श्रीबादरायणिरुवाच ऐलस्य चोर्वशीगर्भात् षड् आसन्नात्मजा नृप । आयुः श्रुतायुः सत्यायू रयो ऽथ विजयो जयः ॥
śrībādarāyaṇiruvāca ailasya corvaśīgarbhāt ṣaḍ āsannātmajā nṛpa / āyuḥ śrutāyuḥ satyāyū rayo 'tha vijayo jayaḥ //
श्रुतायोर्वसुमान् पुत्रः सत्यायोश्च श्रुतञ्जयः । रयस्य सुत एकश्च जयस्य तनयो ऽमितः ॥
śrutāyorvasumān putraḥ satyāyośca śrutañjayaḥ / rayasya suta ekaśca jayasya tanayo 'mitaḥ //
भीमस्तु विजयस्याथ काञ्चनो होत्रकस्ततः । तस्य जह्नुः सुतो गङ्गां गण्डूषीकृत्य यो ऽपिबत् । जह्नोस्तु पुरुस्तस्याथ बलाकश्चात्मजो ऽजकः ॥
bhīmastu vijayasyātha kāñcano hotrakastataḥ / tasya jahnuḥ suto gaṅgāṃ gaṇḍūṣīkṛtya yo 'pibat / jahnostu purustasyātha balākaścātmajo 'jakaḥ //
ततः कुशः कुशस्यापि कुशाम्बुस्तनयो वसुः । कुशनाभश्च चत्वारो गाधिरासीत् कुशाम्बुजः ॥
tataḥ kuśaḥ kuśasyāpi kuśāmbustanayo vasuḥ / kuśanābhaśca catvāro gādhirāsīt kuśāmbujaḥ //
तस्य सत्यवतीं कन्यामृचीको ऽयाचत द्विजः । वरं विसदृशं मत्वा गाधिर्भार्गवमब्रवीत् ॥
tasya satyavatīṃ kanyāmṛcīko 'yācata dvijaḥ / varaṃ visadṛśaṃ matvā gādhirbhārgavamabravīt //
एकतः श्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम् । सहस्रं दीयतां शुल्कं कन्यायाः कुशिका वयम् ॥
ekataḥ śyāmakarṇānāṃ hayānāṃ candravarcasām / sahasraṃ dīyatāṃ śulkaṃ kanyāyāḥ kuśikā vayam //
इत्युक्तस्तन्मतं ज्ञात्वा गतः स वरुणान्तिकम् । आनीय दत्त्वा तान् अश्वान् उपयेमे वराननाम् ॥
ityuktastanmataṃ jñātvā gataḥ sa varuṇāntikam / ānīya dattvā tān aśvān upayeme varānanām //
स ऋषिः प्रार्थितः पत्न्या श्वश्र्वा चापत्यकाम्यया । श्रपयित्वोभयैर्मन्त्रैश्चरुं स्नातुं गतो मुनिः ॥
sa ṛṣiḥ prārthitaḥ patnyā śvaśrvā cāpatyakāmyayā / śrapayitvobhayairmantraiścaruṃ snātuṃ gato muniḥ //
तावत् सत्यवती मात्रा स्वचरुं याचिता सती । श्रेष्ठं मत्वा तयायच्छन् मात्रे मातुरदत् स्वयम् ॥
tāvat satyavatī mātrā svacaruṃ yācitā satī / śreṣṭhaṃ matvā tayāyacchan mātre māturadat svayam //
तद्विदित्वा मुनिः प्राह पत्नीं कष्टमकारषीः । घोरो दण्डधरः पुत्रो भ्राता ते ब्रह्मवित्तमः ॥
tadviditvā muniḥ prāha patnīṃ kaṣṭamakāraṣīḥ / ghoro daṇḍadharaḥ putro bhrātā te brahmavittamaḥ //
