श्रीराजोवाच यया गुप्तः सहस्राक्षः सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥
śrīrājovāca yayā guptaḥ sahasrākṣaḥ savāhān ripusainikān / krīḍanniva vinirjitya trilokyā bubhuje śriyam //
भगवंस्तन् ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिनः शत्रून् येन गुप्तो ऽजयन् मृधे ॥
bhagavaṃstan mamākhyāhi varma nārāyaṇātmakam / yathātatāyinaḥ śatrūn yena gupto 'jayan mṛdhe //
श्रीबादरायणिरुवाच वृतः पुरोहितस्त्वाष्ट्रो महेन्द्रायानुपृच्छते । नारायणाख्यं वर्माह तदिहैकमनाः शृणु ॥
śrībādarāyaṇiruvāca vṛtaḥ purohitastvāṣṭro mahendrāyānupṛcchate / nārāyaṇākhyaṃ varmāha tadihaikamanāḥ śṛṇu //
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुखः । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यतः शुचिः ॥
śrīviśvarūpa uvāca dhautāṅghripāṇirācamya sapavitra udaṅmukhaḥ / kṛtasvāṅgakaranyāso mantrābhyāṃ vāgyataḥ śuciḥ //
नारायणपरं वर्म सन्नह्येद्भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्य् अथोरसि ॥
nārāyaṇaparaṃ varma sannahyedbhaya āgate / pādayorjānunorūrvorudare hṛdy athorasi //
मुखे शिरस्य् आनुपूर्व्यादोंकारादीनि विन्यसेत् । ओं नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥
mukhe śirasy ānupūrvyādoṃkārādīni vinyaset / oṃ namo nārāyaṇāyeti viparyayamathāpi vā //
करन्यासं ततः कुर्याद्द्वादशाक्षरविद्यया । प्रणवादियकारान्तमङ्गुल्यङ्गुष्ठपर्वसु ॥
karanyāsaṃ tataḥ kuryāddvādaśākṣaravidyayā / praṇavādiyakārāntamaṅgulyaṅguṣṭhaparvasu //
न्यसेद्धृदय ओंकारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥
nyaseddhṛdaya oṃkāraṃ vikāramanu mūrdhani / ṣakāraṃ tu bhruvormadhye ṇakāraṃ śikhayā nyaset //
वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान् नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद्बुधः ॥
vekāraṃ netrayoryuñjyān nakāraṃ sarvasandhiṣu / makāramastramuddiśya mantramūrtirbhavedbudhaḥ //
सविसर्गं फडन्तं तत् सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ओं विष्णवे नम इति ॥
savisargaṃ phaḍantaṃ tat sarvadikṣu vinirdiśet / oṃ viṣṇave nama iti //
आत्मानं परमं ध्यायेद्ध्येयं षट्शक्तिभिर्युतम् । विद्यातेजस्तपोमूर्तिमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ātmānaṃ paramaṃ dhyāyeddhyeyaṃ ṣaṭśaktibhiryutam / vidyātejastapomūrtimimaṃ mantramudāharet //
ओं हरिर्विदध्यान् मम सर्वरक्षां न्यस्ताङ्घ्रिपद्मः पतगेन्द्रपृष्ठे । दरारिचर्मासिगदेषुचाप पाशान् दधानो ऽष्टगुणो ऽष्टबाहुः ॥
