Chapter 234

अजस्रं कर्म वक्ष्यामि दिनं प्रति यदाचरेत्

ajasraṃ karma vakṣyāmi dinaṃ prati yadācaret

द्विमुहूर्तावशेषायां रात्रौ निद्रान्त्यजेन्नृपः

dvimuhūrtāvaśeṣāyāṃ rātrau nidrāntyajennṛpaḥ

वाद्यवन्दिस्वनैर् गीतैः पश्येद् गूढांस्ततो नरान्

vādyavandisvanair gītaiḥ paśyed gūḍhāṃstato narān

विज्ञायते न ये लोकास्तदीया इति केनचित्

vijñāyate na ye lokāstadīyā iti kenacit

आयव्ययस्य श्रवणं ततः कार्यं यथाविधि

āyavyayasya śravaṇaṃ tataḥ kāryaṃ yathāvidhi

वेगोत्सर्गं ततः कृत्वा राजा स्नानगृहं व्रजेत्

vegotsargaṃ tataḥ kṛtvā rājā snānagṛhaṃ vrajet

स्नानं कुर्यान्नृपः पश्चाद्दन्तधावनपूर्वकं

snānaṃ kuryānnṛpaḥ paścāddantadhāvanapūrvakaṃ

कृत्वा सन्ध्यान्ततो जप्यं वासुदेवं प्रपूजयेत्

kṛtvā sandhyāntato japyaṃ vāsudevaṃ prapūjayet

वह्नौ पवित्रान् जुहुयात् तर्पयेदुदकैः पितॄन्

vahnau pavitrān juhuyāt tarpayedudakaiḥ pitṝn

दद्यात्सकाञ्चीं धेनुं द्विजाशीर्वादसंयुतः

dadyātsakāñcīṃ dhenuṃ dvijāśīrvādasaṃyutaḥ

अनुलिप्तो ऽलङ्कृतश् च मुखं पश्येच्च दर्पणे

anulipto 'laṅkṛtaś ca mukhaṃ paśyecca darpaṇe

ससुवर्णे धृते राजा शृणुयाद्दिवसादिकं

sasuvarṇe dhṛte rājā śṛṇuyāddivasādikaṃ

औषधं भिषजोक्तं च मङ्गलालम्भनञ्चरेत्

auṣadhaṃ bhiṣajoktaṃ ca maṅgalālambhanañcaret

पश्चेद् गुरुं तेन दत्ताशीर्वदो ऽथ व्रजेत्सभां

paśced guruṃ tena dattāśīrvado 'tha vrajetsabhāṃ

तत्रस्थो ब्राह्मणान् पश्येदमात्यान्मन्त्रिणस् तथा

tatrastho brāhmaṇān paśyedamātyānmantriṇas tathā

प्रकृतीश् च महाभाग प्रतीहारनिवेदिताः

prakṛtīś ca mahābhāga pratīhāraniveditāḥ

श्रुत्वेतिहासं कार्याणि कार्याणां कार्यनिर्णयम्

śrutvetihāsaṃ kāryāṇi kāryāṇāṃ kāryanirṇayam

व्यवहारन्ततः पश्येन्मन्त्रं कुर्यात्तु मन्त्रिभिः

vyavahārantataḥ paśyenmantraṃ kuryāttu mantribhiḥ

नैकेन सहितः कुर्यान्न कुर्याद्बहुभिः सह

naikena sahitaḥ kuryānna kuryādbahubhiḥ saha

न च मूर्खैर् नचानाप्तैर् गुप्तं न प्रकटं चरेत्

na ca mūrkhair nacānāptair guptaṃ na prakaṭaṃ caret

मन्त्रं स्वधिष्ठितं कुर्याद्येन राष्ट्रं न बाधते

mantraṃ svadhiṣṭhitaṃ kuryādyena rāṣṭraṃ na bādhate

आकारग्रहणे राज्ञो मन्त्ररक्षा परा मता

ākāragrahaṇe rājño mantrarakṣā parā matā

आकारैर् इङ्गितैः प्रज्ञा मन्त्रं गृह्णन्ति पण्डिताः

ākārair iṅgitaiḥ prajñā mantraṃ gṛhṇanti paṇḍitāḥ

सांवत्सराणां वैद्यानां मन्त्रिणां वचने रतः

sāṃvatsarāṇāṃ vaidyānāṃ mantriṇāṃ vacane rataḥ

राजा विभूतिमाप्नोति धारयन्ति नृपं हि ते

rājā vibhūtimāpnoti dhārayanti nṛpaṃ hi te

मन्त्रं कृत्वाथ व्यायामञ्चक्रे याने च शस्त्रके

mantraṃ kṛtvātha vyāyāmañcakre yāne ca śastrake

निःसत्त्वादौ नृपः स्नातः पश्येद्विष्णुं सुपूजितं

niḥsattvādau nṛpaḥ snātaḥ paśyedviṣṇuṃ supūjitaṃ

हुतञ्च पावकं पश्येद्विप्रान् पश्येत्सुपूजितान्

hutañca pāvakaṃ paśyedviprān paśyetsupūjitān

भूषितो भोजनङ्कुर्याद् दानाद्यैः सुपरीक्षितं

bhūṣito bhojanaṅkuryād dānādyaiḥ suparīkṣitaṃ

भुक्त्वा गृहीतताम्बूलो वामपार्श्वेन संस्थितः

bhuktvā gṛhītatāmbūlo vāmapārśvena saṃsthitaḥ

शास्त्राणि चिन्तयेद् दृष्ट्वा योधान् कोष्ठायुधं गृहं

śāstrāṇi cintayed dṛṣṭvā yodhān koṣṭhāyudhaṃ gṛhaṃ

अन्वास्य पश्चिमां सन्ध्यां कार्याणि च विचिन्त्य तु

anvāsya paścimāṃ sandhyāṃ kāryāṇi ca vicintya tu

चरान् सम्प्रेष्य भुक्तान्नमन्तःपुरचरो भवेत्

carān sampreṣya bhuktānnamantaḥpuracaro bhavet

वाद्यगीतैर् अक्षितो ऽन्यैर् एवन्नित्यञ्चरेन्नृपः

vādyagītair akṣito 'nyair evannityañcarennṛpaḥ