प्रसादितः सत्यवत्या मैवं भूरिति भार्गवः । अथ तर्हि भवेत् पौत्रोजमदग्निस्ततो ऽभवत् ॥
prasāditaḥ satyavatyā maivaṃ bhūriti bhārgavaḥ / atha tarhi bhavet pautrojamadagnistato 'bhavat //
सा चाभूत् सुमहत्पुण्या कौशिकी लोकपावनी । रेणोः सुतां रेणुकां वै जमदग्निरुवाह याम् ॥
sā cābhūt sumahatpuṇyā kauśikī lokapāvanī / reṇoḥ sutāṃ reṇukāṃ vai jamadagniruvāha yām //
तस्यां वै भार्गवऋषेः सुता वसुमदादयः । यवीयान् जज्ञ एतेषां राम इत्यभिविश्रुतः ॥
tasyāṃ vai bhārgavaṛṣeḥ sutā vasumadādayaḥ / yavīyān jajña eteṣāṃ rāma ityabhiviśrutaḥ //
यमाहुर्वासुदेवांशं हैहयानां कुलान्तकम् । त्रिःसप्तकृत्वो य इमां चक्रे निःक्षत्रियां महीम् ॥
yamāhurvāsudevāṃśaṃ haihayānāṃ kulāntakam / triḥsaptakṛtvo ya imāṃ cakre niḥkṣatriyāṃ mahīm //
दृप्तं क्षत्रं भुवो भारमब्रह्मण्यमनीनशत् । रजस्तमोवृतमहन् फल्गुन्यपि कृते ऽंहसि ॥
dṛptaṃ kṣatraṃ bhuvo bhāramabrahmaṇyamanīnaśat / rajastamovṛtamahan phalgunyapi kṛte 'ṃhasi //
श्रीराजोवाच किं तदंहो भगवतो राजन्यैरजितात्मभिः । कृतं येन कुलं नष्टं क्षत्रियाणामभीक्ष्णशः ॥
śrīrājovāca kiṃ tadaṃho bhagavato rājanyairajitātmabhiḥ / kṛtaṃ yena kulaṃ naṣṭaṃ kṣatriyāṇāmabhīkṣṇaśaḥ //
श्रीबादरायणिरुवाच हैहयानामधिपतिरर्जुनः क्षत्रियर्षभः । दत्तं नारायणांशांशमाराध्य परिकर्मभिः ॥
śrībādarāyaṇiruvāca haihayānāmadhipatirarjunaḥ kṣatriyarṣabhaḥ / dattaṃ nārāyaṇāṃśāṃśamārādhya parikarmabhiḥ //
बाहून् दशशतं लेभे दुर्धर्षत्वमरातिषु । अव्याहतेन्द्रियौजः श्री तेजोवीर्ययशोबलम् ॥
bāhūn daśaśataṃ lebhe durdharṣatvamarātiṣu / avyāhatendriyaujaḥ śrī tejovīryayaśobalam //
योगेश्वरत्वमैश्वर्यं गुणा यत्राणिमादयः । चचाराव्याहतगतिर्लोकेषु पवनो यथा ॥
yogeśvaratvamaiśvaryaṃ guṇā yatrāṇimādayaḥ / cacārāvyāhatagatirlokeṣu pavano yathā //
स्त्रीरत्नैरावृतः क्रीडन् रेवाम्भसि मदोत्कटः । वैजयन्तीं स्रजं बिभ्रद्रुरोध सरितं भुजैः ॥
strīratnairāvṛtaḥ krīḍan revāmbhasi madotkaṭaḥ / vaijayantīṃ srajaṃ bibhradrurodha saritaṃ bhujaiḥ //
विप्लावितं स्वशिबिरं प्रतिस्रोतःसरिज्जलैः । नामृष्यत् तस्य तद्वीर्यं वीरमानी दशाननः ॥
viplāvitaṃ svaśibiraṃ pratisrotaḥsarijjalaiḥ / nāmṛṣyat tasya tadvīryaṃ vīramānī daśānanaḥ //
गृहीतो लीलया स्त्रीणां समक्षं कृतकिल्बिषः । माहिष्मत्यां सन्निरुद्धो मुक्तो येन कपिर्यथा ॥
gṛhīto līlayā strīṇāṃ samakṣaṃ kṛtakilbiṣaḥ / māhiṣmatyāṃ sanniruddho mukto yena kapiryathā //
स एकदा तु मृगयां विचरन् विजने वने । यदृच्छयाश्रमपदं जमदग्नेरुपाविशत् ॥
sa ekadā tu mṛgayāṃ vicaran vijane vane / yadṛcchayāśramapadaṃ jamadagnerupāviśat //
तस्मै स नरदेवाय मुनिरर्हणमाहरत् । ससैन्यामात्यवाहाय हविष्मत्या तपोधनः ॥
tasmai sa naradevāya munirarhaṇamāharat / sasainyāmātyavāhāya haviṣmatyā tapodhanaḥ //
स वै रत्नं तु तद्दृष्ट्वा आत्मैश्वर्यातिशायनम् । तन् नाद्रियताग्निहोत्र्यां साभिलाषः सहैहयः ॥
sa vai ratnaṃ tu taddṛṣṭvā ātmaiśvaryātiśāyanam / tan nādriyatāgnihotryāṃ sābhilāṣaḥ sahaihayaḥ //
हविर्धानीमृषेर्दर्पान् नरान् हर्तुमचोदयत् । ते च माहिष्मतीं निन्युः सवत्सां क्रन्दतीं बलात् ॥
havirdhānīmṛṣerdarpān narān hartumacodayat / te ca māhiṣmatīṃ ninyuḥ savatsāṃ krandatīṃ balāt //
अथ राजनि निर्याते राम आश्रम आगतः । श्रुत्वा तत् तस्य दौरात्म्यं चुक्रोधाहिरिवाहतः ॥
atha rājani niryāte rāma āśrama āgataḥ / śrutvā tat tasya daurātmyaṃ cukrodhāhirivāhataḥ //
घोरमादाय परशुं सतूणं वर्म कार्मुकम् । अन्वधावत दुर्मर्षो मृगेन्द्र इव यूथपम् ॥
ghoramādāya paraśuṃ satūṇaṃ varma kārmukam / anvadhāvata durmarṣo mṛgendra iva yūthapam //
तमापतन्तं भृगुवर्यमोजसा धनुर्धरं बाणपरश्वधायुधम् । ऐणेयचर्माम्बरमर्कधामभिर् युतं जटाभिर्ददृशे पुरीं विशन् ॥
tamāpatantaṃ bhṛguvaryamojasā dhanurdharaṃ bāṇaparaśvadhāyudham / aiṇeyacarmāmbaramarkadhāmabhir yutaṃ jaṭābhirdadṛśe purīṃ viśan //
अचोदयद्धस्तिरथाश्वपत्तिभिर् गदासिबाणर्ष्टिशतघ्निशक्तिभिः । अक्षौहिणीः सप्तदशातिभीषणास् ता राम एको भगवान् असूदयत् ॥
acodayaddhastirathāśvapattibhir gadāsibāṇarṣṭiśataghniśaktibhiḥ / akṣauhiṇīḥ saptadaśātibhīṣaṇās tā rāma eko bhagavān asūdayat //
यतो यतो ऽसौ प्रहरत्परश्वधो मनो ऽनिलौजाः परचक्रसूदनः । ततश् ततस् छिन्नभुजोरुकन्धरा निपेतुरुर्व्यां हतसूतवाहनाः ॥
yato yato 'sau praharatparaśvadho mano 'nilaujāḥ paracakrasūdanaḥ / tataś tatas chinnabhujorukandharā nipetururvyāṃ hatasūtavāhanāḥ //