oṃ harirvidadhyān mama sarvarakṣāṃ nyastāṅghripadmaḥ patagendrapṛṣṭhe / darāricarmāsigadeṣucāpa pāśān dadhāno 'ṣṭaguṇo 'ṣṭabāhuḥ //
जलेषु मां रक्षतु मत्स्यमूर्तिर् यादोगणेभ्यो वरुणस्य पाशात् । स्थलेषु मायावटुवामनो ऽव्यात् त्रिविक्रमः खे ऽवतु विश्वरूपः ॥
jaleṣu māṃ rakṣatu matsyamūrtir yādogaṇebhyo varuṇasya pāśāt / sthaleṣu māyāvaṭuvāmano 'vyāt trivikramaḥ khe 'vatu viśvarūpaḥ //
दुर्गेष्वटव्याजिमुखादिषु प्रभुः पायान् नृसिंहो ऽसुरयूथपारिः । विमुञ्चतो यस्य महाट्टहासं दिशो विनेदुर्न्यपतंश्च गर्भाः ॥
durgeṣvaṭavyājimukhādiṣu prabhuḥ pāyān nṛsiṃho 'surayūthapāriḥ / vimuñcato yasya mahāṭṭahāsaṃ diśo vinedurnyapataṃśca garbhāḥ //
रक्षत्वसौ माध्वनि यज्ञकल्पः स्वदंष्ट्रयोन्नीतधरो वराहः । रामो ऽद्रिकूटेष्वथ विप्रवासे सलक्ष्मणो ऽव्याद्भरताग्रजो ऽस्मान् ॥
rakṣatvasau mādhvani yajñakalpaḥ svadaṃṣṭrayonnītadharo varāhaḥ / rāmo 'drikūṭeṣvatha vipravāse salakṣmaṇo 'vyādbharatāgrajo 'smān //
मामुग्रधर्मादखिलात् प्रमादान् नारायणः पातु नरश्च हासात् । दत्तस्त्वयोगादथ योगनाथः पायाद्गुणेशः कपिलः कर्मबन्धात् ॥
māmugradharmādakhilāt pramādān nārāyaṇaḥ pātu naraśca hāsāt / dattastvayogādatha yoganāthaḥ pāyādguṇeśaḥ kapilaḥ karmabandhāt //
सनत्कुमारो ऽवतु कामदेवाद् धयशीर्षा मां पथि देवहेलनात् । देवर्षिवर्यः पुरुषार्चनान्तरात् कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥
sanatkumāro 'vatu kāmadevād dhayaśīrṣā māṃ pathi devahelanāt / devarṣivaryaḥ puruṣārcanāntarāt kūrmo harirmāṃ nirayādaśeṣāt //
धन्वन्तरिर्भगवान् पात्वपथ्याद् द्वन्द्वाद्भयादृषभो निर्जितात्मा । यज्ञश्च लोकादवताज् जनान्ताद् बलो गणात् क्रोधवशादहीन्द्रः ॥
dhanvantarirbhagavān pātvapathyād dvandvādbhayādṛṣabho nirjitātmā / yajñaśca lokādavatāj janāntād balo gaṇāt krodhavaśādahīndraḥ //
द्वैपायनो भगवान् अप्रबोधाद् बुद्धस्तु पाषण्डगणप्रमादात् । कल्किः कलेः कालमलात् प्रपातु धर्मावनायोरुकृतावतारः ॥
dvaipāyano bhagavān aprabodhād buddhastu pāṣaṇḍagaṇapramādāt / kalkiḥ kaleḥ kālamalāt prapātu dharmāvanāyorukṛtāvatāraḥ //
मां केशवो गदया प्रातरव्याद् गोविन्द आसङ्गवमात्तवेणुः । नारायणः प्राह्ण उदात्तशक्तिर् मध्यन्दिने विष्णुररीन्द्रपाणिः ॥
māṃ keśavo gadayā prātaravyād govinda āsaṅgavamāttaveṇuḥ / nārāyaṇaḥ prāhṇa udāttaśaktir madhyandine viṣṇurarīndrapāṇiḥ //
देवो ऽपराह्णे मधुहोग्रधन्वा सायं त्रिधामावतु माधवो माम् । दोषे हृषीकेश उतार्धरात्रे निशीथ एको ऽवतु पद्मनाभः ॥
devo 'parāhṇe madhuhogradhanvā sāyaṃ tridhāmāvatu mādhavo mām / doṣe hṛṣīkeśa utārdharātre niśītha eko 'vatu padmanābhaḥ //
