श्रीशुक उवाच ततः प्राचेतसो ऽसिक्न्यामनुनीतः स्वयम्भुवा । षष्टिं सञ्जनयामास दुहितॄः पितृवत्सलाः ॥
śrīśuka uvāca tataḥ prācetaso 'siknyāmanunītaḥ svayambhuvā / ṣaṣṭiṃ sañjanayāmāsa duhitṝḥ pitṛvatsalāḥ //
दश धर्माय कायादाद्द्विषट् त्रिणव चेन्दवे । भूताङ्गिरःकृशाश्वेभ्यो द्वे द्वे तार्क्ष्याय चापराः ॥
daśa dharmāya kāyādāddviṣaṭ triṇava cendave / bhūtāṅgiraḥkṛśāśvebhyo dve dve tārkṣyāya cāparāḥ //
नामधेयान्य् अमूषां त्वं सापत्यानां च मे शृणु । यासां प्रसूतिप्रसवैर्लोका आपूरितास्त्रयः ॥
nāmadheyāny amūṣāṃ tvaṃ sāpatyānāṃ ca me śṛṇu / yāsāṃ prasūtiprasavairlokā āpūritāstrayaḥ //
भानुर्लम्बा ककुद्यामिर्विश्वा साध्या मरुत्वती । वसुर्मुहूर्ता सङ्कल्पा धर्मपत्न्यः सुताञ् शृणु ॥
bhānurlambā kakudyāmirviśvā sādhyā marutvatī / vasurmuhūrtā saṅkalpā dharmapatnyaḥ sutāñ śṛṇu //
भानोस्तु देवऋषभ इन्द्रसेनस्ततो नृप । विद्योत आसील् लम्बायास्ततश्च स्तनयित्नवः ॥
bhānostu devaṛṣabha indrasenastato nṛpa / vidyota āsīl lambāyāstataśca stanayitnavaḥ //
ककुदः सङ्कटस्तस्य कीकटस्तनयो यतः । भुवो दुर्गाणि यामेयः स्वर्गो नन्दिस्ततो ऽभवत् ॥
kakudaḥ saṅkaṭastasya kīkaṭastanayo yataḥ / bhuvo durgāṇi yāmeyaḥ svargo nandistato 'bhavat //
विश्वेदेवास्तु विश्वाया अप्रजांस्तान् प्रचक्षते । साध्योगणश्च साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुतः ॥
viśvedevāstu viśvāyā aprajāṃstān pracakṣate / sādhyogaṇaśca sādhyāyā arthasiddhistu tatsutaḥ //
मरुत्वांश्च जयन्तश्च मरुत्वत्या बभूवतुः । जयन्तो वासुदेवांश उपेन्द्र इति यं विदुः ॥
marutvāṃśca jayantaśca marutvatyā babhūvatuḥ / jayanto vāsudevāṃśa upendra iti yaṃ viduḥ //
मौहूर्तिका देवगणा मुहूर्तायाश्च जज्ञिरे । ये वै फलं प्रयच्छन्ति भूतानां स्वस्वकालजम् ॥
mauhūrtikā devagaṇā muhūrtāyāśca jajñire / ye vai phalaṃ prayacchanti bhūtānāṃ svasvakālajam //
सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पः कामः सङ्कल्पजः स्मृतः । वसवो ऽष्टौ वसोः पुत्रास्तेषां नामानि मे शृणु ॥
saṅkalpāyāstu saṅkalpaḥ kāmaḥ saṅkalpajaḥ smṛtaḥ / vasavo 'ṣṭau vasoḥ putrāsteṣāṃ nāmāni me śṛṇu //
द्रोणः प्राणो ध्रुवो ऽर्को ऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसुः । द्रोणस्याभिमतेः पत्न्या हर्षशोकभयादयः ॥
droṇaḥ prāṇo dhruvo 'rko 'gnirdoṣo vāsturvibhāvasuḥ / droṇasyābhimateḥ patnyā harṣaśokabhayādayaḥ //
प्राणस्योर्जस्वती भार्या सह आयुः पुरोजवः । ध्रुवस्य भार्या धरणिरसूत विविधाः पुरः ॥
prāṇasyorjasvatī bhāryā saha āyuḥ purojavaḥ / dhruvasya bhāryā dharaṇirasūta vividhāḥ puraḥ //
अर्कस्य वासना भार्या पुत्रास्तर्षादयः स्मृताः । अग्नेर्भार्या वसोर्धारा पुत्रा द्रविणकादयः ॥
arkasya vāsanā bhāryā putrāstarṣādayaḥ smṛtāḥ / agnerbhāryā vasordhārā putrā draviṇakādayaḥ //
स्कन्दश्च कृत्तिकापुत्रो ये विशाखादयस्ततः । दोषस्य शर्वरीपुत्रः शिशुमारो हरेः कला ॥
skandaśca kṛttikāputro ye viśākhādayastataḥ / doṣasya śarvarīputraḥ śiśumāro hareḥ kalā //
वासोराङ्गिरसीपुत्रो विश्वकर्माकृतीपतिः । ततो मनुश्चाक्षुषो ऽभूद्विश्वे साध्या मनोः सुताः ॥
vāsorāṅgirasīputro viśvakarmākṛtīpatiḥ / tato manuścākṣuṣo 'bhūdviśve sādhyā manoḥ sutāḥ //
विभावसोरसूतोषा व्युष्टं रोचिषमातपम् । पञ्चयामो ऽथ भूतानि येन जाग्रति कर्मसु ॥
vibhāvasorasūtoṣā vyuṣṭaṃ rociṣamātapam / pañcayāmo 'tha bhūtāni yena jāgrati karmasu //
सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिशः । रैवतो ऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपिः ॥
sarūpāsūta bhūtasya bhāryā rudrāṃśca koṭiśaḥ / raivato 'jo bhavo bhīmo vāma ugro vṛṣākapiḥ //
अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महान् इति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोराः प्रेतविनायकाः ॥
ajaikapādahirbradhno bahurūpo mahān iti / rudrasya pārṣadāścānye ghorāḥ pretavināyakāḥ //
प्रजापतेरङ्गिरसः स्वधा पत्नी पितॄन् अथ । अथर्वाङ्गिरसं वेदं पुत्रत्वे चाकरोत् सती ॥
prajāpateraṅgirasaḥ svadhā patnī pitṝn atha / atharvāṅgirasaṃ vedaṃ putratve cākarot satī //
कृशाश्वो ऽर्चिषि भार्यायां धूमकेतुमजीजनत् । धिषणायां वेदशिरो देवलं वयुनं मनुम् ॥
kṛśāśvo 'rciṣi bhāryāyāṃ dhūmaketumajījanat / dhiṣaṇāyāṃ vedaśiro devalaṃ vayunaṃ manum //
तार्क्ष्यस्य विनता कद्रूः पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्ग्य् असूत पतगान् यामिनी शलभान् अथ ॥
tārkṣyasya vinatā kadrūḥ pataṅgī yāminīti ca / pataṅgy asūta patagān yāminī śalabhān atha //
सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद्यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागान् अनेकशः ॥
suparṇāsūta garuḍaṃ sākṣādyajñeśavāhanam / sūryasūtamanūruṃ ca kadrūrnāgān anekaśaḥ //
कृत्तिकादीनि नक्षत्राण् ईन्दोः पत्न्यस्तु भारत । दक्षशापात् सो ऽनपत्यस्तासु यक्ष्मग्रहार्दितः ॥
kṛttikādīni nakṣatrāṇ īndoḥ patnyastu bhārata / dakṣaśāpāt so 'napatyastāsu yakṣmagrahārditaḥ //
पुनः प्रसाद्य तं सोमः कला लेभे क्षये दिताः । शृणु नामानि लोकानां मातॄणां शङ्कराणि च ॥
punaḥ prasādya taṃ somaḥ kalā lebhe kṣaye ditāḥ / śṛṇu nāmāni lokānāṃ mātṝṇāṃ śaṅkarāṇi ca //
अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनुः काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥
atha kaśyapapatnīnāṃ yatprasūtamidaṃ jagat / aditirditirdanuḥ kāṣṭhā ariṣṭā surasā ilā //
मुनिः क्रोधवशा ताम्रा सुरभिः सरमा तिमिः । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदाः सरमासुताः ॥
muniḥ krodhavaśā tāmrā surabhiḥ saramā timiḥ / timeryādogaṇā āsan śvāpadāḥ saramāsutāḥ //
सुरभेर्महिषा गावो ये चान्ये द्विशफा नृप । ताम्रायाः श्येनगृध्राद्या मुनेरप्सरसां गणाः ॥
surabhermahiṣā gāvo ye cānye dviśaphā nṛpa / tāmrāyāḥ śyenagṛdhrādyā munerapsarasāṃ gaṇāḥ //
दन्दशूकादयः सर्पा राजन् क्रोधवशात्मजाः । इलाया भूरुहाः सर्वे यातुधानाश्च सौरसाः ॥
dandaśūkādayaḥ sarpā rājan krodhavaśātmajāḥ / ilāyā bhūruhāḥ sarve yātudhānāśca saurasāḥ //
अरिष्टायास्तु गन्धर्वाः काष्ठाया द्विशफेतराः । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् शृणु ॥
ariṣṭāyāstu gandharvāḥ kāṣṭhāyā dviśaphetarāḥ / sutā danorekaṣaṣṭisteṣāṃ prādhānikāñ śṛṇu //
द्विमूर्धा शम्बरो ऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसुः । अयोमुखः शङ्कुशिराः स्वर्भानुः कपिलो ऽरुणः ॥
dvimūrdhā śambaro 'riṣṭo hayagrīvo vibhāvasuḥ / ayomukhaḥ śaṅkuśirāḥ svarbhānuḥ kapilo 'ruṇaḥ //
पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रो ऽनुतापनः । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जयः ॥
pulomā vṛṣaparvā ca ekacakro 'nutāpanaḥ / dhūmrakeśo virūpākṣo vipracittiśca durjayaḥ //
स्वर्भानोः सुप्रभां कन्यामुवाह नमुचिः किल । वृषपर्वणस्तु शर्मिष्ठां ययातिर्नाहुषो बली ॥
svarbhānoḥ suprabhāṃ kanyāmuvāha namuciḥ kila / vṛṣaparvaṇastu śarmiṣṭhāṃ yayātirnāhuṣo balī //
वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शनाः । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥
vaiśvānarasutā yāśca catasraścārudarśanāḥ / upadānavī hayaśirā pulomā kālakā tathā //
उपदानवीं हिरण्याक्षः क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु कः ॥
upadānavīṃ hiraṇyākṣaḥ kraturhayaśirāṃ nṛpa / pulomāṃ kālakāṃ ca dve vaiśvānarasute tu kaḥ //
उपयेमे ऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदितः । पौलोमाः कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिनः ॥
upayeme 'tha bhagavān kaśyapo brahmacoditaḥ / paulomāḥ kālakeyāśca dānavā yuddhaśālinaḥ //
तयोः षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितुः पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्करः ॥
tayoḥ ṣaṣṭisahasrāṇi yajñaghnāṃste pituḥ pitā / jaghāna svargato rājanneka indrapriyaṅkaraḥ //
विप्रचित्तिः सिंहिकायां शतं चैकमजीजनत् । राहुज्येष्ठं केतुशतं ग्रहत्वं य उपागताः ॥
vipracittiḥ siṃhikāyāṃ śataṃ caikamajījanat / rāhujyeṣṭhaṃ ketuśataṃ grahatvaṃ ya upāgatāḥ //
अथातः श्रूयतां वंशो यो ऽदितेरनुपूर्वशः । यत्र नारायणो देवः स्वांशेनावातरद्विभुः ॥
athātaḥ śrūyatāṃ vaṃśo yo 'diteranupūrvaśaḥ / yatra nārāyaṇo devaḥ svāṃśenāvātaradvibhuḥ //
विवस्वान् अर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भगः । धाता विधाता वरुणो मित्रः शत्रु उरुक्रमः ॥
vivasvān aryamā pūṣā tvaṣṭātha savitā bhagaḥ / dhātā vidhātā varuṇo mitraḥ śatru urukramaḥ //
विवस्वतः श्राद्धदेवं संज्ञासूयत वै मनुम् । मिथुनं च महाभागा यमं देवं यमीं तथा । सैव भूत्वाथ वडवा नासत्यौ सुषुवे भुवि ॥
vivasvataḥ śrāddhadevaṃ saṃjñāsūyata vai manum / mithunaṃ ca mahābhāgā yamaṃ devaṃ yamīṃ tathā / saiva bhūtvātha vaḍavā nāsatyau suṣuve bhuvi //
छाया शनैश्चरं लेभे सावर्णिं च मनुं ततः । कन्यां च तपतीं या वै वव्रे संवरणं पतिम् ॥
chāyā śanaiścaraṃ lebhe sāvarṇiṃ ca manuṃ tataḥ / kanyāṃ ca tapatīṃ yā vai vavre saṃvaraṇaṃ patim //
अर्यम्णो मातृका पत्नी तयोश्चर्षणयः सुताः । यत्र वै मानुषी जातिर्ब्रह्मणा चोपकल्पिता ॥
aryamṇo mātṛkā patnī tayoścarṣaṇayaḥ sutāḥ / yatra vai mānuṣī jātirbrahmaṇā copakalpitā //
पूषानपत्यः पिष्टादो भग्नदन्तो ऽभवत् पुरा । यो ऽसौ दक्षाय कुपितं जहास विवृतद्विजः ॥
pūṣānapatyaḥ piṣṭādo bhagnadanto 'bhavat purā / yo 'sau dakṣāya kupitaṃ jahāsa vivṛtadvijaḥ //
त्वष्टुर्दैत्यात्मजा भार्या रचना नाम कन्यका । सन्निवेशस्तयोर्जज्ञे विश्वरूपश्च वीर्यवान् ॥
tvaṣṭurdaityātmajā bhāryā racanā nāma kanyakā / sanniveśastayorjajñe viśvarūpaśca vīryavān //
तं वव्रिरे सुरगणा स्वस्रीयं द्विषतामपि । विमतेन परित्यक्ता गुरुणाङ्गिरसेन यत् ॥
taṃ vavrire suragaṇā svasrīyaṃ dviṣatāmapi / vimatena parityaktā guruṇāṅgirasena yat //