श्रीशुक उवाच निमिरिक्ष्वाकुतनयो वसिष्ठमवृतर्त्विजम् । आरभ्य सत्रं सो ऽप्याह शक्रेण प्राग् वृतो ऽस्मि भोः ॥
śrīśuka uvāca nimirikṣvākutanayo vasiṣṭhamavṛtartvijam / ārabhya satraṃ so 'pyāha śakreṇa prāg vṛto 'smi bhoḥ //
तं निर्वर्त्यागमिष्यामि तावन् मां प्रतिपालय । तूष्णीमासीद्गृहपतिः सो ऽपीन्द्रस्याकरोन् मखम् ॥
taṃ nirvartyāgamiṣyāmi tāvan māṃ pratipālaya / tūṣṇīmāsīdgṛhapatiḥ so 'pīndrasyākaron makham //
निमित्तश्चलमिदं विद्वान् सत्रमारभतामात्मवान् । ऋत्विग्भिरपरैस्तावन् नागमद्यावता गुरुः ॥
nimittaścalamidaṃ vidvān satramārabhatāmātmavān / ṛtvigbhiraparaistāvan nāgamadyāvatā guruḥ //
शिष्यव्यतिक्रमं वीक्ष्य तं निर्वर्त्यागतो गुरुः । अशपत् पतताद्देहो निमेः पण्डितमानिनः ॥
śiṣyavyatikramaṃ vīkṣya taṃ nirvartyāgato guruḥ / aśapat patatāddeho nimeḥ paṇḍitamāninaḥ //
निमिः प्रतिददौ शापं गुरवे ऽधर्मवर्तिने । तवापि पतताद्देहो लोभाद्धर्ममजानतः ॥
nimiḥ pratidadau śāpaṃ gurave 'dharmavartine / tavāpi patatāddeho lobhāddharmamajānataḥ //
इत्युत्ससर्ज स्वं देहं निमिरध्यात्मकोविदः । मित्रावरुणयोर्जज्ञे उर्वश्यां प्रपितामहः ॥
ityutsasarja svaṃ dehaṃ nimiradhyātmakovidaḥ / mitrāvaruṇayorjajñe urvaśyāṃ prapitāmahaḥ //
गन्धवस्तुषु तद्देहं निधाय मुनिसत्तमाः । समाप्ते सत्रयागे च देवान् ऊचुः समागतान् ॥
gandhavastuṣu taddehaṃ nidhāya munisattamāḥ / samāpte satrayāge ca devān ūcuḥ samāgatān //
राज्ञो जीवतु देहो ऽयं प्रसन्नाः प्रभवो यदि । तथेत्युक्ते निमिः प्राह मा भून् मे देहबन्धनम् ॥
rājño jīvatu deho 'yaṃ prasannāḥ prabhavo yadi / tathetyukte nimiḥ prāha mā bhūn me dehabandhanam //
यस्य योगं न वाञ्छन्ति वियोगभयकातराः । भजन्ति चरणाम्भोजं मुनयो हरिमेधसः ॥
yasya yogaṃ na vāñchanti viyogabhayakātarāḥ / bhajanti caraṇāmbhojaṃ munayo harimedhasaḥ //
देहं नावरुरुत्से ऽहं दुःखशोकभयावहम् । सर्वत्रास्य यतो मृत्युर्मत्स्यानामुदके यथा ॥
dehaṃ nāvarurutse 'haṃ duḥkhaśokabhayāvaham / sarvatrāsya yato mṛtyurmatsyānāmudake yathā //
देवा ऊचुः विदेह उष्यतां कामं लोचनेषु शरीरिणाम् । उन्मेषणनिमेषाभ्यां लक्षितो ऽध्यात्मसंस्थितः ॥
devā ūcuḥ videha uṣyatāṃ kāmaṃ locaneṣu śarīriṇām / unmeṣaṇanimeṣābhyāṃ lakṣito 'dhyātmasaṃsthitaḥ //
अराजकभयं न्-णां मन्यमाना महर्षयः । देहं ममन्थुः स्म निमेः कुमारः समजायत ॥
arājakabhayaṃ n-ṇāṃ manyamānā maharṣayaḥ / dehaṃ mamanthuḥ sma nimeḥ kumāraḥ samajāyata //
जन्मना जनकः सो ऽभूद्वैदेहस्तु विदेहजः । मिथिलो मथनाज् जातो मिथिला येन निर्मिता ॥
janmanā janakaḥ so 'bhūdvaidehastu videhajaḥ / mithilo mathanāj jāto mithilā yena nirmitā //
तस्मादुदावसुस्तस्य पुत्रो ऽभून् नन्दिवर्धनः । ततः सुकेतुस्तस्यापि देवरातो महीपते ॥
tasmādudāvasustasya putro 'bhūn nandivardhanaḥ / tataḥ suketustasyāpi devarāto mahīpate //
तस्माद्बृहद्रथस्तस्य महावीर्यः सुधृत्पिता । सुधृतेर्धृष्टकेतुर्वै हर्यश्वो ऽथ मरुस्ततः ॥
tasmādbṛhadrathastasya mahāvīryaḥ sudhṛtpitā / sudhṛterdhṛṣṭaketurvai haryaśvo 'tha marustataḥ //
मरोः प्रतीपकस्तस्माज् जातः कृतरथो यतः । देवमीढस्तस्य पुत्रो विश्रुतो ऽथ महाधृतिः ॥
maroḥ pratīpakastasmāj jātaḥ kṛtaratho yataḥ / devamīḍhastasya putro viśruto 'tha mahādhṛtiḥ //
कृतिरातस्ततस्तस्मान् महारोमा च तत्सुतः । स्वर्णरोमा सुतस्तस्य ह्रस्वरोमा व्यजायत ॥
kṛtirātastatastasmān mahāromā ca tatsutaḥ / svarṇaromā sutastasya hrasvaromā vyajāyata //
ततः शीरध्वजो जज्ञे यज्ञार्थं कर्षतो महीम् । सीता शीराग्रतो जाता तस्मात् शीरध्वजः स्मृतः ॥
tataḥ śīradhvajo jajñe yajñārthaṃ karṣato mahīm / sītā śīrāgrato jātā tasmāt śīradhvajaḥ smṛtaḥ //
कुशध्वजस्तस्य पुत्रस्ततो धर्मध्वजो नृपः । धर्मध्वजस्य द्वौ पुत्रौ कृतध्वजमितध्वजौ ॥
kuśadhvajastasya putrastato dharmadhvajo nṛpaḥ / dharmadhvajasya dvau putrau kṛtadhvajamitadhvajau //
कृतध्वजात् केशिध्वजः खाण्डिक्यस्तु मितध्वजात् । कृतध्वजसुतो राजन्नात्मविद्याविशारदः ॥
kṛtadhvajāt keśidhvajaḥ khāṇḍikyastu mitadhvajāt / kṛtadhvajasuto rājannātmavidyāviśāradaḥ //
खाण्डिक्यः कर्मतत्त्वज्ञो भीतः केशिध्वजाद्द्रुतः । भानुमांस्तस्य पुत्रो ऽभूच् छतद्युम्नस्तु तत्सुतः ॥
khāṇḍikyaḥ karmatattvajño bhītaḥ keśidhvajāddrutaḥ / bhānumāṃstasya putro 'bhūc chatadyumnastu tatsutaḥ //
शुचिस्तु तनयस्तस्मात् सनद्वाजः सुतो ऽभवत् । ऊर्जकेतुः सनद्वाजादजो ऽथ पुरुजित् सुतः ॥
śucistu tanayastasmāt sanadvājaḥ suto 'bhavat / ūrjaketuḥ sanadvājādajo 'tha purujit sutaḥ //
अरिष्टनेमिस्तस्यापि श्रुतायुस्तत् सुपार्श्वकः । ततश्चित्ररथो यस्य क्षेमाधिर्मिथिलाधिपः ॥
ariṣṭanemistasyāpi śrutāyustat supārśvakaḥ / tataścitraratho yasya kṣemādhirmithilādhipaḥ //
तस्मात् समरथस्तस्य सुतः सत्यरथस्ततः । आसीदुपगुरुस्तस्मादुपगुप्तो ऽग्निसम्भवः ॥
tasmāt samarathastasya sutaḥ satyarathastataḥ / āsīdupagurustasmādupagupto 'gnisambhavaḥ //
वस्वनन्तो ऽथ तत्पुत्रो युयुधो यत् सुभाषणः । श्रुतस्ततो जयस्तस्माद्विजयो ऽस्मादृतः सुतः ॥
vasvananto 'tha tatputro yuyudho yat subhāṣaṇaḥ / śrutastato jayastasmādvijayo 'smādṛtaḥ sutaḥ //
शुनकस्तत्सुतो जज्ञे वीतहव्यो धृतिस्ततः । बहुलाश्वो धृतेस्तस्य कृतिरस्य महावशी ॥
śunakastatsuto jajñe vītahavyo dhṛtistataḥ / bahulāśvo dhṛtestasya kṛtirasya mahāvaśī //
एते वै मैथिला राजन्नात्मविद्याविशारदाः । योगेश्वरप्रसादेन द्वन्द्वैर्मुक्ता गृहेष्व् अपि ॥
ete vai maithilā rājannātmavidyāviśāradāḥ / yogeśvaraprasādena dvandvairmuktā gṛheṣv api //