दृष्ट्वा स्वसैन्यं रुधिरौघकर्दमे रणाजिरे रामकुठारसायकैः । विवृक्णवर्मध्वजचापविग्रहं निपातितं हैहय आपतद्रुषा ॥
dṛṣṭvā svasainyaṃ rudhiraughakardame raṇājire rāmakuṭhārasāyakaiḥ / vivṛkṇavarmadhvajacāpavigrahaṃ nipātitaṃ haihaya āpatadruṣā //
अथार्जुनः पञ्चशतेषु बाहुभिर् धनुःषु बाणान् युगपत् स सन्दधे । रामाय रामो ऽस्त्रभृतां समग्रणीस् तान्येकधन्वेषुभिराच्छिनत् समम् ॥
athārjunaḥ pañcaśateṣu bāhubhir dhanuḥṣu bāṇān yugapat sa sandadhe / rāmāya rāmo 'strabhṛtāṃ samagraṇīs tānyekadhanveṣubhirācchinat samam //
पुनः स्वहस्तैरचलान् मृधे ऽङ्घ्रिपान् उत्क्षिप्य वेगादभिधावतो युधि । भुजान् कुठारेण कठोरनेमिना चिच्छेद रामः प्रसभं त्व् अहेरिव ॥
punaḥ svahastairacalān mṛdhe 'ṅghripān utkṣipya vegādabhidhāvato yudhi / bhujān kuṭhāreṇa kaṭhoraneminā ciccheda rāmaḥ prasabhaṃ tv aheriva //
कृत्तबाहोः शिरस्तस्य गिरेः शृङ्गमिवाहरत् । हते पितरि तत्पुत्रा अयुतं दुद्रुवुर्भयात् ॥
kṛttabāhoḥ śirastasya gireḥ śṛṅgamivāharat / hate pitari tatputrā ayutaṃ dudruvurbhayāt //
अग्निहोत्रीमुपावर्त्य सवत्सां परवीरहा । समुपेत्याश्रमं पित्रे परिक्लिष्टां समर्पयत् ॥
agnihotrīmupāvartya savatsāṃ paravīrahā / samupetyāśramaṃ pitre parikliṣṭāṃ samarpayat //
स्वकर्म तत् कृतं रामः पित्रे भ्रातृभ्य एव च । वर्णयामास तच् छ्रुत्वाजमदग्निरभाषत ॥
svakarma tat kṛtaṃ rāmaḥ pitre bhrātṛbhya eva ca / varṇayāmāsa tac chrutvājamadagnirabhāṣata //
राम राम महाबाहो भवान् पापमकारषीत् । अवधीन् नरदेवं यत् सर्वदेवमयं वृथा ॥
rāma rāma mahābāho bhavān pāpamakāraṣīt / avadhīn naradevaṃ yat sarvadevamayaṃ vṛthā //
वयं हि ब्राह्मणास्तात क्षमयार्हणतां गताः । यया लोकगुरुर्देवः पारमेष्ठ्यमगात् पदम् ॥
vayaṃ hi brāhmaṇāstāta kṣamayārhaṇatāṃ gatāḥ / yayā lokagururdevaḥ pārameṣṭhyamagāt padam //
क्षमया रोचते लक्ष्मीर्ब्राह्मी सौरी यथा प्रभा । क्षमिणामाशु भगवांस्तुष्यते हरिरीश्वरः ॥
kṣamayā rocate lakṣmīrbrāhmī saurī yathā prabhā / kṣamiṇāmāśu bhagavāṃstuṣyate harirīśvaraḥ //
राज्ञो मूर्धाभिषिक्तस्य वधो ब्रह्मवधाद्गुरुः । तीर्थसंसेवया चांहो जह्यङ्गाच्युतचेतनः ॥
rājño mūrdhābhiṣiktasya vadho brahmavadhādguruḥ / tīrthasaṃsevayā cāṃho jahyaṅgācyutacetanaḥ //