Chapter 297

गोनसादिचिकित्साञ्च वशिष्ठ शृणु वच्मि ते

gonasādicikitsāñca vaśiṣṭha śṛṇu vacmi te

ताम्बूलखादनान्मन्त्री हरेन्मण्डलिनो विषं

tāmbūlakhādanānmantrī harenmaṇḍalino viṣaṃ

लशुनं रामठफलं कुष्ठाग्निव्योषकं विषे

laśunaṃ rāmaṭhaphalaṃ kuṣṭhāgnivyoṣakaṃ viṣe

स्नुहीक्षीरं गव्यघृतं पक्षं पीत्वाहिजे विषे

snuhīkṣīraṃ gavyaghṛtaṃ pakṣaṃ pītvāhije viṣe

अथ राजिलदष्टे च पेया कृष्णा समैन्धवा

atha rājiladaṣṭe ca peyā kṛṣṇā samaindhavā

आज्यक्षौद्रशकृत्तोयं पुरीतत्या विषापहं

ājyakṣaudraśakṛttoyaṃ purītatyā viṣāpahaṃ

सकृष्णाखण्डदुग्धाज्यं पातव्यन्तेन माक्षिकं

sakṛṣṇākhaṇḍadugdhājyaṃ pātavyantena mākṣikaṃ

व्योषं पिच्छं विडालास्थि नकुलाङ्गरुहैः समैः

vyoṣaṃ picchaṃ viḍālāsthi nakulāṅgaruhaiḥ samaiḥ

चूर्णितैर् मेषदुग्धाक्तैर् धूपः सर्वविषापहः

cūrṇitair meṣadugdhāktair dhūpaḥ sarvaviṣāpahaḥ

रोमनिर्गुण्डिकाकोकवर्णैर् वा लशुनं समं

romanirguṇḍikākokavarṇair vā laśunaṃ samaṃ

मुनिपत्रैः कृतस्वेदं दष्टं काञ्चिकपाचितैः

munipatraiḥ kṛtasvedaṃ daṣṭaṃ kāñcikapācitaiḥ

मूषिकाः षोडश प्रोक्ता रसङ्कार्पासजम्पिवेत्

mūṣikāḥ ṣoḍaśa proktā rasaṅkārpāsajampivet

सतैलं मूषिकार्तिघ्नं फलिनीकुसुमन्तथा

satailaṃ mūṣikārtighnaṃ phalinīkusumantathā

सनागरगुडम्भक्ष्यं तद्विषारोचकापहं

sanāgaraguḍambhakṣyaṃ tadviṣārocakāpahaṃ

चिकित्सा विंषतिर्भूता लूताविषहरो गणः

cikitsā viṃṣatirbhūtā lūtāviṣaharo gaṇaḥ

पद्मकं पाटली कुष्ठं नतमूशीरचन्दनं

padmakaṃ pāṭalī kuṣṭhaṃ natamūśīracandanaṃ

निर्गुण्डी शारिवा शेलु लूतार्तं सेचयेज्जलैः

nirguṇḍī śārivā śelu lūtārtaṃ secayejjalaiḥ

गुञ्जानिर्गुण्डिकङ्कोलपर्णं शुण्ठी निशाद्वयं

guñjānirguṇḍikaṅkolaparṇaṃ śuṇṭhī niśādvayaṃ

करञ्जास्थि च तत्पङ्कैः वृश्चिकार्तिहरं शृणु

karañjāsthi ca tatpaṅkaiḥ vṛścikārtiharaṃ śṛṇu

मञ्जिष्ठा चन्दनं व्योषपुष्पं शिरीषकौमुदं

mañjiṣṭhā candanaṃ vyoṣapuṣpaṃ śirīṣakaumudaṃ

संयोज्याश् चतुरो योगा लेपादौ वृश्चिकापहाः

saṃyojyāś caturo yogā lepādau vṛścikāpahāḥ

मन्त्रेण मन्त्रितो देयो गर्धभादीन्निकृन्तति

mantreṇa mantrito deyo gardhabhādīnnikṛntati

त्रिफलोशीरमुस्ताम्बुमांसीपद्मकचन्दनं

triphalośīramustāmbumāṃsīpadmakacandanaṃ

अजाक्षीरेण पानादेर्गर्धभादेर्विषं हरेत्

ajākṣīreṇa pānādergardhabhāderviṣaṃ haret

हरेत् शिरीषपञ्चाङ्गं व्योषं शतपदीविषं

haret śirīṣapañcāṅgaṃ vyoṣaṃ śatapadīviṣaṃ

सकन्धरं शिरीषास्थि हरेदुन्दूरजं विषं

sakandharaṃ śirīṣāsthi haredundūrajaṃ viṣaṃ

व्योषं ससर्पिः पिण्डीतमूलमस्य विषं हरेत्

vyoṣaṃ sasarpiḥ piṇḍītamūlamasya viṣaṃ haret

क्षारव्योषवचाडिङ्गुविडङ्गं सैन्धवन्नतं

kṣāravyoṣavacāḍiṅguviḍaṅgaṃ saindhavannataṃ

अम्बष्ठातिबलाकुष्ठं सर्वकीटविषं हरेत्

ambaṣṭhātibalākuṣṭhaṃ sarvakīṭaviṣaṃ haret

यष्टिव्योषगुडक्षीरयोगः शूनो विषापहः

yaṣṭivyoṣaguḍakṣīrayogaḥ śūno viṣāpahaḥ

ओं सुभद्रायै नमः ओं सुप्रभायै नमः

oṃ subhadrāyai namaḥ oṃ suprabhāyai namaḥ

यान्यौषधानि गृह्यन्ते विधानेन विना जनैः

yānyauṣadhāni gṛhyante vidhānena vinā janaiḥ

तेषां वीजन्त्व्या ग्राह्यमिति ब्रह्माब्रवीच्च ताम्

teṣāṃ vījantvyā grāhyamiti brahmābravīcca tām

ताम्प्रणम्यौषधीम्पश्चात् यवान् प्रक्षिप्य मुष्टिना

tāmpraṇamyauṣadhīmpaścāt yavān prakṣipya muṣṭinā

दश जप्त्वा मन्त्रमिदं नमस्कुर्यात्तदौषधं

daśa japtvā mantramidaṃ namaskuryāttadauṣadhaṃ

त्वामुद्धराम्यूर्ध्वनेत्रामनेनैव च भक्षयेत्

tvāmuddharāmyūrdhvanetrāmanenaiva ca bhakṣayet

नमः पुरुषसिंहाय नमो गोपालकाय च

namaḥ puruṣasiṃhāya namo gopālakāya ca

आत्मनैवाभिजानाति रणे कृष्णपराजयं

ātmanaivābhijānāti raṇe kṛṣṇaparājayaṃ

एतेन सत्यवाक्येन अगदो मे ऽस्तु सिध्यतु

etena satyavākyena agado me 'stu sidhyatu

औषधादौ प्रयोक्तव्यो मन्त्रो ऽयं स्थावरे विषे

auṣadhādau prayoktavyo mantro 'yaṃ sthāvare viṣe

भुक्तमात्रे स्थिते ज्वाले पद्मं शीताम्बुसेवितं

bhuktamātre sthite jvāle padmaṃ śītāmbusevitaṃ

पाययेत्सघृतं क्षौद्रं विषञ्चेत्तदनन्तरं

pāyayetsaghṛtaṃ kṣaudraṃ viṣañcettadanantaraṃ