'sau kīrtito munisattamāḥ kaḥ śaknoti guṇān vaktuṃ tasya varṣaśatair api //