Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 68

अग्निपुराणम्

§

अथ अष्टषष्टितमो ऽध्यायः

atha aṣṭaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ

§

यात्रोत्सवविधिकथनं

yātrotsavavidhikathanaṃ

§

भगवानुवाच

bhagavānuvāca

AP_68.001ab

वक्ष्ये विधिं चोत्सवस्य स्थापिते तु सुरे चरेत्

vakṣye vidhiṃ cotsavasya sthāpite tu sure caret

AP_68.001cd

तस्मिन्नब्दे चैकरात्रं त्रिरात्रञ्चाष्टरात्रकं

tasminnabde caikarātraṃ trirātrañcāṣṭarātrakaṃ

AP_68.002ab

उत्सवेन विना यस्मात् स्थापनं निष्फलं भवेत्

utsavena vinā yasmāt sthāpanaṃ niṣphalaṃ bhavet

AP_68.002cd

अयने विषुवे चापि शयनोपवने गृहे

ayane viṣuve cāpi śayanopavane gṛhe

AP_68.003ab

कारकस्यानुकूले वा यात्रान्देवस्य कारयेत्

kārakasyānukūle vā yātrāndevasya kārayet

AP_68.003cd

मङ्गलाङ्कुररोपैस्तु गीतनृत्यादिवाद्यकैः

maṅgalāṅkuraropaistu gītanṛtyādivādyakaiḥ

AP_68.004ab

शरावघटिकापालीस्त्वङ्कुरारोहणे हिताः

śarāvaghaṭikāpālīstvaṅkurārohaṇe hitāḥ

AP_68.004cd

यवाञ्छालींस्तिलान् मुद्गान् गोधूमान् सितसर्षपान्

yavāñchālīṃstilān mudgān godhūmān sitasarṣapān

AP_68.005ab

कुलत्थमाषनिष्पावान् क्षालयित्वा तु वापयेत्

kulatthamāṣaniṣpāvān kṣālayitvā tu vāpayet

AP_68.005cd

पूर्वादौ च बलिं दद्यात् भ्रमन् दीपैः पुरं निशि

pūrvādau ca baliṃ dadyāt bhraman dīpaiḥ puraṃ niśi

AP_68.006ab

इन्द्रादेः कुमुदादेश् च सर्वभूतेभ्य एव च

indrādeḥ kumudādeś ca sarvabhūtebhya eva ca

AP_68.006cd

अनुगच्छन्ति ते तत्र प्रतिरूपधराः पुनः

anugacchanti te tatra pratirūpadharāḥ punaḥ

AP_68.007ab

पदे पदे ऽश्वमेधस्य फलं तेषां न संशयः

pade pade 'śvamedhasya phalaṃ teṣāṃ na saṃśayaḥ

AP_68.007cd

आगत्य देवतागारं देवं विज्ञापयेद् गुरुः

āgatya devatāgāraṃ devaṃ vijñāpayed guruḥ

AP_68.008ab

तीर्थयात्रा तु या देव श्वः कर्तव्या सुरोत्तम

tīrthayātrā tu yā deva śvaḥ kartavyā surottama

AP_68.008cd

तस्यारम्भमनुज्ञातुमर्हसे देव सर्वथा

tasyārambhamanujñātumarhase deva sarvathā

AP_68.009ab

देवमेवन्तु विज्ञाप्य ततः कर्म समारभेत्

devamevantu vijñāpya tataḥ karma samārabhet

AP_68.009cd

प्ररोहघटिकाभ्यान्तु वेदिकां भूषितां व्रजेत्

prarohaghaṭikābhyāntu vedikāṃ bhūṣitāṃ vrajet

AP_68.010ab

चतुःस्तम्भान्तु तन्मध्ये स्वस्तिके प्रतिमां न्यसेत्

catuḥstambhāntu tanmadhye svastike pratimāṃ nyaset

AP_68.010cd

काम्यार्थां लेख्यचित्रेषु स्थाप्य तत्राधिवासयेत्

kāmyārthāṃ lekhyacitreṣu sthāpya tatrādhivāsayet

AP_68.011ab

वैष्णवैः सह कुर्वीत घृताभ्यङ्गन्तु मूलतः

