नारद उवाच इत्थं पुरञ्जनं सध्र्यग् वशमानीय विभ्रमैः । पुरञ्जनी महाराज रेमे रमयती पतिम् ॥
nārada uvāca itthaṃ purañjanaṃ sadhryag vaśamānīya vibhramaiḥ / purañjanī mahārāja reme ramayatī patim //
स राजा महिषीं राजन् सुस्नातां रुचिराननाम् । कृत-स्वस्त्ययनां तृप्ताम् अभ्यनन्दद् उपागताम् ॥
sa rājā mahiṣīṃ rājan susnātāṃ rucirānanām / kṛta-svastyayanāṃ tṛptām abhyanandad upāgatām //
तयोपगूढः परिरब्ध-कन्धरो रहो ऽनुमन्त्रैर् अपकृष्ट-चेतनः । न काल-रंहो बुबुधे दुरत्ययं दिवा निशेति प्रमदा-परिग्रहः ॥
tayopagūḍhaḥ parirabdha-kandharo raho 'numantrair apakṛṣṭa-cetanaḥ / na kāla-raṃho bubudhe duratyayaṃ divā niśeti pramadā-parigrahaḥ //
शयान उन्नद्ध-मदो महा-मना महार्ह-तल्पे महिषी-भुजोपधिः । ताम् एव वीरो मनुते परं यतस् तमो-ऽभिभूतो न निजं परं च यत् ॥
śayāna unnaddha-mado mahā-manā mahārha-talpe mahiṣī-bhujopadhiḥ / tām eva vīro manute paraṃ yatas tamo-'bhibhūto na nijaṃ paraṃ ca yat //
तयैवं रममाणस्य काम-कश्मल-चेतसः । क्षणार्धम् इव राजेन्द्र व्यतिक्रान्तं नवं वयः ॥
tayaivaṃ ramamāṇasya kāma-kaśmala-cetasaḥ / kṣaṇārdham iva rājendra vyatikrāntaṃ navaṃ vayaḥ //
तस्याम् अजनयत् पुत्रान् पुरञ्जन्यां पुरञ्जनः । शतान्य् एकादश विराड् आयुषो ऽर्धम् अथात्यगात् ॥
tasyām ajanayat putrān purañjanyāṃ purañjanaḥ / śatāny ekādaśa virāḍ āyuṣo 'rdham athātyagāt //
दुहितॄर् दशोत्तर-शतं पितृ-मातृ-यशस्करीः । शीलौदार्य-गुणोपेताः पौरञ्जन्यः प्रजा-पते ॥
duhitṝr daśottara-śataṃ pitṛ-mātṛ-yaśaskarīḥ / śīlaudārya-guṇopetāḥ paurañjanyaḥ prajā-pate //
स पञ्चाल-पतिः पुत्रान् पितृ-वंश-विवर्धनान् । दारैः संयोजयाम् आस दुहितॄः सदृशैर् वरैः ॥
sa pañcāla-patiḥ putrān pitṛ-vaṃśa-vivardhanān / dāraiḥ saṃyojayām āsa duhitṝḥ sadṛśair varaiḥ //
पुत्राणां चाभवन् पुत्रा एकैकस्य शतं शतम् । यैर् वै पौरञ्जनो वंशः पञ्चालेषु समेधितः ॥
putrāṇāṃ cābhavan putrā ekaikasya śataṃ śatam / yair vai paurañjano vaṃśaḥ pañcāleṣu samedhitaḥ //
तेषु तद्-रिक्थ-हारेषु गृह-कोशानुजीविषु । निरूढेन ममत्वेन विषयेष्व् अन्वबध्यत ॥
teṣu tad-riktha-hāreṣu gṛha-kośānujīviṣu / nirūḍhena mamatvena viṣayeṣv anvabadhyata //
ईजे च क्रतुभिर् घोरैर् दीक्षितः पशु-मारकैः । देवान् पितॄन् भूत-पतीन् नाना-कामो यथा भवान् ॥
īje ca kratubhir ghorair dīkṣitaḥ paśu-mārakaiḥ / devān pitṝn bhūta-patīn nānā-kāmo yathā bhavān //
युक्तेष्व् एवं प्रमत्तस्य कुटुम्बासक्त-चेतसः । आससाद स वै कालो यो ऽप्रियः प्रिय-योषिताम् ॥
yukteṣv evaṃ pramattasya kuṭumbāsakta-cetasaḥ / āsasāda sa vai kālo yo 'priyaḥ priya-yoṣitām //
चण्डवेग इति ख्यातो गन्धर्वाधिपतिर् नृप । गन्धर्वास् तस्य बलिनः षष्ट्य्-उत्तर-शत-त्रयम् ॥
caṇḍavega iti khyāto gandharvādhipatir nṛpa / gandharvās tasya balinaḥ ṣaṣṭy-uttara-śata-trayam //
गन्धर्व्यस् तादृशीर् अस्य मैथुन्यश् च सितासिताः । परिवृत्त्या विलुम्पन्ति सर्व-काम-विनिर्मिताम् ॥
gandharvyas tādṛśīr asya maithunyaś ca sitāsitāḥ / parivṛttyā vilumpanti sarva-kāma-vinirmitām //
ते चण्डवेगानुचराः पुरञ्जन-पुरं यदा । हर्तुम् आरेभिरे तत्र प्रत्यषेधत् प्रजागरः ॥
te caṇḍavegānucarāḥ purañjana-puraṃ yadā / hartum ārebhire tatra pratyaṣedhat prajāgaraḥ //
स सप्तभिः शतैर् एको विंशत्या च शतं समाः । पुरञ्जन-पुराध्यक्षो गन्धर्वैर् युयुधे बली ॥
sa saptabhiḥ śatair eko viṃśatyā ca śataṃ samāḥ / purañjana-purādhyakṣo gandharvair yuyudhe balī //
क्षीयमाणे स्व-सम्बन्धे एकस्मिन् बहुभिर् युधा । चिन्तां परां जगामार्तः स-राष्ट्र-पुर-बान्धवः ॥
kṣīyamāṇe sva-sambandhe ekasmin bahubhir yudhā / cintāṃ parāṃ jagāmārtaḥ sa-rāṣṭra-pura-bāndhavaḥ //
स एव पुर्यां मधु-भुक् पञ्चालेषु स्व-पार्षदैः । उपनीतं बलिं गृह्णन् स्त्री-जितो नाविदद् भयम् ॥
sa eva puryāṃ madhu-bhuk pañcāleṣu sva-pārṣadaiḥ / upanītaṃ baliṃ gṛhṇan strī-jito nāvidad bhayam //
कालस्य दुहिता काचित् त्रि-लोकीं वरम् इच्छती । पर्यटन्ती न बर्हिष्मन् प्रत्यनन्दत कश्चन ॥
kālasya duhitā kācit tri-lokīṃ varam icchatī / paryaṭantī na barhiṣman pratyanandata kaścana //
दौर्भाग्येनात्मनो लोके विश्रुता दुर्भगेति सा । या तुष्टा राजर्षये तु वृतादात् पूरवे वरम् ॥
daurbhāgyenātmano loke viśrutā durbhageti sā / yā tuṣṭā rājarṣaye tu vṛtādāt pūrave varam //
कदाचिद् अटमाना सा ब्रह्म-लोकान् महीं गतम् । वव्रे बृहद्-व्रतं मां तु जानती काम-मोहिता ॥
kadācid aṭamānā sā brahma-lokān mahīṃ gatam / vavre bṛhad-vrataṃ māṃ tu jānatī kāma-mohitā //
मयि संरभ्य विपुल- मदाच् छापं सुदुःसहम् । स्थातुम् अर्हसि नैकत्र मद्-याच्ञा-विमुखो मुने ॥
mayi saṃrabhya vipula- madāc chāpaṃ suduḥsaham / sthātum arhasi naikatra mad-yācñā-vimukho mune //
ततो विहत-सङ्कल्पा कन्यका यवनेश्वरम् । मयोपदिष्टम् आसाद्य वव्रे नाम्ना भयं पतिम् ॥
tato vihata-saṅkalpā kanyakā yavaneśvaram / mayopadiṣṭam āsādya vavre nāmnā bhayaṃ patim //
ऋषभं यवनानां त्वां वृणे वीरेप्सितं पतिम् । सङ्कल्पस् त्वयि भूतानां कृतः किल न रिष्यति ॥
ṛṣabhaṃ yavanānāṃ tvāṃ vṛṇe vīrepsitaṃ patim / saṅkalpas tvayi bhūtānāṃ kṛtaḥ kila na riṣyati //
द्वाव् इमाव् अनुशोचन्ति बालाव् असद्-अवग्रहौ । यल् लोक-शास्त्रोपनतं न राति न तद् इच्छति ॥
dvāv imāv anuśocanti bālāv asad-avagrahau / yal loka-śāstropanataṃ na rāti na tad icchati //
अथो भजस्व मां भद्र भजन्तीं मे दयां कुरु । एतावान् पौरुषो धर्मो यद् आर्तान् अनुकम्पते ॥
atho bhajasva māṃ bhadra bhajantīṃ me dayāṃ kuru / etāvān pauruṣo dharmo yad ārtān anukampate //
काल-कन्योदित-वचो निशम्य यवनेश्वरः । चिकीर्षुर् देव-गुह्यं स सस्मितं ताम् अभाषत ॥
kāla-kanyodita-vaco niśamya yavaneśvaraḥ / cikīrṣur deva-guhyaṃ sa sasmitaṃ tām abhāṣata //
मया निरूपितस् तुभ्यं पतिर् आत्म-समाधिना । नाभिनन्दति लोको ऽयं त्वाम् अभद्राम् असम्मताम् ॥
mayā nirūpitas tubhyaṃ patir ātma-samādhinā / nābhinandati loko 'yaṃ tvām abhadrām asammatām //
त्वम् अव्यक्त-गतिर् भुङ्क्ष्व लोकं कर्म-विनिर्मितम् । या हि मे पृतना-युक्ता प्रजा-नाशं प्रणेष्यसि ॥
tvam avyakta-gatir bhuṅkṣva lokaṃ karma-vinirmitam / yā hi me pṛtanā-yuktā prajā-nāśaṃ praṇeṣyasi //
प्रज्वारो ऽयं मम भ्राता त्वं च मे भगिनी भव । चराम्य् उभाभ्यां लोके ऽस्मिन्न् अव्यक्तो भीम-सैनिकः ॥
prajvāro 'yaṃ mama bhrātā tvaṃ ca me bhaginī bhava / carāmy ubhābhyāṃ loke 'sminn avyakto bhīma-sainikaḥ //