श्रीवत्सधामापररात्र ईशः प्रत्यूष ईशो ऽसिधरो जनार्दनः । दामोदरो ऽव्यादनुसन्ध्यं प्रभाते विश्वेश्वरो भगवान् कालमूर्तिः ॥
śrīvatsadhāmāpararātra īśaḥ pratyūṣa īśo 'sidharo janārdanaḥ / dāmodaro 'vyādanusandhyaṃ prabhāte viśveśvaro bhagavān kālamūrtiḥ //
चक्रं युगान्तानलतिग्मनेमि भ्रमत् समन्ताद्भगवत्प्रयुक्तम् । दन्दग्धि दन्दग्ध्य् अरिसैन्यमाशु कक्षं यथा वातसखो हुताशः ॥
cakraṃ yugāntānalatigmanemi bhramat samantādbhagavatprayuktam / dandagdhi dandagdhy arisainyamāśu kakṣaṃ yathā vātasakho hutāśaḥ //
गदे ऽशनिस्पर्शनविस्फुलिङ्गे निष्पिण्ढि निष्पिण्ढ्य् अजितप्रियासि । कुष्माण्डवैनायकयक्षरक्षो भूतग्रहांश्चूर्णय चूर्णयारीन् ॥
gade 'śanisparśanavisphuliṅge niṣpiṇḍhi niṣpiṇḍhy ajitapriyāsi / kuṣmāṇḍavaināyakayakṣarakṣo bhūtagrahāṃścūrṇaya cūrṇayārīn //
त्वं यातुधानप्रमथप्रेतमातृ पिशाचविप्रग्रहघोरदृष्टीन् । दरेन्द्र विद्रावय कृष्णपूरितो भीमस्वनो ऽरेर्हृदयानि कम्पयन् ॥
tvaṃ yātudhānapramathapretamātṛ piśācavipragrahaghoradṛṣṭīn / darendra vidrāvaya kṛṣṇapūrito bhīmasvano 'rerhṛdayāni kampayan //
त्वं तिग्मधारासिवरारिसैन्यम् ईशप्रयुक्तो मम छिन्धि छिन्धि । चक्षूंषि चर्मन् छतचन्द्र छादय द्विषामघोनां हर पापचक्षुषाम् ॥
tvaṃ tigmadhārāsivarārisainyam īśaprayukto mama chindhi chindhi / cakṣūṃṣi carman chatacandra chādaya dviṣāmaghonāṃ hara pāpacakṣuṣām //
यन् नो भयं ग्रहेभ्यो ऽभूत् केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्यो भूतेभ्यो ऽंहोभ्य एव च ॥
yan no bhayaṃ grahebhyo 'bhūt ketubhyo nṛbhya eva ca / sarīsṛpebhyo daṃṣṭribhyo bhūtebhyo 'ṃhobhya eva ca //
सर्वाण्य् एतानि भगवन् नामरूपानुकीर्तनात् । प्रयान्तु सङ्क्षयं सद्यो ये नः श्रेयःप्रतीपकाः ॥
sarvāṇy etāni bhagavan nāmarūpānukīrtanāt / prayāntu saṅkṣayaṃ sadyo ye naḥ śreyaḥpratīpakāḥ //
गरुडो भगवान् स्तोत्र स्तोभश्छन्दोमयः प्रभुः । रक्षत्वशेषकृच्छ्रेभ्यो विष्वक्सेनः स्वनामभिः ॥
garuḍo bhagavān stotra stobhaśchandomayaḥ prabhuḥ / rakṣatvaśeṣakṛcchrebhyo viṣvaksenaḥ svanāmabhiḥ //
सर्वापद्भ्यो हरेर्नाम रूपयानायुधानि नः । बुद्धीन्द्रियमनःप्राणान् पान्तु पार्षदभूषणाः ॥
sarvāpadbhyo harernāma rūpayānāyudhāni naḥ / buddhīndriyamanaḥprāṇān pāntu pārṣadabhūṣaṇāḥ //
यथा हि भगवान् एव वस्तुतः सदसच् च यत् । सत्येनानेन नः सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवाः ॥
yathā hi bhagavān eva vastutaḥ sadasac ca yat / satyenānena naḥ sarve yāntu nāśamupadravāḥ //