vaiṣṇavaiḥ saha kurvīta ghṛtābhyaṅgantu mūlataḥ

AP_68.011cd

घृतधाराभिषेकं वा सकलां शर्वरीं बुधः

ghṛtadhārābhiṣekaṃ vā sakalāṃ śarvarīṃ budhaḥ

AP_68.012ab

दर्पणं दर्श्य नीराजं गीतवाद्यैश् च मङ्गलं

darpaṇaṃ darśya nīrājaṃ gītavādyaiś ca maṅgalaṃ

AP_68.012cd

व्यजनं पूजनं दीपं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्

vyajanaṃ pūjanaṃ dīpaṃ gandhapuṣpādibhiryajet

AP_68.013ab

हरिद्रामुद्गकाश्मीरशुक्लचूर्णादि मूर्ध्नि

haridrāmudgakāśmīraśuklacūrṇādi mūrdhni

AP_68.013cd

प्रतिमायाश् च भक्तानां सर्वतीर्थफलं धृते

pratimāyāś ca bhaktānāṃ sarvatīrthaphalaṃ dhṛte

AP_68.014ab

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य यात्राविम्बं रथे स्थितं

snāpayitvā samabhyarcya yātrāvimbaṃ rathe sthitaṃ

AP_68.014cd

नयेद्गुरुर् नदीर्नादैश्छत्राद्यै राष्ट्रपालिकाः

nayedgurur nadīrnādaiśchatrādyai rāṣṭrapālikāḥ

AP_68.015ab

निम्नगायोजनादर्वाक् तत्र वेदीन्तु कारयेत्

nimnagāyojanādarvāk tatra vedīntu kārayet

AP_68.015cd

वाहनादवतार्यैनं तस्यां वेद्यान्निवेशयेत्

vāhanādavatāryainaṃ tasyāṃ vedyānniveśayet

AP_68.016ab

चरुं वै श्रपयेत् तत्र पायसं होमयेत्ततः

caruṃ vai śrapayet tatra pāyasaṃ homayettataḥ

AP_68.016cd

अब्लिङ्गैः वैदिकैर् मन्त्रैस्तीर्थानावाहयेत्ततः

abliṅgaiḥ vaidikair mantraistīrthānāvāhayettataḥ

AP_68.017ab

आपो हिष्ठोपनिषदैः पूजयेदर्घ्यमुख्यकैः

āpo hiṣṭhopaniṣadaiḥ pūjayedarghyamukhyakaiḥ

AP_68.017cd

पुनर्देवं समादाय तोये कृत्वाघमर्षणं

punardevaṃ samādāya toye kṛtvāghamarṣaṇaṃ

AP_68.018ab

स्नायान्महाजनैर् विप्रैर् वेद्यामुत्तार्य तं न्यसेत्

snāyānmahājanair viprair vedyāmuttārya taṃ nyaset

AP_68.018cd

पूजयित्वा तदह्ना च प्रासादं तु नयेत्ततः

pūjayitvā tadahnā ca prāsādaṃ tu nayettataḥ

AP_68.018ef

पूजयेत् पावकस्थन्तु गुरुः स्याद्भुक्तिमुक्तिकृत्

pūjayet pāvakasthantu guruḥ syādbhuktimuktikṛt

§

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये देवयात्रोत्सवकथनं नाम अष्टषष्टितमो ऽध्यायः ॥

ity ādimahāpurāṇe āgneye devayātrotsavakathanaṃ nāma aṣṭaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (3)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 śayanotthāpane gṛhe iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / śayanotthāpane hareriti ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

2 samācarediti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition note

1 arcikair iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः