अथ एकविंशो ऽध्यायः
atha ekaviṃśo 'dhyāyaḥ
सामान्यपूजाकथनं
sāmānyapūjākathanaṃ
नारद उवाच
nārada uvāca
सामान्यपूजां विष्ण्वादेर्वक्ष्ये मन्त्रांश् च सर्वदान्
sāmānyapūjāṃ viṣṇvādervakṣye mantrāṃś ca sarvadān
समस्तपरिवाराय अच्युताय नमो यजेत्
samastaparivārāya acyutāya namo yajet
धात्रे विधात्रे गङ्गायै यमुनायै निधी तथा
dhātre vidhātre gaṅgāyai yamunāyai nidhī tathā
द्वारश्रियं वस्तुनवं शक्तिं कूर्ममनन्तकम्
dvāraśriyaṃ vastunavaṃ śaktiṃ kūrmamanantakam
पृथिवीं धर्मकं ज्ञानं वैराग्यैश्वर्यमेव च
pṛthivīṃ dharmakaṃ jñānaṃ vairāgyaiśvaryameva ca
अधर्मादीन् कन्दनालपद्मकेशरकर्णिकाः
adharmādīn kandanālapadmakeśarakarṇikāḥ
ऋग्वेदाद्यं कृताद्यञ्च सत्वाद्यर्कादिमण्डलम्
ṛgvedādyaṃ kṛtādyañca satvādyarkādimaṇḍalam
विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा च ता यजेत्
vimalotkarṣiṇī jñānā kriyā yogā ca tā yajet
प्रह्वीं सत्यां तथेशानानुग्रहासनमूर्तिकाम्
prahvīṃ satyāṃ tatheśānānugrahāsanamūrtikām
दुर्गां गिरङ्गणं क्षेत्रं वासुदेवादिकं यजेत्
durgāṃ giraṅgaṇaṃ kṣetraṃ vāsudevādikaṃ yajet
हृदयञ्च शिरः शूलं वर्मनेत्रमथास्त्रकम्
hṛdayañca śiraḥ śūlaṃ varmanetramathāstrakam
शङ्खं चक्रं गदां पद्मं श्रीवत्सं कौस्तुभं यजेत्
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ śrīvatsaṃ kaustubhaṃ yajet
वनमालां श्रियं पुष्टिं गरुडं गुरुमर्चयेत्
vanamālāṃ śriyaṃ puṣṭiṃ garuḍaṃ gurumarcayet
इन्द्रमग्निं यमं रक्षो जलं वायुं धनेश्वरम्
indramagniṃ yamaṃ rakṣo jalaṃ vāyuṃ dhaneśvaram
ईशानन्तमजं चास्त्रं वाहनं कुमुदादिकम्
īśānantamajaṃ cāstraṃ vāhanaṃ kumudādikam
विष्वक्सेनं मण्डलादौ सिद्धिः पूजादिना भवेत्
viṣvaksenaṃ maṇḍalādau siddhiḥ pūjādinā bhavet
शिवपूजाथ सामान्या पूर्वं नन्दिनमर्चयेत्
śivapūjātha sāmānyā pūrvaṃ nandinamarcayet
महाकालं यजेद्गङ्गां यमुनाञ्च गणादिकम्
mahākālaṃ yajedgaṅgāṃ yamunāñca gaṇādikam
गिरं श्रियं गुरुं वास्तुं शक्यादीन् धर्मकादिकम्
giraṃ śriyaṃ guruṃ vāstuṃ śakyādīn dharmakādikam
वामा ज्येष्ठा तथा रौद्री काली कलविकारिणी
vāmā jyeṣṭhā tathā raudrī kālī kalavikāriṇī
बलविकरिणी चापि बलप्रमथिनी क्रमात्
balavikariṇī cāpi balapramathinī kramāt
सर्वभूतदमनी च मदनोन्मादिनी शिवासनं
sarvabhūtadamanī ca madanonmādinī śivāsanaṃ
हां हुं हां शिवमूर्तये साङ्गवक्त्रं शिवं यजेत्
hāṃ huṃ hāṃ śivamūrtaye sāṅgavaktraṃ śivaṃ yajet
हौं शिवाय हामित्यादि हामीशानादिवक्त्रकं
hauṃ śivāya hāmityādi hāmīśānādivaktrakaṃ
ह्रीं गौरीं गं गणः शक्रमुखाश् चण्डीहृतादिकाः
hrīṃ gaurīṃ gaṃ gaṇaḥ śakramukhāś caṇḍīhṛtādikāḥ
क्रमात्सूर्यार्चने मन्त्रा दण्डी पूज्यश् च पिङ्गलः
kramātsūryārcane mantrā daṇḍī pūjyaś ca piṅgalaḥ
उच्चैःश्रवाश्चारुणश् च प्रभूतं विमलं यजेत्
uccaiḥśravāścāruṇaś ca prabhūtaṃ vimalaṃ yajet
साराध्योपरमसुखं स्कन्दाद्यं मध्यतो यजेत्
sārādhyoparamasukhaṃ skandādyaṃ madhyato yajet
दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा
dīptā sūkṣmā jayā bhadrā vibhūtirvimalā tathā
अमोघा विद्युता चैव पूज्याथ सर्वतोमुखी
amoghā vidyutā caiva pūjyātha sarvatomukhī
अर्कासनं हि हं खं ख सोल्कायेति च मूर्तिकाम्
arkāsanaṃ hi haṃ khaṃ kha solkāyeti ca mūrtikām
ह्रां ह्रीं स सूर्याय नम आं नमो हृदाय च
hrāṃ hrīṃ sa sūryāya nama āṃ namo hṛdāya ca
अर्काय शिरसे तद्वदग्नीशासुरवायुगान्
arkāya śirase tadvadagnīśāsuravāyugān
भूर्भुवः स्वरे ज्वालिनि शिखा हुं कवचं स्मृतं
bhūrbhuvaḥ svare jvālini śikhā huṃ kavacaṃ smṛtaṃ
भां नेत्रं वस् तथार्कास्त्रं राज्ञी शक्तिश् च निष्कुभा
bhāṃ netraṃ vas tathārkāstraṃ rājñī śaktiś ca niṣkubhā
सोमो ऽङ्गारकोथ बुधो जीवः शुक्रः शनिः क्रमात्
somo 'ṅgārakotha budho jīvaḥ śukraḥ śaniḥ kramāt
राहुः केतुस्तेजश् चण्डः सङ्क्षेपादथ पूजनं
rāhuḥ ketustejaś caṇḍaḥ saṅkṣepādatha pūjanaṃ
आसनं मूर्तये मूलं हृदाद्यं परिचारकः
āsanaṃ mūrtaye mūlaṃ hṛdādyaṃ paricārakaḥ
विष्ण्वासनं विष्णुर्मूर्तेरों श्रीं श्रीं श्रीधरोहरिः
viṣṇvāsanaṃ viṣṇurmūrteroṃ śrīṃ śrīṃ śrīdharohariḥ
ह्रीं सर्वमूर्तिमन्त्रोयमिति त्रैलोक्यमोहनः
hrīṃ sarvamūrtimantroyamiti trailokyamohanaḥ
ह्रीं हृषीकेशः क्लीं विष्णुः स्वरैर् दीर्घैर्हृदादिकं
hrīṃ hṛṣīkeśaḥ klīṃ viṣṇuḥ svarair dīrghairhṛdādikaṃ
समस्तैः पञ्चमी पूजा सङ्ग्रामादौ जयादिदा
samastaiḥ pañcamī pūjā saṅgrāmādau jayādidā
चक्रं गदां क्रमाच्छङ्खं मुषलं खड्गशार्ङ्गकम्
cakraṃ gadāṃ kramācchaṅkhaṃ muṣalaṃ khaḍgaśārṅgakam
पाशाङ्कुशौ च श्रीवत्सं कौस्तुभं वनमालया
pāśāṅkuśau ca śrīvatsaṃ kaustubhaṃ vanamālayā
श्रीं श्रीर्महालक्ष्मीतार्क्ष्यो गुरुरिन्द्रादयो ऽर्चनम्
śrīṃ śrīrmahālakṣmītārkṣyo gururindrādayo 'rcanam
सरस्वत्यासनं मूर्तिरौं ह्रीं दधी सरस्वती
sarasvatyāsanaṃ mūrtirauṃ hrīṃ dadhī sarasvatī
हृदाद्या लक्ष्मीर्मेधा च कलातुष्टिश् च पुष्टिका
hṛdādyā lakṣmīrmedhā ca kalātuṣṭiś ca puṣṭikā
गौरी प्रभामती दुर्गा गणो गुरुश् च क्षेत्रपः
gaurī prabhāmatī durgā gaṇo guruś ca kṣetrapaḥ
तथा गं गणपतये च ह्रीं गौर्यै च श्रीं श्रियै
tathā gaṃ gaṇapataye ca hrīṃ gauryai ca śrīṃ śriyai
ह्रीं त्वरितायै ह्रीं सौ त्रिपुरा चतुर्थ्यन्तनमोन्तकाः
hrīṃ tvaritāyai hrīṃ sau tripurā caturthyantanamontakāḥ
प्रणवाद्याश् च नामाद्यमक्षरं विन्दुसंयुतं
praṇavādyāś ca nāmādyamakṣaraṃ vindusaṃyutaṃ
ओं युतं वा सर्वमन्त्रपूजनाज्जपतः स्मृताः
oṃ yutaṃ vā sarvamantrapūjanājjapataḥ smṛtāḥ
होमात्तिलघृताद्यैश् च धर्मकामार्थमोक्षदाः
homāttilaghṛtādyaiś ca dharmakāmārthamokṣadāḥ
पूजामन्त्रान् पठेद्यस्तु भुक्तभोगो दिवं व्रजेत्
pūjāmantrān paṭhedyastu bhuktabhogo divaṃ vrajet
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वासुदेवादिपूजाकथनं नाम एकविंशतितमो ऽध्यायः
ity ādimahāpurāṇe āgneye vāsudevādipūjākathanaṃ nāma ekaviṃśatitamo 'dhyāyaḥ
