Skandha 8 · Chapter 14

श्रीराजोवाच मन्वन्तरेषु भगवन् यथा मन्वादयस्त्विमे । यस्मिन् कर्मणि ये येन नियुक्तास्तद्वदस्व मे ॥

śrīrājovāca manvantareṣu bhagavan yathā manvādayastvime / yasmin karmaṇi ye yena niyuktāstadvadasva me //

श्रीऋषिरुवाच मनवो मनुपुत्राश्च मुनयश्च महीपते । इन्द्राः सुरगणाश्चैव सर्वे पुरुषशासनाः ॥

śrīṛṣiruvāca manavo manuputrāśca munayaśca mahīpate / indrāḥ suragaṇāścaiva sarve puruṣaśāsanāḥ //

यज्ञादयो याः कथिताः पौरुष्यस्तनवो नृप । मन्वादयो जगद्यात्रां नयन्त्य् आभिः प्रचोदिताः ॥

yajñādayo yāḥ kathitāḥ pauruṣyastanavo nṛpa / manvādayo jagadyātrāṃ nayanty ābhiḥ pracoditāḥ //

चतुर्युगान्ते कालेन ग्रस्तान् छ्रुतिगणान् यथा । तपसा ऋषयो ऽपश्यन् यतो धर्मः सनातनः ॥

caturyugānte kālena grastān chrutigaṇān yathā / tapasā ṛṣayo 'paśyan yato dharmaḥ sanātanaḥ //

ततो धर्मं चतुष्पादं मनवो हरिणोदिताः । युक्ताः सञ्चारयन्त्य् अद्धा स्वे स्वे काले महीं नृप ॥

tato dharmaṃ catuṣpādaṃ manavo hariṇoditāḥ / yuktāḥ sañcārayanty addhā sve sve kāle mahīṃ nṛpa //

पालयन्ति प्रजापाला यावदन्तं विभागशः । यज्ञभागभुजो देवा ये च तत्रान्विताश्च तैः ॥

pālayanti prajāpālā yāvadantaṃ vibhāgaśaḥ / yajñabhāgabhujo devā ye ca tatrānvitāśca taiḥ //

इन्द्रो भगवता दत्तां त्रैलोक्यश्रियमूर्जिताम् । भुञ्जानः पाति लोकांस्त्रीन् कामं लोके प्रवर्षति ॥

indro bhagavatā dattāṃ trailokyaśriyamūrjitām / bhuñjānaḥ pāti lokāṃstrīn kāmaṃ loke pravarṣati //

ज्ञानं चानुयुगं ब्रूते हरिः सिद्धस्वरूपधृक् । ऋषिरूपधरः कर्म योगं योगेशरूपधृक् ॥

jñānaṃ cānuyugaṃ brūte hariḥ siddhasvarūpadhṛk / ṛṣirūpadharaḥ karma yogaṃ yogeśarūpadhṛk //

सर्गं प्रजेशरूपेण दस्यून् हन्यात् स्वराड्वपुः । कालरूपेण सर्वेषामभावाय पृथग् गुणः ॥

sargaṃ prajeśarūpeṇa dasyūn hanyāt svarāḍvapuḥ / kālarūpeṇa sarveṣāmabhāvāya pṛthag guṇaḥ //

स्तूयमानो जनैरेभिर्मायया नामरूपया । विमोहितात्मभिर्नाना दर्शनैर्न च दृश्यते ॥

stūyamāno janairebhirmāyayā nāmarūpayā / vimohitātmabhirnānā darśanairna ca dṛśyate //

एतत् कल्पविकल्पस्य प्रमाणं परिकीर्तितम् । यत्र मन्वन्तराण्य् आहुश्चतुर्दश पुराविदः ॥

etat kalpavikalpasya pramāṇaṃ parikīrtitam / yatra manvantarāṇy āhuścaturdaśa purāvidaḥ //