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहितः स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्तीः स्वमायया ॥
yathaikātmyānubhāvānāṃ vikalparahitaḥ svayam / bhūṣaṇāyudhaliṅgākhyā dhatte śaktīḥ svamāyayā //
तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः । पातु सर्वैः स्वरूपैर्नः सदा सर्वत्र सर्वगः ॥
tenaiva satyamānena sarvajño bhagavān hariḥ / pātu sarvaiḥ svarūpairnaḥ sadā sarvatra sarvagaḥ //
विदिक्षु दिक्षूर्ध्वमधः समन्ताद् अन्तर्बहिर्भगवान् नारसिंहः । प्रहापय लोकभयं स्वनेन स्वतेजसा ग्रस्तसमस्ततेजाः ॥
vidikṣu dikṣūrdhvamadhaḥ samantād antarbahirbhagavān nārasiṃhaḥ / prahāpaya lokabhayaṃ svanena svatejasā grastasamastatejāḥ //
मघवन्निदमाख्यातं वर्म नारायणात्मकम् । विजेष्यसे ऽञ्जसा येन दंशितो ऽसुरयूथपान् ॥
maghavannidamākhyātaṃ varma nārāyaṇātmakam / vijeṣyase 'ñjasā yena daṃśito 'surayūthapān //
एतद्धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा । पदा वा संस्पृशेत् सद्यः साध्वसात् स विमुच्यते ॥
etaddhārayamāṇastu yaṃ yaṃ paśyati cakṣuṣā / padā vā saṃspṛśet sadyaḥ sādhvasāt sa vimucyate //
न कुतश्चिद्भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् । राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥
na kutaścidbhayaṃ tasya vidyāṃ dhārayato bhavet / rājadasyugrahādibhyo vyādhyādibhyaśca karhicit //
इमां विद्यां पुरा कश्चित् कौशिको धारयन् द्विजः । योगधारणया स्वाङ्गं जहौ स मरुधन्वनि ॥
imāṃ vidyāṃ purā kaścit kauśiko dhārayan dvijaḥ / yogadhāraṇayā svāṅgaṃ jahau sa marudhanvani //
तस्योपरि विमानेन गन्धर्वपतिरेकदा । ययौ चित्ररथः स्त्रीभिर्वृतो यत्र द्विजक्षयः ॥
tasyopari vimānena gandharvapatirekadā / yayau citrarathaḥ strībhirvṛto yatra dvijakṣayaḥ //
गगनान् न्यपतत् सद्यः सविमानो ह्य् अवाक्शिराः । स वालिखिल्यवचनादस्थीन्य् आदाय विस्मितः । प्रास्य प्राचीसरस्वत्यां स्नात्वा धाम स्वमन्वगात् ॥
gaganān nyapatat sadyaḥ savimāno hy avākśirāḥ / sa vālikhilyavacanādasthīny ādāya vismitaḥ / prāsya prācīsarasvatyāṃ snātvā dhāma svamanvagāt //
श्रीशुक उवाच य इदं शृणुयात् काले यो धारयति चादृतः । तं नमस्यन्ति भूतानि मुच्यते सर्वतो भयात् ॥
śrīśuka uvāca ya idaṃ śṛṇuyāt kāle yo dhārayati cādṛtaḥ / taṃ namasyanti bhūtāni mucyate sarvato bhayāt //
एतां विद्यामधिगतो विश्वरूपाच् छतक्रतुः । त्रैलोक्यलक्ष्मीं बुभुजे विनिर्जित्य मृधे ऽसुरान् ॥
etāṃ vidyāmadhigato viśvarūpāc chatakratuḥ / trailokyalakṣmīṃ bubhuje vinirjitya mṛdhe 'surān //